Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/650 K.2018/1280

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/03/2016 tarih ve 2014/ - 2016/ E/K sayılı kararı temyiz edilmiş ... 11.Hukuk Dairesinin 15/02/2018 tarih 2016/-2018/ E/K sayılı kararı ile bozulmuş, daha sonra mahkememizin 2018/ esasına kaydı yapılmış ve ... kararına uyularak muhakemeye devam edilmiştir. Bu muhakeme esnasında;

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı şirketin davalı bankanın ... ... şubesinden 12.12.2011 tarihinde nolu hesaptan 8.000,000TL, nolu hesaptan 31.12.2013 tarihinde 2.750.000 TL ticari kredi kullandığını, her iki taksitli kredinin bir kısım taksitlerini ödedikten sonra her iki krediye ait bakliye kredi borcunun 16.9.2014 tarihinde ödenip borcun kapatıldığını, ancak davalı banka erken borç kapama komisyonu adı altında 1.kredi için 262.923,05 TL, 2.kredi için 175.787,46 TL, her iki kredi için toplam 438.710,51 TL nin müvekkilin hesaplarından haksız olarak tahsil ettiğinden 438.710,51 TL nin 16.9.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı taraf ise, davanın reddini savunmakta, banka tarafından davalıya kullandırılan 2 adet taksitli işletme ihtiyaç kredisinin erken ödenmesi ve hesabın kapatılması halinde davacıdan erken ödeme tazminatı yani cezai faiz tahsil edileceğini, taraflar arasında düzenlenen ... lere dayandığı sözleşme hükmünün davacının iddia ettiği gibi TBK nun 20.maddesine aykırı olmadığını, davacı tacir olup ticari kredi kullandığını, bu nedenle sözleşme gereğince yapılan tahsilatın TTK nun 20.maddesine de uygun düştüğünü, BK nun 21, ve 26.maddeleri ile 5411 sayılı bankacılık kanunun 144.maddesi gereğince davanın reddine karar verilmesini ileri sürmüştür.

DELİLLER ve GEREKÇE: Yukarıda özetlenen dava sebebiyle mahkememizde yapılan yargılama sonucunda 16/03/2016 gün ve 2014/ E. 2016/ K. Sayılı ilamla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu kararda " bu konudaki örnek ... kararları ile ...

11.Hukuk Dairesinin 26/03/2014 tarih ve 2013/ - 2014/ E/K sayılı kararı gereğince "...her ne kadar mahkemece davacıya ait mevduatın davalı bankada kaldığı süre için sektör ortalaması alınarak davacının, davalıdan talep edeceği miktar hesaplanmış ise de, mevduatın davalı bankada durduğuna göre münhasıran davalı bankanın o nitelik ve süredeki hesaplara uyguladığı faiz oranları uygulanmak suretiyle davacının, davalıdan talep edebileceği miktarın hesaplanması gerektiği..." belirtilerek, erken hesap kapatma komisyonu oranı davalı banka tarafından mahkememize gönderilen yazı ile %2.89 olarak bildirildiğinden,

bilirkişi tarafından yapılan seçenekli hesaplamada erken hesap kapatma komisyon oranı mahkememizce de %2,89 kabul edilerek, bu yönden yapılan hesaplama doğrultusunda davanın 205.462,50 TL davacıdan erken hesap kapatma komisyonu adı altında fazla tahsilat yapıldığı" kabul edilmiştir.Anılan hüküm davalı tarafça temyiz edilmiş ve ... 11. Hukuk Dairesinin 15/02/2018 gün ve 2016/ E. 2018/ K. Sayılı ilamıyla bozulmuştur.

Bozma ilamında "Taraflar arasında 08/12/2011 tarihinde imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca davacının krediyi erken kapaması durumunda %7 komisyon ödeyeceği öngörülmesine rağmen bankanın bu kredi sözleşmesine uymayıp %4.93 erken kapama komisyonu uygulamış olduğu, bu nedenle bu sözleşme kapsamında davacının geri isteyebileceği bir komisyon ücreti bulunmadığından bu sözleşmeye dayalı davanın reddi gerektiği" açıklanmıştır.

Aynı kararda "Taraflar arasında 30/12/2013 tarihinde düzenlenen Genel Kredi Sözleşmesine gelince, sözleşme tarihi itibariyle Yeni Borçlar Kanunu’nun yürürlükte bulunduğundan, bu Yasa'nın 20. ve devamı maddeleri uyarınca genel işlem şartları değerlendirmesi yapılarak, öncelikle bu komisyon oranının sözleşmeye yazılmamış sayılmasının gerekip gerekmediği değerlendirilip, yazılmamış sayılmasına karar verildiği taktirde tamamlayıcı iç hukuk kuralları, örf ve adetler gözönüne alınarak oranın belirlenmesi,

eğer yazılmamış sayılmasının gerek olmadığına karar verilirse bu orana yönelik içerik denetimi yapılarak sonuca göre karar verilmesi gerektiği" de belirtilmiştir.Mahkememizce bozmaya uyularak yargılama yapılmıştır. Bozma ilamı iki ayrı noktaya işaret etmiştir. Bunlardan birincisi taraflar arasında imzalanan 08/12/2011 tarihli sözleşmenin geçerli olduğu döneme ilişkindir.

Bu dönem için sözleşmede erken kapama komisyonunun %7 olarak kararlaştırıldığı ve davalı bankanın bunun daha altında %4,93 oranında komisyon uyguladığı belirtilmiş, davacı tarafın bu dönem için alacak talep edemeyeceği açıklanmıştır. Mahkememizce bozmaya uyulduğundan davalı lehine usuli müktesep hak oluşur. İlgili döneme ilişkin davanın reddi gerekir. Bozma ilamında işaret edilen ikinci husus 30/12/2013 tarihli genel kredi sözleşmesinin uygulandığı kredilere ilişkindir.

Bu dönemde Yeni Borçlar Kanununun yürürlüğe girdiği belirtilerek sözleşmenin ve sözleşmede yazılı oranların genel işlem şartlarına uygunluğunun hukuken değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi istenmiştir. Mahkememizce bu gerekçeye uygun biçimde değerlendirme yapılmıştır. Davacı taraf tacirdir. Kural olarak tacirler basiret ilkesi çerçevesinde hareket ederler ve sözleşme yaptıklarında her maddeyi müzakere ettikleri kabul edilir.

Bu kabul çerçevesinde davacının basiretli davranması, serbest iradesiyle imzaladığı sözleşmeye uygun hareket etmesi, kabul ve taahhütlerinden caymaması beklenir. Ancak somut olayın özelliğine göre adalet ve hakkaniyet ölçülerini aşan kimi durumlarda hakimin sözleşmeye müdahalesi de mümkündür. Somut olayda taraflar arasında imzalanan 30/12/2013 tarihli sözleşmede bir erken kapama komisyon oranı zikredilmemiştir.

Buna mukabil sözleşmenin 40'ıncı maddesinde "bu sözleşmenin daha önceki sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olduğu" yazılıdır. Bu durumda önceki sözleşmede yazılı oranın bu sözleşme için de geçerli olacağı ortaya çıkmaktadır.

Davalı banka ikinci sözleşmeden kaynaklanan borcun erken kapatılması sırasında %7 oranının altında bir oran olan %5'lik bir oran uygulamıştır.Mahkememizce yapılan değerlendirmede Yeni Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girdiği bu dönemde aşırıya kaçan, hakkaniyet ve menfaat dengesini ileri derecede bozan ve bir tarafın hakimiyetini kullanarak dayattığı, zor durumdan istifade içeren sözleşme hükümlerinin genel işlem şartlarına aykırı sayılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Davalı banka ... bankasına daha düşük oranlar bildirerek piyasaya bir izlenim sunduğu halde kredi borçlularını erken kapama işleminden caydırmak için piyasa değerlerinin çok üstünde oranları sözleşmeye yazarak dengeyi bozmuştur. Davacı tarafı kredi kullanabilmek için ağır şartlara razı olmaya zorlamıştır. Sözleşmede yazılı oranın daha altında bir oran uygulanmış olmasına rağmen bu oran hem davalının ...

Bankasına bildirdiği, hem genel müdürlük yazısına göre 2014 yılı için kendi uyguladığı, hem de piyasadaki diğer bankaların uyguladığı oranların üzerindedir. Bankalar erken kapama komisyonunu bir ceza gibi uygulayamaz. Kredi finansmanının gerektirdiği ve piyasa gerçeklerine uygun oranlar uygulanmalıdır. Bir banka ... Bankasına bir oran bildirmişse bu oran güncel piyasa koşullarına ve paranın ters finansman maliyetlerine uygun olduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla mahkememizce önceki sözlemeye atıf yaparak bankaya %7 erken kapama komisyonu uygulama yetkisi veren hükmün genel işlem şartlarına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Bozma sonrasında önceki bilirkişiden ek rapor alınarak hesap yaptırılmıştır. Davalı banka ... Bankasına %2 oranı bildirmiş olmasına rağmen 2014 yılında uyguladığı oranların ortalaması %2,89'a tekabül etmektedir. Elbette bu oran kredinin niteliğine göre değişir.

Ortalama değer en yüksek ve en düşük oranların dikkate alınmasıyla ortaya çıkar. Bilirkişiden hem sektör ortalamasını hem de ... Genel Müdürlik yazısında bildirilen ortalamayı dikkate alarak seçenekli hesap yapması istenmiştir. 17/08/2018 tarihli rapora göre 30/12/2013 tarihli sözleşmeden kaynaklanan kredinin erken kapatılması sırasında %2,89 oranı uygulanırsa 85.871,48.TL, %3,95 oranı uygulanırsa 117.367,59.TL komisyon alınması gerekir.

Bu meblağlara banka ve sigorta muameleleri vergisi dahildir. Mahkememizce oranının uygulanmasının hakkaniyet dengesine daha muvafık olacağı kanaatine varılmıştır. Bu durumda davalı banka 30/12/2013 tarihli sözleşmeden kaynaklanan kredinin erken kapatılması sırasında 175.787,46.TL komisyon tahsilatı yapılmıştır. Bu miktardan 85.871.48.TL'si makul komisyon miktarı dahilindedir. O halde davacı taraf 89.915,98.TL fazla tahsilat yapmıştır.

Başkan ... · e-imzalı · Üye ... · e-imzalı · Üye ... · e-imzalı · Katip ... · e-imzalı