Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1508 K.2025/53

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirket tarafından borçlu aleyhine Bursa 6. İcra Müdilrlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine, borca, faize, fer'ilere yapılan itirazın hukuki dayanaktan tamamen yoksun olduğunu, davalı yan davacı şirketten ticari araçlarında bulunan muhtelif ambar yükü için Taşıyıcı Mali Mesuliyet Abonman Sigorta Poliçesi satın almış olup, 07.04.2022 takip tarihi itibariyle toplam 14.608,81 EURO cari hesap borcu bulunduğunu, bu borca istinaden tarafımızca gönderilen temerrüt ihtarnamesini tebliğ alan davalı yanın halen ödeme yapmaması üzerine Bursa 6. icra Müdürlüğü nezdinde ...

E. sayılı dosya üzerinden icra takibi başlatılmış, davalı yan bu kez icra takibine konu ödeme emrine itiraz ederek böyle bir borcu olmadığını iddia ettiğini, davalı yan haksız suretle itiraz ettiği borcunu takip sonrasında da ikrar ile kısmen ödemeye devam ettiğini, davacı şirketin ticari defter ve kayıtlan incelendiğinde davalı yanın 14.04.2022 tarihinde müvekkil şirkete 1.000,00 EURO, 27.05.2022 tarihinde 500,00 EURO ödeme gerçekleştirdiği teyit edilebileceğini, yapılan itirazın haksız olduğunu takibin devamına ve itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirket aleyhine Bursa 6. İcra Dairesinin ... E. Sayalı takip yetkisiz icra dairesinde başlatılmış olup, borca ve yetkiye itirazda bulunduğunu, icra takibinde yetkili icra Dairesi Müvekkilin yerleşim yeri adresinin bulunduğu yer icra dairesidir. Müvekkilin yerleşim yeri: "Gırnavas Mah. İpek Yolu Cad. Sanayi Sitesi No:175E/19 Nusaybin/Mardin" adresi olduğunu, davalının alacağının ödenmemesi sebebi ile de mahsup edilen bedeller düşülerek davacı tarafa 1.500 Euro ödeme gerçekleştirildiğini, Kötü niyetli bu talebin reddine karar verilmesi savunmaktadır.

HUKUKİ DELİLLER

Bursa 6. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası, sigorta hasar dosyasının celp edildiği, tarafların ticari defter, belge ve kayıtlarının incelenmesi adına defter inceleme günü verilmek suretiyle SMM bilirkişi, sigorta uzmanı ve lojistik uzmanı bilirkişi heyeti marifetiyle rapor aldırıldığı görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, cari hesaptan kaynaklı alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ve inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.

TBK’nın “Ülke parası ile” başlıklı 99. maddesinde “Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İcra ve İflas Kanunu'nun takip talebi ve muhtevası başlıklı 58/3. maddesinde, alacağın veya istenen teminatın Türk Parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise, alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı kanunun ödeme emri ve muhtevası başlıklı 60/1-1. maddesinde alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ve devletin hükümranlık haklarıyla ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır. Bu husus kamu düzeni ve devletin hükümranlık haklarıyla ilgili olduğundan tarafların bu eksikliği daha önce öğrenmiş olmasının da sonuca etkisi bulunmamaktadır.

İtirazın iptali davası, İİK'da düzenlenen bir dava türü olduğundan İİK hükümleri de dikkate alınır. İtirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlıdır. HMK'daki dava şartları yanında İİK'daki özel dava şartları da incelenir.

Bu anlamda, itirazın iptali davalarında usulüne uygun bir icra takibinin bulunması bir dava şartı olup takip talebi ve ödeme emrinde bulunması zorunlu olan yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının bulunup bulunmadığının itirazın iptali davasında re'sen incelenmesi gerekmektedir.

Nitekim, Yargıtay HGK'nun 12/05/1999 tarih ve 199/12-271 E.-1999/301 Karar sayılı ilamı, Yargıtay HGK'nın 22/05/2024 tarih ve 2023/12-957 esas, 2024/281 karar sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25/09/2024 tarih, 2023/4847 esas, 2024/6761 karar sayılı ilamı da bu yöndedir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, davacı tarafından Bursa 3. Genel İcra Dairesinin ... esas ( eski Bursa 6. İcra Dairesinin ... esas) sayılı icra dosyasında 14.568,75 Euro asıl alacak ve 40,06 Euro işlemiş faizin tahsiline yönelik icra takibi başlatıldığı, yabancı para alacağın karşılığı TL’nin gerek takip talebinde gerekse ödeme emrinde gösterilmesi zorunlu olduğu, ancak eldeki davaya konu icra takibinde bu zorunluluğa uyulmadığı,

hal böyle olunca, yabancı para alacağının tahsili talebi ile ve İİK'nin 58/3. maddesine aykırı olarak başlatılan icra takibinin usulüne uygun başlatıldığı kabul edilemeyeceği, usulüne uygun bir icra takibinin bulunması itirazın iptali davalarında özel dava şartı olduğundan davanın, HMK'nin 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca yöntemine uygun icra takibine ilişkin özel dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, davanın usulden reddine karar verildiğinden davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır