Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/682 K.2024/727

... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/ Esas

KARAR NO : 2024/

HAKİM

KATİP

DAVACI

... ELEKTRİK ELEKTRONİK İNŞAAT TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ VEKİLİ : Av.

DAVALI

... OTOMASYON MAKİNE ELEKTRİK METAL İNŞAAT TAAHHÜT MONTAJ MÜŞAVİRLİK MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/08/2021

KARAR TARİHİ : 13/06/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 24/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

-Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı ile davalı arasında 22.12.2015 tarihinde, davaya konu ... Plakalı rehinli araç için ... 21. Noterliğinde ...

Yevmiye Numarası ile Mülkiyeti Muhafaza Kaydıyla satış sözleşmesi imzalanmış olduğunu, tarafların birbiriyle cari hesap usulü çalışması nedeniyle bu şekilde anlaşma yapılmış olduğunu, “Başkasına devredilen bir malın mülkiyetinin saklı tutulması kaydı, ancak resmi şekilde yapılacak sözleşmenin devralanın yerleşim yeri noterliğinde özel siciline kaydedilmesiyle geçerli olur.” şeklindeki TMK m. 764 uyarınca araç davacı üzerinde kalmış olduğunu ve araç üzerinde mülkiyeti muhafaza kaydı devam ettiğini, davacı satışa konu olan borçları tamamen ödemesine ve başkaca borcunun da bulunmamasına rağmen;

şifahen yapılan görüşmelere sonrasında da araç üzerindeki mülkiyeti muhafaza kaydı davalı tarafından kaldırılamadığını, davacının bu talebini defalarca yenilemiş olduğunu ancak her defasında bu talebi yerine getirilmeyerek sürümcemede bırakılmış olduğunu, tüm bu sebeplerle araç üzerindeki Mülkiyeti Muhafaza Kaydının Kaldırılmasını, yargılama giderleri ile ve vekalet ücretinin de davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

-Davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır.

DELİLLER

Dava dilekçesi, ticari defterler, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır. Tarafların ticari defterleri talep edilmiş davacı tarafça ibraz edilen ticari defteler bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mali müşavir bilirkişinin raporunda özetle. Davacının 2015,2016 yılı ticari defterinin açılış ve kapanış onayının T.T.K'nun 64. ile 213. sayılı V.U.K.'nun 219.

220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak oluşturulduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, Davalının dosyada cevap ve itirazlarına rastlanmadığı, Davacının ticari defter kayıtlarına göre, cari hesap ilişkisinden dolayı 31.12.2016 tarihi itibariyle davacının davalıdan 6.802,41 TL alacaklı olduğu, Dava konusu aracın davacı ticari defterlerinde 254-Taşıtlar hesabına kayıt edildiği, hesabın 679-Diğer olağandışı karlar hesabı ile kapatıldığı, yani bedelsiz Mal alım kaydı yapıldığı,

Faturanın 22.12.2015 tarihinde ... Otomasyon A.Ş. tarafından ... Elektrik Ltd.Şti.'ne 37.510,70 TL (KDV Dahil) bedelle Ford Kamyonet satışı için düzenlendiği, fatura üzerine el yazısı ile “Kampanya kapsamında bedelsizdir” yazıldığı ve peşin olarak düzenlendiği, Davacının dosyaya sunduğu ve ticari defter kayıtlarında yer alan listelenen çeklerin tamamının bankadan ödendiği mütalaa edilmiştir.

Davalı tarafa ticari defterlerini sunmak üzere 02/02/2023 tarihli celsede verilen ara karar gereğince süre verildiği ancak davalının ticari defterlerini sunmadığı gibi davacı ticari defter kayıtlarının aksini ispata yarar nitelikte herhangi bir delil ibraz etmediği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir.

Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan davalı taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ticari defterini ibraz etmediğinden HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğu kabul edilmiştir.

Mahkememizce ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesine karar verildiği, davalı tarafın defterlerinin incelenmesi için ve defterlerini sunması için ihtarlı davetiye ile süre verildiği ancak davalının ticari defterlerini sunmadığı gibi davacı ticari defter kayıtlarının aksini ispata yarar nitelikte herhangi bir delil ibraz etmediği, bilirkişi raporuna da itiraz etmediği, davacı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtlarına göre davacının davalıdan 6.802,41 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla.

Davacının dosyaya sunduğu ve ticari defter kayıtlarında yer alan listelenen çeklerin tamamının bankadan ödendiği anlaşılarak Davacının davasının kabulü ile ... plakalı ... şase numaralı araç üzerindeki mülkiyeti muhafaza kaydının kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır. Hakim · ¸e-imzalıdır.