Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/764 K.2024/889

Av. Av.

DAVA

Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/03/2018

KARAR TARİHİ : 05/09/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 30/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma ile yurt dışında bulunan müşterisi '..." firması ile "Galen 13" adlı kumaşın dokunması için anlaşma yapıldığını, yapılan mutabakat üzerine iplik analizinde gerekli olan ipliklerin hangileri olduğunun belirlendiği,

davalı firma ile görüşülerek ipliklerin bükülebilir olurluğu, ipliklerin büküm süresi (termin) ve fiyatı konusunda da mutabakat sağlandığını bunun üzerine müvekkilinin ipliklerin temimine geçerek ödemeleri yaptığını, ipliklerin dokuma aşamasında anlaşma üzerine daha önce ayarlanan 3 adet tezgah/dokuma makinesi üzerine konulan 10.970 mt'lik 3 ayrı çözgü 3 ayrı tezgahta/dokumada çalışmadığını, hem çözgü hem de atkı yönünde, sadece davalı firma tarafından bükülen iplikte yığılmalar, sıyırmalar ortaya çıktığını, 3 ayrı tezgahta dokunamadığını, ipliklerin bükümü konusundaki sorun ile ilgili davalı ile yapılan görüşmelerde çözüme ulaşılamadığını,

müvekkilinin zarara uğradığını, yukarıda açıklanan nedenlerle davacının davalı firmanın hatalı büküm işleri yapması nedeni ile kullanılamaz duruma gelen yurt içinden ve yurt dışından satın aldığı ipliklerin bedelleri ile bu ipliklerin alımı için yapılan masrafların ve kumaşın dokunması için anlaştığı (ancak hatalı büküm sebebi ile dokutamadığı) firmalara ödeme zorunda aldığ bedellerin (toplam 40.000,00 TL) davalının temerrüde düştüğü 19/02/2018 tarihinden itibaren reaskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkilen verilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin taahhüdünün davacının talebi doğrultusunda teslim edilen ipliklerin büküm işi olduğunu, büküm işinin eksiksiz ve hatasız olarak yerine getirildiğini, bükülmüş ipliklerin davacı tarafından kontrol edildiğini, ayıpsız ve itirazsız olarak teslim alındığını, davacı tarafın herhangi bir ayıp ihbarında bulunmadığını, dokuma safhasında sorun çıkması ile davacının talebi üzerine fasoncu kuruluşa giden ve bu kumaşı inceleyen şirket yetkilisinin de büküm işinde bir hata olmadığının hatanın dokumadan kaynaklandığını tespit ederek bu durumu davacıya bildirdiklerini, hatanın dokumadan kaynaklı olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller. Mahkememizce Tekstil Mühendisi ve SMMM bilirkişisi refakate alınarak 27/06/2019 tarihinde Keşfe çıkıldığı anlaşılmaktadır.

SMMM Bilirkişisi, Tekstil Mühendisi Bilirkişi ve Hesap Uzmanı bilirkişilerin müşterek raporlarının sonuç kısmı:"… davalının yüklendiği ayıplı büküm işlemi kaynaklı zararlar; - Hatanın Meydana Geldiği Hammaddelerin Alımı : 3.754,40€ + 8.454,90TL - Hammaddenin Nakliyesi : 3.072,08TL - Davalının Yaptığı Ayıplı Fason İşlem : 843,53TL (40794 irsaliye nolu işlemin faturası olmadığı için hesaplanamadığı) GENEL TOPLAM : 3.754,40€ + 12.370,51TL Dava Tarihi (21.03.2018) Toplam Tutar : *30.535.05TL * 21.03.2018 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki ...

Kurlarına göre Efektif Satış €/₺: 4.8382 ,19.02.2018 – 21.03.2018 tarihleri arasında reeskont faiz hesaplaması aşağıdaki gibi olduğu tespit edilmektedir. Başlangıç Bitiş Faiz Detayı Tutar 30.535,05 TL - (9,75) 19.02.2018 21.03.2018 244,70 TL Toplam Faiz Tutarı" şeklindedir.

Davacı Şirket Yetkilisi ...'ın beyanı:"Ben davacı şirkette aynı zamanda üretim müdürüyüm, iplikler yurt dışı firmanın isteği üzerine yurt dışında getirtilip ...'deki başka bir iplik ile bükümü yapılması gerekeceğinden; başlangıçta iplik analizleri yapıldı. Davalı şirket yetkilileri ile görüşüldü. Bükümünün yapılabileceği belirtilmekle; sevk irsaliyeleri ile davalı tarafa teslim edildi. Teslim aldıktan sonra ... Tekstilde devere işlemlerini parti parti yaptırdık, ...

Tekstil in şirket devri nedeni ile tezgahlarını devretti yerde dokuma işlemleri aşamasına geçildi.

Ancak bu aşamada tezgahların sürekli dur-kalk yapması nedeniyle çalışmadığı, dokuma işlemini gerçekkleştiremediğini gözlemedik, davalı şirkete de haber verdik, şirkt yetkilisi geldi, biz de dokuma uzmanlarımızı getirdik, biz bükülen iplik ile ilgili sıkıntı olduğunu tespit ettik, ancak davalı şirket ile görüşmelerimizde olumlu bir sonuca varamadık, karşı taraf bize fason ücretini almayalım konu kapansın dedi.

Ancak zararımız fason ücretinin 20 kat fazlası olduğu için kabul etmemiz mümkün olmadı. Zararımız yarı yarıya karşılansa idi anlaşma olabilirdi. Bu nedenle mahkeme sürecine intikal etti, buna ilişkin inceleme ve tespitlerimiz de vardır." şeklindedir.Davacı Tanığı- ... ...:" Ben ...'da faaliyet gösteren ancak halen faal olmayan ... Tekstil A.Ş. Sahibiyim.

Aile şirketidir, ticaret sicilde faaldir, ancak 16-17 aydır imalatımız durmuştur, biz davacı şirketi de yıllardır çalşıyoruz, onların dokuma işlerini yapıyoruz, 2016 yılı sonu 2017 yılı başı gibi bana karbon tabir ettiğmiz ipin 20 denye ip ile katlanması işinin olduğunu söyledi, ayrıca bunların dokumasının yapılacağını söyledi. Ben ipliği yapamayacağımı söyledim, davacı da ...

Tekstil'de yaptırabileceğimi söyledi, ben kendilerine hassas bi iş olduğunu, katlama makinesinin olması gerektiğini söyledim, kendileri yaptırdılar, dokuma için bana getirdiler, çözgüleri yapıldı, ancak makineye çekeceğimiz zaman siyah olan kaplama yapılacak ipliklerde bükümü apılan ipliklerin tansiyon ayarının iyi yapılmamaıs yani birinin gevşek birinin gergin olması nedeni ile dokumada hatalar meydana getirdi, tezgahın birisi çalışmadı, ben ...

Beyi çağırdım, durumu anlattım, bu iplik çalışmaz, çıkacak ürün tamamen hatalı olur diye söyledim. 15 gün karşı tarafav ulaşamadıklarını biliyorum, benim makinem bu süre içinde kapalı kaldı. Bu arada bilirkişi çağırdılar, bende bundan sonra çözgüyü kestirdim, çözgüler yerde kaldı. Sonrasını ben bilmiyorum, çözgü işi benim ... 'taki iş yerimde yapıldı. Ancak o aşamsda tezgahlarımı ...

Tekstil'e devrettiğimden iş yerime 200 metre mesafedeki iş yerine koyduğum tezgahlar üzerinde yaptık, o aşamada henüz devir yapılmamıştı, tezgahlar halen benimdi, yalnızca iş yerimi boşaltmam gerekiyordu, dokuma için çalışan tezgahlar benim tezgahım olup; benim adıma çalıştı." şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir. Davalı yüklenici, davacı ise iş sahibidir. Taraflar arasında davacı iş sahibinin davalıya gönderdiği iplerin büküm işleminin yapılması konusunda eser sözleşmesi akdedildiği ihtilaf konusu değildir. Davacı iş sahibi, davalının işi ayıplı yaptığı iddiasındadır.Mahkememizce verilen kararın istinaf mahkemesince kaldırılması üzerine istinaf kaldırma ilamı çerçevesinde yargılama yapılmıştır.

Mahkememizce; davacı vekiline dava dilekçesinde ve istinaf ilamında söz edilen ve ile numaralı sevk irsaliyeleri ile davalıdan teslim aldığı ipliklerin akıbeti ve nerede olduğunu bu ipliklerden ne kadarının davacının uhdesinde olduğunu beyan etmek üzere 2 hafta süre verilmiştir. Davacı vekilinin sunduğu beyan dilekçesi sonrasında söz konusu iplikler duruşma salonuna getirtilerek şirket yetkililerinin ve vekillerinin de huzurunda keşif icra edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık.

Davalı yüklenici tarafından davacıya ve numaralı sevk irsaliyeleri ile teslim edilen ve sevk irsaliyelerine göre toplam 87 kilogram 400 gram olan iplikten, davacının uhdesinde ne kadarlık iplik olduğu, davacının uhdesinde olan ipliklerden ne kadarının dokuma işlemine tabi tutulup kumaş haline getirildiği, Davacı tarafından davalıya gönderilen ipliklerin büküm işleminin ayıplı yapılıp yapılmadığı, ayıplı büküm işlemi söz konusu ise bu ayıbın açık ayıp mı gizli ayıp mı olduğu,

Davacının davalıya gönderdiği ipliklerden kumaş imal edememesinin sebebinin dokuma işleminin veya çözgü ve devere işlemlerinin ayıplı yapılmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, Davalının yüklendiği büküm işlemi ayıplı ise davacının elinde bulunan iplik miktarına göre davacının bu ayıptan kaynaklı ne kadar zararının olduğu hususlarında toplanmaktadır.

Uyuşmazlık konuları bilirkişilere duruşma zaptında açıklanarak davacının duruşma salonuna getirdiği iplikler üzerinde keşif yapılmış ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi raporunda özetle; davacı uhdesinde 56,060 kg 155 adet bobin iplik kaldığı, davacının 31,340 kg ipliği çözgü ve atkı ile kumaş üretimine dahil ettiği, davalı yüklenicinin büküm işleminin ayıplı olduğu ve ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, dokuma, çözgü ve devere işlemlerinde ayıp hususunun net bir şekilde tespit edilemediği, bu işlemlerde ayıp olsa dahi bükümün doğru yapılması halinde bu ayıpların da önüne geçilebileceği, davalının ayıplı büküm işleminden dolayı davacının zararının 30.535,05 TL olduğu belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu, davacı uhdesinde bulunan kumaşlar duruşma salonuna getirilip kumaşlar üzerinde tekstil mühendisi eşliğinde keşif icra edilerek hazırlanmıştır ve bilirkişi raporu, delil tespiti raporu, mahkememizce alınan ilk rapor, kumaş ve ipliklere dair fotoğraflar ve dosya kapsamında bulunan tüm belge delillerine uygun olduğundan mahkememizce ayrıntılı ve denetime elverişli kabul edilerek hükme esas alınmıştır.

Davacı taraf; davalıya ihtarname keşide etmiş ve davalı da 26/02/2018 tarihinde cevabi ihtarname keşide etmiştir. Davacının ihtarnamesinin bu tarihte ulaştığı ve davalının 26/02/2018 tarihinde temerrüde düştüğü mahkememizce kabul edilmiştir.

Sonuç olarak; davalı yüklenicinin davacının ipliklerine yaptığı büküm işleminin gizli ayıplı olduğu, davalının cevap dilekçesinde ayıp ihbarı defini ileri sürmediği, ancak davacının yaptırdığı delil tespiti ile ayıbı öğrenir öğrenmez ayıp ihbarında bulunduğu, her ne kadar ayıp ihbarının süresinde yapılmadığına ilişkin bir savunma ileri sürülmemiş ise de ayıp ihbarının süresinde olduğunun mahkememizce kabul edildiği, davalının yaptığı büküm işleminin ayıplı olduğunun mahkememizce kaldırma ilamı sonrasında alınan bilirkişi raporu ile sübut bulduğu,

davacının uhdesinde bulunan kumaşların tümünün duruşma salonuna getirildiği ve davacının uhdesinde bulunan kumaşlara göre göre zararının hesaplandığı, davacının bu ayıptan kaynaklı zararını TBK m.475/2 gereğince talep etme hakkı olduğu, mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının zararının 30.535,05 TL olduğunun hesaplandığı anlaşılmakla.

30.535,05 TL'nin, temerrüt tarihi olan 26/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır