Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/251 K.2024/1289

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ...

Mah. .../... adresindeki otelin mülk sahibi olduğunu, yıllarca otel işletmeciliği yaptığını, ancak meydana gelen ekonomik devalüasyon ve yaşının ilerlemiş olması sebebiyle müvekkilinin aktif çalışmayı bırakmış olduğunu ve mülk sahibi olduğunu oteli işletmeci bir şirkete kiraya vermiş olduğunu, davacı şirket sadece kira geliri elde ettiğini, aktif olarak başkaca bir iş yapmadığını, otel, kiracı tarafından işletildiğinden, müvekkilinin adresini ortak kullanım olan e-ofise taşımış olduğunu, bu e-ofiste arşiv yapılacak veya evrak depolanacak bir bölüm bulunmadığını, bu sebeple şirketin tek ortağı olan ..., ...

Otel İşletmeciliği Tur.

San A.Ş.'nin evraklarını ağabeyine ait olan .../... adresinde tek bir arşiv deposunda saklamakta olduğunu, ... ilindeki aşırı yağışın su baskını ve sel felaketine sebep olduğu 13.02.2024 tarihinde davacının evraklarının bulunduğu .../... adresini sel basmış olduğunu, sel baskını nedeniyle itfaiyeye haber verilmiş ve zemin kattaki tavana kadar ulaşılan sel suyu iki günde güçlükle tahliye edebildiklerini, Ekli tutanakta yer alan adres ile dilekçelerinde belirtilen adres aynı binanın olduğunu, sel baskınına konu olan dört katlı bina komple kiralanmış olduğunu, evrakların bulunduğu zemin depo katı girişi 3953 sokak tarafında olduğunu,

binanın depo katına giriş arkadan olduğu için adres farklıymış gibi göründüğünü, 13.02.2024 tarihinde müvekkilinin iradesi dışında meydana gelen bu su baskını sebebiyle işyeri ile ilgili resmî evrak ve belgeleri yok olmuş olduğunu, meydana gelen sel felaketi neticesinde işletmenin zemin kat deposunun içerisindeki tüm malzemelerin ve belgelerin tamamen kullanılamaz hale geldiğini gösterir nitelikteki fotoğraflar da yine mahkemenizin değerlendirmesine sunulmak üzere dilekçe ekinde sunulduğunu, selden sonra belgelerin bulunduğu zemin kata müvekkili tarafından hiç dokunulmamış olduğunu, hala olduğu gibi durmakta olduğunu, küf,

koku ve farelenme başladığını, öncelikle mahkemenizce ivedilikle keşif için talimat yazılmasını, zayi olan belgelerin tespitini, aksi halde tutanaklar ve resimler ile yetinilecekse zayi olan belgeler için zayi belgesi verilmesini, müvekkilinin ticari işletmesinde bulunan ve EK-2'de sunulan resmi evraklar bu sel felaketi sebebiyle zayi olduğundan Türk Ticaret Kanunu m.82/d-7 uyarınca mahkemenizden ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.TTK m.82/7'ye göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, ziya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır (... 11. H.D. 10.05.2017 tarihli, 2016/ E., 2017/ K. sayılı ilamı).

Öte yandan, tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.Mahkememizce ...

Vergi Dairesi Başkanlığını müzekkere yazılarak davacı tarafın vergi borcunun bulunup bulunmadığı hususu sorulmuştur. Gelen yazı cevabında " Merkezi bilgisayar kayıtlarımızın tetkikinden adı geçenin yazımız tarihi itibarıyla Başkanlığımıza bağlı ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne, 522.789,91-TL vadesi geçmiş, 16.967,32-TL vadesi gelmemiş (7440 Sayılı Kanun kapsamında yapılandırılmış); ...

Vergi Dairesi Müdürlüğüne, 30.503,96-TL vadesi geçmiş, vadesi gelmemiş 182.497,38-TL (7440 Sayılı Kanun kapsamında yapılandırılmış); ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne, 2.968,.21-TL vadesi geçmiş, 690,00-TL vadesi gelmemiş vergi borcunun bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca söz konusu yazınız ilgili şirketin ...

Vergi Dairesi Başkanlığına bağlı vergi dairelerinde kayıtlarının bulunduğu tespit edildiğinden Mahkemenize cevap verilmek üzere ilgili Başkanlığa gönderilmiştir. " şeklinde cevap verilmiştir. ... Vergi Dairesine iletilen yazı cevabında ise " İlgi sayılı yazınız konusu, ... vergi numaralı ... OTEL İŞLETMECİLİĞİ TURİZM SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ'nin 25/03/2024 tarihi itibariyle dairemizde borç kaydı bulunmamaktadır. " şeklinde cevap verilmiştir.

Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davvacının Yönetim Kurulu Karar Defterinin zayi olduğunu beyan ettiği, davacının iradesi dışında zayi olduğunu gösterdiği, defterin sel esnasında kaybolmasının veya kullanılamayacak hale gelmesinin mümkün olduğu, davacının iddiasını ve defterin zayi olduğunu ispatladığı kanaatine varılmakla talebin kabulü ile; ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... vergi numarası ile kayıtlı ... OTEL İŞLET. TUR.

SAN.A.Ş. 'ye ait Yönetim Kurulu Karar Defterinin zayi olduğunun tespiti ile bu belge yönünden zayi belgesi verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır. Hakim · ¸e-imzalıdır.