Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/388 K.2026/314

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirket, vergi levhasında belirtilen ... faaliyet kodlarını kapsayan “metal işleyen takım tezgahlarının parça ve aksesuarlarının imalatı” ile "makine dış giydirimi kabin üretimi" aktif olarak faaliyet gösterdiği, bahsi geçen ticari faaliyetlerdeki tüm ürünlerin tasarım ve üretimi münferiden müvekkil şirket bünyesinde yapıldığı, Davalı taraf davacı tarafa şirkette tasarım mühendisi olarak çalıştığı, davacı şirketin davalının bu alanda ve konumdaki ilk iş yeri olduğu, davalının doğrudan şirket sahibi ile birlikte çalışması onun ticari sır nitelikteki şirket içi bilgi ve verilere ulaşmasına, müşteri portföyüyle yakın temas kurabilmesine,

fabrika dışı toplantı ve eğitimlere daha sık katılabilmesine olanak sağladığı, davalı taraf şirket sahibi ile birlikte çalışmasının sonucu olarak üretim, tasarım, arge çalışmalarının hepsinde aktif rol aldığı doğrudan bilgi edindiği, davalı taraf diğer çalışma arkadaşlarından farklı olarak davacı şirketin son zamanlarda yoğunluk verdiği kabin projelerinde etkin çalışma yaptığı ve özellikle bu alanda kendisini geliştirdiği, davalı taraf bir süreliğine satın alma alanında da faal olduğu, davalı tarafın 13.10.2020 tarihinde davacı şirketten ayrılmak istediğini iletmesi üzerine İK departmanı tarafından gerekli işlemleri yapıldığı,

ve ilişiğinin kesildiği, bu işlemin hemen ardından davacı şirket müşterilerinin ve tedarikçilerin büyük çoğunluğu şirketi arayarak davalının yeni bir işe başladığını, çalıştığı firmanın körük ve kabin üretimi alanında faaliyet gösterdiğini ve kendilerine ulaşarak birlikte çalışma teklifinde bulunduğunu iletmişlerdi, Bunun üzerine tarafımızca yapılan araştırma neticesinde davalının, davacı şirketle aynı faaliyet alanına sahip ve yeni kurulan ...

Mühendislik Makine Koruma Sistemleri Anonim Şirketinde aynı vasıfla işe başladığı tespit edildiği, davalının yeni işvereni olan şirketin faaliyet alanı Ticaret sicil ve Vergi Dairesi kayıtlarında "Metal İşlemek İçin Kullanılan Diğer Takım Tezgahlarının İmalatı" olarak yer aldığı, davacı şirket ve davalının şuan çalıştığı şirketin faaliyet kodlarının birebir aynı olduğu, davalının ardından davacı şirket çalışanlarından bir kaç tasarım personeli, mühendis ve üretim teknikerleri de iş akitlerini fesh ettikleri, yapılan araştırma neticesinde bu kişilerin de davalıyla birlikte dava dışı ...

Mühendislik Makine Koruma Sistemleri Anonim Şirketinde işe başladığı tespit edilmiştir. Yaşanılanlar sonrası müvekkil şirket çalışanlarıyla görüşmeler yaptığı ve dava dışı ...

Mühendislik Makine Koruma Sistemleri Anonim Şirket sahibi ...'ın, davalı dahil olmak üzere bir çok davacı şirket çalışanı ile irtibata geçtiği ve yeni şirketinde iş teklif ettiği, iş akdini fesheden tüm çalışanların bu yöntemle davacı şirket ile aynı sektörde faaliyet gösteren, aynı müşteri kitlesini hedefleyen, aynı satış ve pazarlama işini iştigal eden dava dışı şirkete transfer olduğu bilgisine ulaşıldığı,

davalının iş sözleşmesinin "Özel Şartlar" başlıklı 13. Maddesinin alt bentlerinde yer alan "Rekabet Yasağı Ve Sır Saklama Yükümlülüğünü" ihlal etmesi nedeniyle aynı maddenin L bendince kararlaştırılan cezai şartın şimdilik 1.000 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili, vekalet ücretine hükmedilmesi ile davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle.

Dava konu alacak belirli nitelikte olduğu davacı tarafından ikame edilen davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesi mümkün olmadığı, iş akdinde davalı aleyhine yer alan rekabet yasağına ilişkin hükümler ve cezai şart düzenlemesi geçersiz olduğu iş sözleşmesi davacı şirket tarafından davalıya ve davalı gibi diğer çalışanlara toplu olarak imzalatıldığı, davalıya sözleşmenin ve sözleşme şartlarının ayrıntılı olarak incelenmesi imkanı tanınmadığı, adı geçen kişilerin iş sözleşmeleri de davalı ile aynı şekilde maktu bir metin olup kişisel bilgilerin sonradan doldurulduğu,

Somut uyuşmazlıkta müvekkilin sır saklama yükümlülüğüne ve rekabet yasağına aykırı herhangi bir davranışının mevcut olmadığı, dava dışı ..., davacı şirketin kuruluşundan ayrılık sürecine kadar davacı şirketin ortağı olup davacı şirketin müşteri portföyünü, yaptığı işi, işin nasıl yapıldığını, tedarikçilerini, şirketin ticari sır niteliğindeki bilgi ve verilerini zaten bildiği, davalını eğitim aldığı tarihin 15.04.2019 olduğu, bu tarihte dava dışı ... da şirket ortağı olup davalının eğitimin maliyetinin karşılanmasında ...'ın da katkısı olduğu,

nitekim davacı tarafından dosya içerisine sunulan faturadan açıkça görüldüğü üzere fatura şirket adına düzenlendiği, davalı tarafından rekabet yasağına aykırı davranıldığını ve davalının bahse konu davranışı nedeniyle uhdesinde bir zarar doğduğunu ve bu zararın miktarını ispat etmesi gerektiği, ancak davacı taraf somutlaştırmadığı, davacı tarafça ikame edilen huzurdaki davada şimdilik 1.000,00-TL cezai şart bedelinin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep edildiği, dava konusu uyuşmazlığın kaynağı davalı ile davacı şirket arasında akdedilen iş sözleşmesi olduğu, davalının tacir olmadığı,

dolayısıyla huzurdaki davada davalıdan avans faiz talep edilmesinin mümkün olmadığı, Haksız ve yersiz faiz talebinin de reddine karar verilmesini talep ettiği, usul ve yasaya aykırı olarak ikame edilen davanın öncelikle dava şartı yokluğundan ve görev yönünden reddine mahkeme aksi kanatteyse davanın tümüyle reddini talep etmiştir.Bilirkişi raporundan özetle.

Davaya dayanak gösterilen Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi'nin 09.04.2019 imza tarihli olması sebebiyle değerlendirmenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 444. maddesi vd. hükümleri uyarınca yapılması gerekmiştir.Davalının, davacı şirkette büro yönetimi ve sekreterlik / büro yönetimi ve yönetici asistanı (... ) olarak işe giriş tarihinin 09.04.2019, işten ayrılış tarihinin ise 13.10.2020 olduğu, davalının davacı şirkette görev yapmakta iken kullandığı e-mail antetine göre “Satın Alma Sorumlusu” olarak,

davacı tanıklarından ... ile davalı tanığı ... beyanlarına göre ise “Tasarım Mühendisi” olarak çalıştığı, davalının işten ayrılış kodunun “Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi (İstifa)” olarak bildirilmiştir.

Davalının davacı şirketteki görevinden 13.10.2020 tarihinde istifa ettikten sonra dava dışı ...

Mühendislik Makina Koruma Sistemleri A.Ş.'de, pazarlama sorumlusu ( ... ) olarak 09.12.2020 tarihinde işe girişinin yapıldığı ve dosyaya ...'dan sigorta hizmet cetvelinin celp edildiği tarih itibariyle mezkur işyerinde çalışmaya devam ettiği, davacı şirket vekilince dosyaya 14.04.2022 tarihinde sunulan dilekçe ekindeki e-mail çıktısına itibar edildiği takdirde; davalının dava dışı ...

Mühendislik Makina Koruma Sistemleri A.Ş. nezdinde “Satış Sorumlusu” olarak çalıştığı ve mezkur antetin ... işe giriş bildirgesinde yer verilen meslek adı ve kodu ile örtüşmüştür.Davacı şirket ve dava dışı ...

Mühendislik Makina Koruma Sistemleri A.Ş.'nin aynı sektörde hizmet verdikleri dosya kapsamında dinlenilen tanık beyanlarına ve davacı şirket vekilinin 23.11.2022 havale tarihli dilekçesi ekinde Sayın Mahkemenize sunduğu e-mail çıktılarına itibar edilmesi halinde; ... uzantılı e-mail adresini ve “Satın Alma Sorumlusu” unvanını içerir e-mail antetini kullanan davalı ...'in yapılan yazışma içeriklerine göre davalının davacı şirkete ait müşteri, teklif, sipariş, tasarım ve proje bilgilerine erişiminin mevcut olduğu,

davalının davacı şirkette görev yaptığı yaklaşık 1,5 yıl içerisinde vakıf olduğu müşteri, teklif, sipariş, tasarım ve proje bilgilerini yeni işyeri ...

Mühendislik Makina Koruma Sistemleri A.Ş. ile paylaşması halinde davacı şirketin zarara uğrama ihtimali bulunmuştur.Davacı şirket vekilince dosyaya 14.04.2022 tarihinde sunulan delil listesi ekindeki 14.03.2022 tarihli e-maile ilişkin ekran görüntüsüne Sayın Mahkemenizce itibar edilmesi halinde; huzurdaki davanın 29.07.2021 tarihinden sonra davalı ...'ni ... uzantılı e-mail adresinden dava dışı ...

Mühendislik Makine Koruma Sistemleri A.Ş. nezdinde satış sorumlusu olarak görev yaparken davacı şirketin ticari faaliyetinin bulunduğu ( yine ekteki cari hareket raporu ile delillendirilen ) “... Endüstriyel” unvanlı işyerine dava dışı ... Mühendislik Makine Koruma Sistemleri A.Ş. hakkında tanıtım maili gönderdiği, ...

8. İş Mahkemesi'nin 2022 / Tal. sayılı dosyası kapsamında 14.10.2022 tarihinde dinlenilen davacı tanığı ... da bu hususu doğrulamıştır.Davacı tanıklarından ... davalının davacı şirketteki işinden ayrılmasından belli bir süre sonra davacı şirketin müşteri portföyünde bulunan “... ...” ve “...” firmalarının davacı şirket ile çalışmaya son verdiğini, yine davacı tanıklarından ... davalının davacı şirketteki işinden ayrılmasından yaklaşık 4-5 ay sonra ( ...

Mühendislik Makina Koruma Sistemleri A.Ş. nezdinde çalışırken ) ... şirketinin siparişi için ölçü aldığını ... şirketinin usta başından öğrendiğini ileri sürmüş ise de; dosyada davacı tanıklarının beyanlarından başka, bu iddiaları doğrular mahiyette herhangi bir delilin mevcut olmuştur.Davalının imzalamış olduğu iş sözleşmesinin 13.İ. maddesinde düzenlenen rekabet yasağının sınırları. “2 (İKİ) YIL SÜRE İLE ...

BÖLGESİNDE / TÜM SATIŞ BÖLGELERİ KAPSAMINA GİREN İLLERDE işveren şirketin faaliyet konusuna giren neviden iş, imalat, ticaret veya stratejik planlamaya göre üretilmesi planlanan ve programa alınan ürünlerin üretimi ve ticareti” şeklinde çizilmiş olmakla ve bu sınırlamaların süre ve konu yönünden TBK m. 445 / 1 hükmüne uygun olduğu görülmekle beraber; ( ...

17. İş Mahkemesi'nin E. 2022 / , K. 2022 / sayılı gerekçeli kararında yer verilenin aksine ) sözleşme ile çizilen coğrafi sınırın ... Bölgesi'nden ibaret olmadığı, davacı şirketin tüm satış bölgeleri kapsamına giren illerde de davalının işten ayrıldığı tarihten itibaren 2 yıl süre ile çalışamayacağının belirtildiği, dosya kapsamına davacı şirket vekilince sunulan e-mail çıktıları ve cari hareket raporları incelendiğinde davacı şirket müşterilerinden; ...

Bölgesi sınırları içerisinde kalan ... Makine San. ve Tic. Ltd. Şti. .../..., ... Panel San. ve Tic. A.Ş.— ... / ..., Akım Metal San. ve Tic. A.Ş. — .../..., ... ... A.Ş. — .../... firmaları bulunduğu gibi, .../... adresinde mukim ... Makina San. ve Tic. A. ... / ... adresinde mukim ... Endüstriyel vb. firmaların da mevcut olduğu gözetildiğinde, davalının davacı şirketten ayrıldıktan sonraki 2 yıl boyunca “...

Bölgesinde /Tüm Satış Bölgeleri Kapsamına Giren İllerde” çalışamayacağı şeklinde kaleme alınan rekabet yasağı hükmünün Anayasa'da öngörülen çalışma özgürlüğü ilkesi bağlamında işçinin ekonomik geleceğini tehlikeye düşürecek ölçüde geniş olup olmadığı ve sözleşme hükmü geçerli kabul edilecekse TBK m. 182/son ve m. 445/2 uyarınca bu konuda takdiri indirim ve uyarlama yapılıp yapılmayacağı hususlarının nihai takdirinin Sayın Mahkemenize ait olduğu kanaatine varılmıştır.Sayın Mahkemenizin anılan hükmün geçerli olacağı kanaatine varması durumunda;

davacı şirketin davalıdan talep edebileceği cezai şart bedelinin davalının son aylık brüt ücretinin 10 katı esas alınarak belirleneceği, 13.10.2020 tarihinde işten ayrılış bildirgesi verilen davalıya dosyada mevcut Eylül 2020 tarihli son dönem bordrosuna göre 30 günlük mesai için ödenmesi öngörülen net Maaşın 2.529,27 TL olduğu, bu tutarın Ekim 2020 itibariyle brüt 3.761,49 TL'ye tekabül ettiği toplam cezai şart bedelinin 37.614,90 TL olacağı yönündeki kanaatine varılmıştır.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu, müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan haksız rekabet sözleşmesinden kaynaklı olarak, davacı tarafça sözleşmeye aykırı şekilde davalı tarafça rekabet yasağına aykırı şekilde davranıldığı ve bu sebeple sözleşmeye göre cezai şart bedelinin tazminine ilişkindir.Bu durumda taraflar arasında imzalanan sözleşmenin kapsamını, tarafların hak ve yükümlülüklerini, hangi tarafın hangi edimini yahut yükümlülüğünü yerine getirmediği, sözleşmenini hangi tarafın kusurlu hareketi ile sona erdiğini ve rekabet yasağına aykırılık olup olmadığını irdelemek gerekmiştir.

Bu bağlamda mahkememizce dosya bilirkişi tevdi edilmiş olup, mahkememizce alınan 08/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle, taraflarca imzalanan sözleşmenin süre ve konu yönünden sınırlamasının uygun olduğu, bölge yönünden yapılan sınırlama konusunda takdirin mahkemeye bırakıldığı, davalının davacı şirketten ayrıldıktan sonra aynı sektörde hizmet veren dava dışı ...

Mühendislik firmasında çalıştığı, davalının davacı şirkette çalıştığı pozisyon değerlendirildiğinde ticari sırlara vakıf olduğu ve paylaşılması halinde davacı şirketi zarara uğratma ihtimalinin bulunduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda coğrafi açıdan sınırlamanın ... Bölgesi olarak belirlendiği ve bu yönü bu hususta takdirin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir. Nitekim ... 11. Hukuk Dairesinin 2018/ E, 2019/ K sayılı ilamında da ''...

6098 sayılı TBK’nın 445/2. maddesi “Hâkim, aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği karşı edimi de hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir.” hükmünü haiz olup, anılan madde hükmü ile 6098 sayılı Kanun 818 sayılı Kanun'dan farklı olarak, rekabet yasağı ile ilgili doğrudan mutlak bir geçersizliğin öngörülmediği, Anayasa ve diğer mevzuat hükümleri ile somut olgu nazara alınarak rekabet yasağının aşırı nitelikte olması halinde, yasağın kapsamı bakımından hakime uyarlama yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır.

Hakime tanınan bu yetkinin gerek müstakil açılan bir uyarlama davasında ve gerekse de ihlal halinde açılacak bir tazminat davasında kullanılabileceği kuşkusuzdur.

Ayrıca aynı Kanun'un 444/2. maddesi “Rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.” hükmü haiz olup, anılan madde hükmü uyarınca rekabet yasağının işçinin yaptığı iş nedeniyle edindiği bilgileri, çalışmaya başladığı başka bir rakip işletmede kullanarak davacı işverene önemli ölçüde zarar verme ihtimalinin bulunması halinde geçerli olacaktır.

Bu durumda TBK 444/2 hükmü uyarınca öncelikle, davacı tarafça dosya kapsamına ibraz edilen deliller değerlendirilerek rekabet yasağı düzenlemesinin geçerli olup olmadığı değerlendirilmeli ve şayet geçerli olduğuna kanaat getirildiği takdirde,

aynı Yasa'nın 444/2. hükmü uyarınca rekabet yasağının aşırı nitelikte olması durumunda gerekli sınırlandırılmalar yapılarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yanılgılı gerekçe ve eksik incelemeye dayalı bir karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün açıklanan nedenlerle bozulmasına karara vermek gerekmiştir...'' şekli ile hakimin rekabet yasağı sözleşmesini gerekmesi halinde sınırlayabileceği ve bu sınırlamaya göre karar vermesi gerektiği vurgulanmıştır.Bu durumda somut durumda değerlendirilmesi gereken durum, rekabet yasağı sözleşmesinde sınırlama yapılması gerekip gerekmediği hususudur.

08/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere rekabet yasağı sözleşmesinin yalnızca coğrafi sınırlama konusunda takdire bırakıldığı belirtilmiştir. Coğrafi sınırlama konusunda ...

Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2021/ E, 2024/ K sayılı ilamında ''...Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, davalı işçinin davacıya ait işyerinde analiz uzmanı olarak çalışmakta iken, işten ayrıldığı, akabinde davacı ile aynı konuda faaliyet gösteren diğer davalı şirkette aynı pozisyonda çalışmaya başladığı ihtilafsızdır.

Rekabet sözleşmesinin geçerli olabilmesi için coğrafi sınırlama yapılması zorunlu olmakla birlikte eğer sınırlama yapılmamışsa coğrafi sınır tüm ...'dir. Dava konusu sözleşmede coğrafi sınırın kapsamı, tüm ... sınırları olarak belirlenmiştir.

Sözleşmede bulunan rekabet yasağı sınırının geniş bir coğrafyayı kapsamasının işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı şekilde tehlikeye düşüreceği ve bu sebeple geniş coğrafya için geçerli olmadığı, makul bir coğrafi alan yönünden geçerli, kalan alan yönünden ise geçersiz sayılması gerekmektedir. TBK.'nın 445/2.maddesi uyarınca hakim tarafından kapsam olarak yani coğrafi sınır yönünden sınırlandırılmalıdır.

Sınırlandırma yapılırken davalının davacı nezdinde çalıştığı il sınırlarının esas alınması hakkaniyete uygun görülmüştür. Davalı, ...'da davacı iş yerinde çalışırken, rekabet yasağı sözleşmesini imzaladığına göre, rekabet yasağı hükmünün ... ili için geçerli olduğunun kabulü gerekir...'' şeklinde yapılan açıklama ile rekabet yasağı sözleşmesinde coğrafi sınırın nasıl uygulanması gerektiği belirtilmiştir.

Bu durumda davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin de davacının ... ilinde çalışırken imzalanması sebebi ile ... ili için geçerli olduğunu, bu sınırı aşan kısımlar yönünden geçersiz olduğunun kabulü gerekmiştir.

Ancak davalının gerek davacı şirkette çalışırken sahip olduğu konum, hem de davalının davacı şirketten sonra hem aynı alanda faaliyet gösteren, hem de aynı ilçede bulunan ve davacı şirkete rakip olan bir şirkette çalışmaya başlaması ile artık rekabet yasağı hükümlerinin ihlal edildiğinin kabulü gerekmiştir.

Zira yukarıda alıntılanan istinaf kararına göre sınırlamanın il düzeyinde yapılması dahi hukuka ve hakkaniyete uygun görülmekte iken, somut durumda davalı, ilden daha da küçük bir idari yerleşim olan aynı ilçede ve aynı alanda faaliyet gösteren şirkette çalışmaya başladığından, sözleşmenin coğrafi yönü ile ihlal edildiği kanaatine varılmış olup, yine sözleşme ile belirlenen ve bilirkişi raporuna göre uygun olduğu tespit edilen son brüt aylığın 10 katı tutarındaki cezai şart bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır