Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/814 K.2018/104

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile dava dışı Global Plus Doo Skopje arasında 05/03/2013 tarih ve 007804 nolu faturaya binanen akreditfli ihracat yapılmak üzere akreditifli ihracata konu 559 metre boyalı baskılı elasthan polyamid cotton jakarlı dokuma kumaş, 771 metre boyalı baskılı polyester kumaş ve 704 metre boyalı baskılı polyester dokuma kumaş olmak üzere 23 rulo kumaşın sevkiyatının davalı şirket tarafından 08/03/2013 tarih ve 219038 nolu fatura düzenlenmek suretiyle gerçekleştirildiğini, söz konusu malların akreditifle yapılmış olduğunun davalı tarafça bilindiğini,

malların müvekkili şirkete ilgili bankadan ödeme teyiti alınmaksızın davalı şirket tarafından alıcı şirkete teslim edildiğini, müvekkili şirketin üzerine düşen edimini yerine getirmesine rağmen halen mal bedelinin müvekkiline ödenmediğini, davalı tarafından alıcı firmadan akredifife konu bedelin ödendiğine dair banka dekontu olmaksızın malın teslim edilmesi nedeniyle müvekkili şirketin 9.381,30 EURO zarara uğradığını, uğranılan zararın gönderilen ihtarnameye rağmen tazmin edilmediğini, müvekkilinin uğramış olduğu zarar bedelinin ödenmemesi üzerine davalı aleyhine Bursa 14.İcra Müd 2014/... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını,

davalı şirketin itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek takibe yapılan itirazın iptali ile, davalı hakkında %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, müvekkilinin ikametgah adresinin Büyükçekmece olduğundan Bakırköy Asl.Tic.Mahkemelerinin yetkili mahkeme olması nedeniyle yetkisizlik kararı verilmesini, esasa ilişkin beyanlarında 05/03/2013 tarih ve 00784 nolu faturaya istinaden satışın akredifli olmadığını ve faturada bulunan ödeme koşulları kısmında da ödemenin 60 gün sonra yapılacağının belirtildiği ve akreditifli satış olmadığını, akreditifli satışın söz konusu olması durumunda davanın muhatabının taşımayı yapan şirket olmayıp, akreditifi açan bankanın olması gerektiğini,

ancak söz konusu taşınmaya ilişkin tüm belge asıllarının EUR 1 belgesi ve taşıma ile ilgili belge asıllarının taşıyanda iken taşımanın gerçekleştirildiğini , akreditifli satışlarda hem lehdar bankanın hemde amir bankanın bilgilerinin yazılı olması gerekirken taşıma belgelerinde yada faturalarda bu bilgilere yer verilmediğini, yükleme talimatında satışın akreditifli olduğuna dair herhangi bir bilgide verilmediğini belirterek, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

KANITLAR

Bursa 14.İcra Müd. 2014/... esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu, banka yazı cevapları, taşıma belgeleri,

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava ; davalı tarafından taşınan malların akreditifli ihracat konusu olmasına karşılık teyidin alınmaksızın alıcı şirkete teslim edilmesi nedeniyle uğranılan zararın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından Bursa 14. İcra Müdürlüğü 2014/... esas sayılı dosyası ile; davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile 9.381,30 EURO , 820,54 EURO işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.201,54- EURO talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerine takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.

Davalı tarafından Bursa İcra Müdürlüğünün ve mahkememizin yetkisine itiraz edilmiş ise de; CMR 31/1b ve TTK 890 maddeleri gereğince yüklemenin yapıldığı yer mahkemesi de yetkili olduğundan, davalı vekilinin Bursa İcra Müdürlüğünün ve mahkememizin yetkisine yapmış olduğu itirazın reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Taraflarca sunulan tüm deliller toplanmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, davacı şirket tarafından Global Pluss Dod Skopje Ul Leninova Şirketine 05/03/2013 tarih 007804 nolu 9.381,30 EURO bedelli fatura ile yapılan kumaş satışına ilişkin davacı tarafından akreditif başvurusu yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise amir banka tarafından bedelinin ödenmesi talimatı verilip verilmediği, bedelin davacıya ödenip ödenmediği ve işlemlerin safahati hakkında bilgi verilerek bu işlemlere ait belgelerin birer suretinin çıkartılarak gönderilmesi için TEB Bursa şubesine yazı yazılmıştır.

Istanbul 2.Asl.Tic.Mah.

2017/3 Tal sayılı dosyasında öğretim üyesi ..., akreditif uygulamasında uzman bankacı Asiye Yılmaz ve Karayolu taşımacılığında uzman ... tarafından düzenlenen bilirkişi kurulu raporunda; davacının akreditifin açılış aşamasından orjinal EUR 1 'in mal ile birlikte gönderilmesini ve 60 gün vadeli akreditifi kabul ederek malın teslimatından 60 gün sonra mal bedelinin ödeneceği bldiğinden, davacının mallarla birlikte EUR 1 belgesini göndererek malın teslimatının yapılacağını ve gümrükten çekileceğini bildiğinden,

akreditif şartlarına uygun olmayan kusurlu evrakın, ithalatçı Global Plus Doo Skopje Ul'nin bankası olan Komercijalna Bank Ad Skopje, Skopje MK'ya gönderilmesi için kendi bankası olan T.Ekonomi Bankası A.Ş.'ye vermiş olduğu izin ve yetki nedeniyle söz konusu mal satım işleminin artık bir akreditifli işlem olmadığı, ithalatçının onayından sonra mal bedeli 9.381,30 EURO 'nun ödeneceğini, işlemin spot (açık ) işleme dönüştüğünü bildiğinden , vadeli akreditiflerde aksine şart içermediği , mevcut akreditif şartlarında böyle bir şart bulunmadığı,

600 sayılı broşür kuralları çerçevesinde taşıyıcı firmanın veya onun adına hareket eden kaptan /şöförün mal bedelinin tahsilatından herhangi bir yükümlülüğü ve sorumluğu bulunmadığı, CMR Konvansiyonun 4.maddesinde, Taşıma Mukavelesi bir sevk mektubunun düzenlenmesi ile gerçekleştirilir, bu mektubun yokluğu, usule aykırı oluşu veya kaybolması, bu sözleşme hükümlerine tabi olacak olan taşıma mukavelesinin varlığı ve geçerliliğini etkilemeyeceğinin belirtildiği,

söz konusu yüklemenin yapıldığını gösteren 13/03/2013 tarih ve 014771 numaralı taşıma belgesi CMR'nin varlığı tespit ve CMR konvensiyol Protokolüne tabi olduğu ifadesine yer verildiğinden , CMH Konversiyonunun 6.maddesi 2/c bendine göre.

Yükün tesliminde yapılacak ödentilerin miktarı ayrıca CMR konversiyonun 6.maddesinin 3.bendinde yer alan taraflar, yarar gördükleri diğer hususları da sevk mektubuna yazalabilir ibareleri gereğinec ihraacatcı davacının akreditifeki ödeme durumunu (eğer düzenlemişse) çekince olarak sevk mektubunda belirtmesi gerektiği, herhangi bir sevk mektubu düzenlenmemişse bile, davacının ödeme konusundaki hassasiyeti gözönüne alınarak,

malın hangi şartlarda teslim edileceğini, kanıt niteliği taşıyacak şekilde taşıcıya yazılı olarak bildirilmesi gerektiği, aksi halde taşımacının herhangi bir sorumluluk altında olmayacağından ve söz konusu dosya içerisinde yer alan belgelerin incelemesi sonucunda belirtilen şartın yer almadığı, CMR Konversiyonunun 17.maddesinde taşımacının sorumlu tutulacağı hususların belirtildiği , malın tesliminde ödeme hususuna dikkat edileceğine dair bir ibare bulunmadığından taşımacının bu davada bağlayıcılığının olmadığı, CMR 21.maddesinde.

Taşıma mukavelesi gereğince mallar, “teslimdeki ödeme” tutarı tahsil edilmeksizin alıcıya teslim edilmiş ise; bu durumda taşıyıcı, göndericiye karşı “teslimdeki ödeme” tutarı tahsil edilmeksizin malın teslim edilemeyeceğine dair düzenlemeye rağmen bir taşıma anlaşması örneğine yada belgesine rastlanılmadığı, TTK 872 madde 1.bendine göre;

eşyanın gönderilene teslimi, kararlaştırılan bedelin ödenmesi şartına bağlanabileceği, bu halde ödemenin nakden veya nakde eş değer bir ödeme aracı ile yapılacağı, söz konusu işlemde mal bedelinin kaptana /şöföre ödeneceğine şarta bağlanmamış olup, davacı tarafından malların ihracatı açık ( spot ) işleme dönüştürüldüğü, bu nedenle davacının tazmin taleplerinin TTK 872 maddesinin 3. bendine dayandırılması uygun bulunmadığı , TTK 872 maddesinin 1.bendinde belirtilen şartların gerçekleştirilmediğinden davacının taleplerinin iç ve dış mevzuat kurallarına göre uygun görülmediği bildirilmiştir.

Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz edilmesi,itirazlarının açıklığa kavuşturulması yönünden bilirkişi kurulundan ek rapor alınmıştır.

Alınan ek bilirkişi kurulu ek raporunda ise; taşıyıcı firma ile yapılan sözleşme gereği (eğer düzenlenmiş ise ) malın taşınmasından sorumlu bulunduğu, davacı tarafından ihracat edilen navlun bedeli faturası ve CMR belgeleri , davacı firmanın davalı firma ile yapmış olduğu 06/03/2013 tarihli e-mail mesajına istinaden düzenlendiği,

söz konusu e-mail mesajında , dosya içinde sunulan herhangi bir diğer belge üzerinde taşıyıcı davalı firmaya, mal bedelinin tahsilatı veya mal bedelinin ödeneceğinin garantiye alınması hususunda herhangi bir sorumluluk ve görev verilmediği ve akreditif içeriğinden sorumlu olduğu beyan edilip, bildirilmediği tespit edildiğinden , uluslararası uygulamalara ve iç mevzuata göre akreditifli işlemlerde açılan akreditif metni içerisinde açıkça ifade edimediği, taşıcı firma /taşıyıcı kişi hiçbir zaman akreditifli işlemlerde taraf olmadığı ve akreditif içeğinden sorumlu bulunmadığı,

akreditifli satışların, malın alıcıya teslimi sırasındaki aşamalarında , ithalatçı, akreditif için hesap açmış olduğu bankaya ödeme yapar ve banka ile ilgili belgeleri ithalatçıya verir sonrasında ithalatçı bankadan aldığı evraklarla ödeme belgesini taşıyana teslim eder ve lojistik işlemlerini takip ederek malları teslim alır iddialarının yersiz ve eksik olduğunu, söz konusu yükleme işleminin gerçekleştirildikten sonra akreditifte talep edilen koşullara uygun evrakın T.Ekonomi Bankası A.Ş.

Bursa Şubesine ibraz edilmediği tespit edildiği, faturadaki mal tanımının, akreditifde belirtilen mal tanımına uygun olmadığı Amir Banka (KOMERCİJALNA BANKA AD SKOPJE MK:'NİN göndermiş olduğu 15/03/2013 tarihli 734 red mesajlı SWİFT mesajından da görüleceği, davacının, akderitif şartlarına aykırı olarak kusurlu /reservli olarak evrak ibraz edildiği, Ekonomi Bankasının MT 799 numaralı SWİFT mesaj içeriğinden tespit edildiği,

muhabir banka Komercijalna Bank Ad Skopje , Skoje MK tarafından 15/03/2013 tarihli şifreli Swift mesajından (Swift MT 734 ) evrakların kusurlu olduğu ve kabul edilmediği , davacı ihraçatçıya bilgi verilmesinin talep edildiği, 18/09/2013 tarihinde davacının Ekonomi Bankasından kusurlu evrakın bankadan geri çekilerek, taraflarına iade edilmesi için talimat verdiği, davacının talimatına istinaden T.Ekonomi Bankasının 14/11/2013 tarihinde kusurlu evrakı, muhabir bankadan geri talep ederek, 14/11/2013 tarihinde davacıya iade ettiğinin tespit edildiği,

davacının söz konusu akderitif şartlarına uygun olmayan kusurlu evrakının ithalatçı Global Plus Doo Skopje UL'nin bankası olan Komercijalna Bank Ad Skopje , Skopje MK'ya gönderilmesi için kendi bankası T.Ekonomi Bankası A.Ş.'ye vermiş olduğu izin ve yetki nedeniyle söz konusu mal işleminin artık bir akreditifli işlem olmadığı , ithalatçının onayından sonra mal bedeli 9.381,30 EURO 'nun ödeneceği işlemin spot açık işleme dönüştüğünü bilmesi gerektiğinden, davacının taleplerinin iç ve dış mevzuat kurallarına uygun olmadığı bildirilmiştir.

Alınan asıl ve ek bilirkişi raporu kapsam ve nitelik itibarıyla yeterli görülerek hükme esas alınmıştır.

Tarafların iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının dava dışı Global Plus Doo Skopje arasında 05/03/2013 tarih ve 007804 nolu faturaya binanen akreditfli ihracat yapılmak üzere akreditifli ihracata konu 559 metre boyalı baskılı elasthan polyamid cotton jakarlı dokuma kumaş, 771 metre boyalı baskılı polyester kumaş ve 704 metre boyalı baskılı polyester dokuma kumaş olmak üzere 23 rulo kumaşın sevkiyatı davalı şirket tarafından 08/03/2013 tarih ve 219038 nolu fatura düzenlenmek suretiyle gerçekleştirildiğini,

taşımaya konu malın doğrudan alıcısına teslim edilmesinin ve teslimi gösterir belgenin akreditif lehtarı davacı tarafından kendi bankası aracılığıyla amir bankaya gönderilmesinin gerektiği,akreditif bedelinin bu şekilde tahsil edilebileceği, davacının bu yükümlülüğünü yerine getirmediği,davacı tarafça TEB Bursa şubesine ibraz edilen faturadaki mal tanımının akreditifteki mal tanımına uygun olmadığı,hatta muhabir bankanın Swift mesajıyla bu durumun davacıya bildirildirldiği,

bunun üzerine 18/09/2013 tarihili davacı talimatı üzerine TEB tarafından akreditifi açan bankaya akreditif evraklarının kusurlu olduğu belirtilerek incelenmeden iadesinin talep edildiği, 14/11/2013 tarihinde bu evrakların davacıya iade edildiği,dolayısıyla artık taşımanın akreditifli taşıma olmadığı ve açık işleme dönüştüğü,bu nedenle taşıyıcı davalı şirketin taşınan malın bedelinin ödenmemesinden sorumlu olmayacağı kanaatine varılmıştır.

Yargılama sırasında davalı tarafından 4.000 Euro ödeme yapılmış isede; bu davalı tarafından yapılan bir iyiniyet ödemesi olup borcun tamamını kabul anlamına gelmemektedir.

Katip ... Hakim ... · ¸E-imzalıdır. ¸E-imzalıdır.