Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/848 K.2018/18

Av. Av.

DAVA İHBAR OLUNAN

VEKİLİ : Av.

DAVA

Belirsiz Alacak ve Tespit

DAVA TARİHİ : 01/07/2015

KARAR TARİHİ : 10/01/2018

YAZILMA TARİHİ : 18/01/2018

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili 01/07/2015 tarihli dava dilekçesinde özetle;müvekkili ... Vinç İşleri San. Tic. AŞ'nin Terex Demag marka CC1800-1 300 tonluk paletli vinci, Finansal Kiralama yolu ile Kuveyt Türk Katılım Bankası AŞ'nden satın alma opsiyonlu kiraladığını, Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği müvekkillerinin vinci...

Sigorta A.Ş firmasına ........... nolu Makine Kırılması Sigorta Poliçesi ile 30/09/2014-30/09/2015 tarihleri arasında sigorta ettirildiğini, söz konusu poliçede Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş lehine sigortalı olarak gözüktüğünü, ancak hasarın meydana gelmesi ile 18/06/2015 tarihinde alınan muvafakatnamenin söz konusu poliçeye bağlı tüm haklarını müvekili şirkete bıraktıklarını, meydana gelen hasar sonrası kullanılamayan vinçin 02/02/2015 tarihinden bu yana müvekkili şirketin ardiyesinde bulunduğunu,

bu nedenle müvekkili lehine hakkaniyete uygun kesin karar verilinceye veyahut uzlaşma sağlanıncaya kadar günlük depo ücretinin belirlenmesi ve bu günlük ücret üzerinden toplam bir bedele hükmedilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından sigortacı lehine yararlı bir takım masraflar yapıldığını, devrilen vincin yoldan kaldırılması için kullanılan vinçler ve işgücü, terex tarafından yapılan inceleme ve survey masrafları dahil 27.375,26 EURO bedelin sigortacı tarafından ödenmesi gerektiğini, sigorta poliçesi ile teminat altına alınan vinçte tam hasar meydana geldiğini,

bu durum sonrası rayiç bedeli Terex firmasının Türkiye yetkili disribütörün 2.000.000,00 EURO olarak belirlediğini, bu bedelin nakliye giderleri, montaj, gümrük ve KDV miktarları hariç olarak belirlendiğini, bu nedenle rayiç bedelin belirlenmesi gerektiğini beyanla, öncelikle yargılama sırasında toplanacak delillerle, mahkemece yapılacak incelemelerle alanında uzman bilirkişilerden alınacak rapora göre tazminat bedelinin tespitini,

6100 Sayılı Yasanın 107.maddesi uyarınca asgari olarak belirledikleri ve alacak tutarı belirlendiğinde harcı ikmal edilmek üzere şimdilik (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) 1.000 EURO bedelin davalıdan tahsilini, sigortacı lehine yapılan 27.375,26 EURO masrafın kendilerine ödenmesini, 02/02/2015 tarihinden bu yana müekkili şirketin ardiyesinde bulunan hasarlı vinç için günlük depo ücretinin tespitini, dava tarihinden işletilecek reeskont faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalıya ödetilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 16/09/2015 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; sigorta tazminatını talep ve tahsil etme hakkının 6102 Sayılı TTK.'nun 1454 (1).maddesi uyarınca sigortalı Kuveyt Türk Katılım Bankası AŞ.'ne ait olduğunu, sunulan muvafakatnamenin davacıya aktif husumet ehliyeti kazandırmayacağını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, dava konusu zararın meydana gelmesinde davacı ile davacı işçisi vinç operatörü ...'nin asli kusurlu olduğunu, bu nedenle tazminattan indirime gidilmesi ve hatta sigortacının tazmin yükümlülüğünden kurtulabileceğini, dava konusu poliçenin 8.maddesinde "....rizikonun gerçekleşmesinden sonra,

rizikonun ağırlaşması veya rizikonun ağırlaşması veya rizikonun gerçekleşmesine yönelik sigorta ettirenin ihmalinin tespit edilmesi halinde, sigortacı tarafından duruma göre tazminattan indirim yapılacak veya sigorta sözleşmesi feshedilecek ve tazminat ödeme yükümlülüğü indirim yapılacak veya sigorta sözleşmesi feshedilecek ve tazminat ödeme yükümlülüğü ortadan kalkacaktır" düzenlemesine yer verildiğini, TTK.'nun 1445 (5).maddesinde "Rizikonun gerçekleşmesinden sonra sigorta ettirenin ihmali belirlendiği ve değişikliklere ilişkin beyan yükümlülüğünün ihlal edildiği saptandığı takdirde,

söz konusu ihlal tazminat miktarına veya bedele ya da rizikonun gerçekleşmesine etki edebilecek nitelikte ise ihmalin derecesine göre tazminattan veya bedelden indirim yapılır" hükmüne yer verildiğini, dava konusu vincin karayoluna devrilmesi sonucunda oluşan ölümlü kaza dolayısıyla Bursa C.Başsavcılığının ... esas sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunda davacı ve sözü geçen işçisinin asli kusurlu olduğunun belirtildiğini, ayrıca Yıldız Teknik Üniversitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi öğretim üyelerince hazırlanan teknik raporlarda da davacının kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğunun belirtildiğini,

poliçenin "F.Tazminat Ödemesi" başlıklı bölümünün 2.maddesinde "Sigortacı tarafından yapılacak ödeme, rizikonun gerçekleştiği tarihteki sigorta bedelini aşmamak kaydı ile rayiç değer esas alınarak yapılır" düzenlenmesine yer verildiğini, kabul anlamına gelmemek üzere tam hasar durumunda dahi kusur oranında indirim yapılması gerektiğini, hasar sonrası yapılan görüşmelerde hasar miktarı hususunda mutabakat varılamadığını,davacının dürüstlük kuralına aykırı hareket ettiğini, müvekkilinin iyi niyetinin suistimal edildiğini, sigorta eksperince yapılan çalışmalarda mutabakat sağlanamadığını,

hasarlanan vinçin yerine ikinci el benzeri bir vinç temin edilmesi teklifine davacı tarafça olumlu bakılmadığını, sovtaj bedeli dahil 780.500,00 avro tazminat ödemesinin kabul edilmediğini, sigortacı lehine yapıldığı ileri sürülen masrafların ispatlanamamış olduğunu, davanın inşaatı yapan Kazova İnşaat...AŞ ile onun mali mesuliyet sigortacısına ve inşaat yapımının denetlenmesinde görevli firmalara ihbar edilmesinin talep edildiğini beyanla, davanın usulden reddine, davacının asli kusurlu olması nedeniyle mesnetsiz taleplerin tensiline,

davanın Kazova İnşaat...AŞ ile onun mali mesuliyet sigortacısına ve inşaat yapımının denetlenmesine görevli firmalara ihbar edimesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava hukuki niteliği itibarıyla; Makine Kırılması Sigorta Poliçesi ile davalıya sigortalı olan vincin devrilerek hasarlanması nedeniyle açılan belirsiz alacak davası olarak açılan tazminat davasıdır.

Dava, 01/02/2015 tarihinde Dikkaldırım Mah. İzmir Yolu kenarında devam etmekte olan Bursa Büyükşehir Belediyesi Bursaspor Stadı inşaatında, çatı montaj çalışmalarında kullanılan ve bu fırtına esnasında ters dönerek metro hattının ve İzmir yolunun üzerine düşmesi sonucu oluşan yaklaşık 300 tonluk 1500 m²'lik alanı kapsayan vincin hasarının tespitine veya rayiç değerinin belirlenmesine ve tazminat miktarının tayinine ilişkindir.

Davacı vekili 09/05/2017 tarihli dilekçesi ve harç makbuzuyla belirsiz alacak davası olarak açtığı davaya ilişkin eksik harcı tamamlamıştır.

Kazaya uğrayan vincin 2585660 poliçe numaralı,30/09/2014-2015 vadeli Makine kırılma sigorta poliçesiyle davalı sigorta şirketine sigortalanmıştır.

Kazaya uğrayan vinç Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş'den finansal kiralama yoluyla satın alma opsiyonlu olarak kiralanmış olup, bu banka tarafından davaya 18/06/2015 tarihli belge ile muvafakat verildiğinden davacının davada aktif husumet ehliyeti vardır.Davacı vekilince dilekçe ekinde ibraz edilen imza sirkülerinden, muvafakatnamede imzası olan Emrah Özdarendeli ve Atilla Özkan'ın Kuveyt Türk Katılım Bankası AŞ Demirtaş/Bursa Şubesi isimli kurumu temsile yetkili oldukları anlaşılmaktadır.

Rizikonun 01/02/2015 tarihinde gerçekleştiği, tazminat bedelinin ödenmesi için sigortacıya 11/06/2015 tarihinde ihtarname gönderildiği anlaşılmıştır.

Celse arasında davanın Kazova İnşaat...AŞ.'ne ihbar edildiği anlaşılmıştır.

Taraf vekilleri, dava konusu vincin rayiç değerinin 1.250.000,00 Euro olduğu hususunda anlaşmışlardır.

Kazova İnşaat Sanayi Tic.Tur. AŞ ile ... Kardeşler Vinç İşleri San. Tic. AŞ arasında düzenlenen 07/08/2014 tarihli sözleşmede; sözleşme konusunun Kazova İnşaat AŞ'ne ait Bursa Büyükşehir Belediyesi Bursaspor Stadı İnşaatı Şantiyesinde 1 adet DEMAG CC1800-1300 tonluk paletli vinç kiralanması işi olduğu belirtilmiştir.Söz konusu işin Kazova İnşaat'ın taahhüdü altında olup, işin yapılması aşamasındaki sevk ve organizasyon görevinin Kazova İnşaat'a ait olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak Bursa 2.Sulh Mahkemesinin ... d.,iş sayılı dosyası ile tespit davası açıldığı, düzenlenen 01/07/2015 tarihli ilk raporda sonuç itibari ile, toplam hasar miktarının 1.223.722,46 Euro olduğu, sigorta hasar müdürlüğüne yazılan 20/03/2015 tarihli yazıda ise adı geçen vincin kaldırılması ve nakli için 75.000,00 TL.olduğu; rapora itiraz üzerine düzenlenen ek raporda ise detaylı fiyatlar toplamının 1.851.097,72 EURO, sovtaj bedelinin ise 363.067.19 Euro olduğu belirtilmiştir.

Davacı taraf Bursa C.Başsavcılığının ... numaralı ceza dava dosyası tahtında düzenlenmiş bilirkişi raporuna dayanarak, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca meydana gelen kazada herhangi bir kasıt unsurunun bulunmadığını ve kazanın iş kazası niteliğinde olduğunun tespit edildiği yönünde beyanda bulunmuştur.

Bursa C.Başsavcılığının ... esas sayılı dosyada 16/03/2015 tarihli olarak hazırlanan bilirkişi raporunda.

01/02/2015 tarihinde meydana gelne iş kazasında herhangi bir kastın olmadığı, Bursa kenti için ilgili kurumlar tarafından şiddetli kuvvetli fırtınanın geleceği konusunda uyarılar yapıldığı, bu uyarılara rağmen uyarılara uygun tehlikeli durum ve risk analiz yapılmadığı, mühendislik ve acil durum planlaması yapılmadığı, dolayısıyla gerekli önlemlerin alınmadığı, çalışmaların gözlemlenip denetlenmediği, eksik ve hatalı parka göz yumulduğu,

kazanın olduğ gün ve saatlerde rüzgarın hızının Bursa'nın çeşitli bölgelerinde özellikle dere yatağı ve vadilerde 90-100 km/h hıza eriştiği, Nilüfer vadisi çıkışında yer alan stadyum inşaat bölgesi de zaman zaman ani darbeler şeklinde 100 km/h hıza eriştiği, Nilüfer vadisi çıkışında yer alan stadyum inşaat öni darbeler şeklinde 100 km/h hıza eriştiği, vincin operatörü ...'nin G sınıfı vinç kullanma ehliyetine sahip olduğu, yapılan çalışmaların operatörün dikkatine ve inisiyatifine bırakıldığı, böylece ...

Vinç San Tic. AŞ yetkili işvereni Hamza Aydın'ın olayın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu, şantiye işyerinde vinç ile bir müddet iş yapılmayacağı bilgisi üzerine 10 gün izin alarak şehir dışına çıkan, uzun süreli çalışmaya ara verilecek şekilde güvenlik önlemlerini almadan günlük mesai bitimi kurallarını uygulayarak vinci park eden ...

Vinç...AŞ çalışanı olarak vinç operatörü şüpheli ...'nin olayın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu, vincin özel iş makinası olması sebebiyle özel duruma göre nasıl park edilmesi ve ne şekilde tedbir alması konusunda bilgi sahibi olmamaları nedeniyle Stat Proje Müdürü ... ve Stadyum Saha Mühendisi Bahattin Ark'ın olayın meydana gelmesinde kusurlarının olmadığı kanaati belirtilmiştir.

Yrd.Doç.Dr...................... ve Yrd.Doç.Dr.......................'dan uzman görüşü olarak dosyaya sunulan raporda, vincin olması gerekenin tam tersi pozisyonda park edildiği, kaza öncesi pozisyonda bırakılmamış olması halinde vincin devrilmeyeceği, rüzgara göre yön değiştirilmiş olsa idi devrilme olmayacağından söz edilmiştir.

Mahkememizin 23/06/2016 tarihli celsesi ile tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilerek meydana gelen hasarın poliçe kapsamında kalıp kalmadığı, davalının tazminatla sorumlu tutulup tutulamayacağı, tazminatta kusur indirimi yapılıp yapılamayacağı ve olası tazminat miktarının tespiti yönünden Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesince aldırılan 09/09/2016 havale tarihli raporda özetle ve sonuç itibari ile;

davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalanmış olan ve düzenlenen poliçenin teminat süresi içinde hasarlanan makinada meydana gelen hasarın Makine Kırılması Sigortası Genel Şartlarının 1 (j).maddesi (fırtına ve kasırga) gereğince sigorta teminatının kapsamına girdiği, dosyada içerisindeki bilirkişi raporu ile uzman görüşlerine göre kusurun çeşidinin ağır kusur olmaması nedeniyle hasarın teminat dışı olmadığı, poliçe nedeni ile sigortacının sorumluluğunun doğduğu, hasarın teminat içinde olduğunun kabul edilmesi,

hasar miktarının alanında yetkin bilirkişiler tarafından 3.6.paragrafta belirtilen ilkeler doğrultusunda tespit edilmesi gerektiği, belirlenecek tazminat miktarından davacını kusuru ile mütenasip indirim yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda Ankara 5.Asliye Tic.Mah'nin .................. talimat sayılı dosyası ile alınan 05/05/2017 havale tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle ve sonuç olarak; iş güvenliği açısından vinç operatörü ...'nin ifadesinde "olaydan 10 gün önce vinçle yapacakları iş olmadığı için bütün emniyet tedbirlerini alarak stadyum içine dönük vaziyette bırakıp memleketi Gebze'ye gittiğini beyan ettiği, bu beyan ile vinç operatörünün olaydan 10 gün önce izne ayrıldığını oysa fırtına uyarısının olaydan 2 gün önce yapıldığı, bu bağlamda vinç devrilmesi olayında vinç operatörü ...'nin kusurunun bulunmadığı,

şiddetli fırtınan etkisi gözönüne alındığında vincin devrilmesinde en önemli etkenin fırtına olduğunu, Haber ajaslarının olaydan 2 gün önce Bursa İlinde şiddetli poyrazın etkili olacağını bildirdiğini, vinç sahibi ...

Kardeşler ile vinci kiralayan Kazova İnşaat firmalarının şiddetli fırtına haberini alır almaz birlikte ve işbirliği içinde vincin devrilmemesi için iş güvenliği yönünden alınması gerekli tedbirleri zaman kaybetmeden almaları gerektiğini, Kazova İnşaat Sanayi...AŞ ile ... Kardeşler Vinç...AŞ'nin mevzuat hükümlerine aykırı hareket ettiği, bu olay nedeniyle vinç operatörü ...'nin kusurunun bulunmadığı, şiddetli fırtınanın %60 oranında etken olduğu, ...

Kardeşler...AŞ'nin %30 oranında kusurlu olduğu ve Kazova İnşaat..AŞ'nin %10 oranında kusurunun olduğu ve Poliçe Genel Şartları ve TTK uyarınca gerçekleşen rizikonun poliçe teminatı kapsamında kaldığı, davalı sigorta şirketinin poliçe nedeni ile tazmin yükümlülüğünün bulunduğu, kasıt yahut ağır kusur halleri mevcut olmadığından tazminat miktarından kusur indirimi yapılmasına gerek olmadığı kanaat ve görüşü açıklanmıştır.

Mahkememiz dosyasında davacının uğradığı zarar miktarının hesaplatılması bakımından Makine Mühendisi marifetiyle aldırılan 15/12/2017 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak.

Bursa 2.Sulh Hukuk Mah.'nin ........................... d.iş dosya arasında bulunan 01/07/2015 havale tarihli bilirkişi raporu ile 10/06/2015 tarih, H-117336 sayılı ekspertiz raporundan yer alan dava konusu paletli vincin piyasa rayiç değerinin 1.250.000,00 Euro KDV hariç olarak belirtildiğini ve bu tutarın benimsendiğini, dosya arasında bulunan ve davacının sovtaj bedelinin kendisine devredilmesi ile ilgili teklif yazısının mevcut olduğu,

1.125.000,00 TL.'nın Bursa 2.Sulh Hukuk Mah.'ne ait ... d.iş sayılı dosyası arasında bulunan 01/07/2015 havale tarihli bilirkişi raporu ile 10/06/2015 tarih, H-117336 sayılı ekspertiz raporunda da benimsendiği, bilirkişi rapor yazım tarihinde 1 £=3.20 TL., 1.125.000,00 TL/3.20£/TL=351.562 £ olup; bilirkişi raporunda yer alan 351.562,00 £ tutarın uygun bulunduğu, dava konusu vincin paletli vinç için yapılan muhtelif masraflar tutarının 75.000,00 TL olup, vincin kurtarma masraflarını içerdiğinin belirlendiği,

kurtarma çalışmalarının yapıldığı tarihte 1 £=2.73 TL.olup, 75.000,00 TL/2.73=27.375,26 £ olarak belirlenmiş olup, bu tutarın uygun bulunduğu, Bursa 2.Sulh Hukuk Mah.'ne ait ... d.iş sayılı dosya arasında ulunan 01/07/2015 havale tarihli bilirkişi raporu ile 10/06/2015 tarih, H-117336 sayılı ekspertiz raporundan yer alan %10 sigorta muafiyet tutarının 172.500.00 £ olarak belirtilmiş olup, bu tutarın uygun bulunduğu, 1.250.000,00 £ (vinç piyasa rayiç tutarı)+%18 KDV 225.000,00£+150.000,00 £ (nakliye ve gümrük masrafları)+100.000,00£ (bom uzunluk ve bakım fark tutarı)=1.725.000,.00 £*%10=172.500,00£;

sonuç olarak dava konusu vinçte toplam 1.228.313,26 £ hasar mevcut olduğu, depolama ücretinin 330,00 TL/gün olduğu yönünde rapor ibraz etmiştir.

Aldırılan 05/05/2017 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, sigortalı vincin hasarlanmasında davacı şirketin %30,dava dışı şirketin %10,kusurlu olduğu ve fırtınanın %60 etkili olduğu anlaşılmış olup,vincin hasarlanmasında asıl etkenin fırtına olduğu anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde bulunan Makine Kırılması Sigortası Genel Şartlarının 1.maddesinde incelenmesinde, "sigortacının, bu poliçe ile ve bu poliçenin ayrılmaz cüzünü teşkil eden ekli envanter cetvelinde sayıları, imalat yılları nitelikleri ve değerleri yazılı makine ve tesisleri deneme devresinden sonra normal çalışır halde iken veya aynı iş yerinde temizleme, revizyon veya değiştirme esnasında veya duruken ani ve beklenmedik her türlü sebepten ve ez cümle ilgili maddelerde sayılan sebeplerle, istisna edilmeyen diğer hallerden ötürü meydana gelen ziya veya hasarların gerektirdiği tamirat ve ikame masraflarını temin eder" hükmüne yer verildiği anlaşılmıştır.

Davaya konu rizikonun ise vincin şiddetli rüzgarın etkisiyle devrilmesi neticesinde meydana geldiği anlaşılmıştır.Yine Makine Kırılması Sigortası Genel Şartlarının 1.j.maddesine göre. "Fırtına ve kasırgadan, dondan veya çözülen buz parçlaarının yürümesiden" kaynaklanan hasarlardan sigortacının mesul olduğu belirtilmiştir.

6102 Sayılı TTK'nun 1409 maddesi uyarınca, "Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur" Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir" olduğu belirtilmiştir.

TTK 1429 maddesinde;sigortacı ancak sigorta ettirenin veya çalışanlarının rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları takdirde tazminat borcundan kurtulacağı düzenlenmiştir.

Dosya kapsamına ve usul ve yasaya uygun bulunduğu için mahkememizcede itibar edilen bilirkişi raporunda belirtildiği gibi, dava konusu kazada rizikonun fırtınanın etkisiyle gerçekleştiği ve kasıt olmadığı gibi ağır kusurunda olmadığı anlaşıldığından davalı sigorta şirketinin zararı tazminle sorumlu olduğu anlaşılmış ve kusur indirimi yapılmasına gerek görülmemiştir.

Taraflar vincin rayiç bedeliin 1.250.000 Euro olduğu hususunda anlaştıklarından, bu miktar üzerinden yapılan hesaplama sonucu düzenlenen 15/12/2017 tarihli bilirkişi raporundan; sigortalı vinç bedeli ve davacı tarafından yapılan faydalı masraflar toplamının 1.228.313,26 Euro olduğu anlaşılmış ve bu miktar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı vekili son celsede depo ücreti talebinden vazgeçtiğinden ve vazgeçme davacı tarafça kabul edildiğinden bu talebin reddine karar verilmiştir. Davacı vekili bu talebine ilişkin başvuru harcı veya nisbi harcını da yatırmamıştır.

Başkan Üye Üye Katip