Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/767 K.2018/433

BURSA "Türk Milleti Adına" 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

Esas No : 2017/767 Karar No : 2018/433

Hakim : ... ... Katip : ... ...

Davacı : ... ... YAŞAM MARKETLERİ TİCARET VE GIDA SAN.A.Ş. - ... Vekili : Av. ... - Gülbahçe Mah. Dr.Sadık Ahmet Cad. No:17 K:5 D:31 Evke Trade Tower Osmangazi/ BURSA Davalı :Hasımsız Dava : Zayi Belgesi Verilmesi Dava Tarihi : 09/06/2017 Karar Tarihi : 02/04/2018 Kararın Yazım Tarihi : 06/04/2018 Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkilin marketçilik sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkil şirketin Ataevler Şubesindeki deposuna 26/05/2017 günü şiddetli yağmurdan dolayı su bastığını ve depo dahilinde bulunan arşiv odasının büyük hasar gördüğünü, Bursa Büyükşehir Belediyesinin itrfaiye dairesince sel baskınına müdahale edildiğini, olaya ilişkin rapor tutulduğunu, sel baskını neticesinde raporda da tespit edildiği üzere müvekkil şirkete ait 2012/2013/2014/2015 yıllarına ait tüm alış-satış faturaları, resmi defterlerin okunamayacak şekilde ıslanıp hasar gördüğünü, belgelerin zayi olduğunu,

ancak 2015 yılına ait defterlerde bir hasar meydana gelmediğini, sadece tüm alış satış faturalarının zayi olduğunu, müvekkil şirketin resmi defterlerinin Bursa 10. Noterliği tarafından onaylanmış olup süre zarfının darlığından dolayı onaylama tarihleri ve yevmiye numaralarının tespit edilemediğini,bu nedenlerle zayi olan ticari defterler ve diğer saklanması gerekli belgelerle ilgili zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, davacı şirkete ait olduğu iddia edilen 2012-2013-2014-2015 yıllarına ait tüm alış-satış faturaları, resmi defterlerin meydana gelen sebebiyle zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesine ilişkindir. Mahkememizce yargılama yapılmış, Meteoroloji Müdürlüğü, BTSO ile yazışmalar yapılmış, olay yerinde SMMM bilirkişi ve sel alanına uzman bir bilirkişi marifetiyle keşif yapılmış, keşif sonucu hazırlanan rapor işbu dosya arasına alınmıştır.

11/01/2018 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu sel baskını neticesinde zayi olan defter ve faturalarla ilgili olduğunu, davacı şirketin marketçilik sektöründe faaliyet göstermekte olup, şirketin ata evler şubesindeki deposnu 26/05/2017 günü şiddetli yağmurdan dolayı su bastığı ve depo dahilinde bulunan arşiv odasının büyük hasar gördüğünün dava dilekçesinde yer almadığını, Bursa Büyükşehir Belediyesinin itfaiye dairesince sel baskınına müdhale edilmiş olup, itfaiye daire başkanlığınca olaya ilişkin 27/05/2017 tarihli rapor düzenlendiğini,

sel bakım neticesinde raporda da tespit edildiği üzere şirkete ait 2012/2013/2014/2015 yıllarına ait tüm alış-satış faturaları ve resmi defterlerin okunamayacak şekilde ıslanıp hasar gördüğü, belgelerin zayii olduğun ancak 2015 yılı resmi defterlerinde bir hasar meydana gelmediği, 2015 yılına ait tüm alış-satış faturalarının da zayi olduğunun raporda yer aldığını, raporda otoparkta tadilat yapılarak depo olarak kullanılan bu gibi yerlerde kullanılmasına başlanılmasından sonra,

olası durumlarda içeri girebilecek sularını bir haznede birikmesi ve buradan çekilip kanalizasyona gönderilmesi gerektiğini, bunu sağlayacak pompa tesis etmeyen ve kıymetli evrakların arşivlenmesinde su basmanı mesafesi korumasnıda gerekli özeni göstermeyen davalı ... Yaşam Marketleri Tic. Ve Gıda San.

A.ş'nin tali kusurlu olduğu, İlhan uslu 2 site bahçesinde birikecek yağmur ve sel sularının bodrum ve otopark eğiminden önce bahçe içinde veya sokak üzerindeki kanalizasyon gönderilmesi için gerekli alt yapı imalatını yapmayan yaptırmayan bina sahip veya kişilerin asli kusurlu olduğu sonuç kanaatine varıldığını, keşif sırasında defter ve belgelerin heyetçe uygun görüldüğünü ve fotoğraflandığını, defterler ve faturalar fotoğraflar da görüldüğü gibi sel suları ve bu sulara karışan kirli sular tarafından tamamen ıslandığını ve çoğunlukla okunamaz durumda olduğunu, ayrıca pis sulara da maruz kaldığı için gayri sıhhi bir ortam oluşturduğunu,

defterlerin 2012-2013 ve 2014 yıllarına ait yevmiye kebir ve envanter yönetim kurulu karar defteri, genel kurul karar defteri, ortaklar pay defteri damga vergisi defterleri olduğunu, ayrıca 2012-2013-2014 ve 2015 yıllarına ait şirketin kestiği faturalar ile kendilerine aldıkları mallar karşılığı gönderilen faturaların sel baskınında kullanılamaz bir duruma geldiklerinin görüldüğü, davacının 15 günlük yasal sürede mahkemeye başvurduğunu bildirmiştir.

Dava, davacı şirkete ait olduğu iddia edilen 2012-2013-2014-2015 yıllarına ait tüm alış-satış faturaları , resmi defterler( yevmiye, defteri kebir ve envanter defteri) meydana gelen sel sebebiyle zayi olduğugndan bahisle zayi belgesi verilmesine ilişkin olduğu anlaşıldı.

TTK 82/7 md.gereğince; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde zayie uğrarsa tacir ziyanı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden bir belge verilmesini isteyebilir. Ticari defterlerin kaybolması veya yok olması halinde zayi belgesi verilmesi istemi ile başvurunun TTK 82/7 mad gereğince ziyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde yapılması gereklidir. Davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı resen denetlenerek; davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

TTK 82/7 md. Uyarınca bu defter ve kayıtların yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyana uğraması halinde zayi belgesi verilmesini düzenlemiştir.

Bu madde hükmünde yazılı “afet” kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilmelidir. Zira, bu maddede, bir tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve kağıtlar, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet nedeniyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa, tacir, kendisine zayi belgesi verilmesini mahkemeden isteyebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi gerekmektedir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, tüm bilgi ve belgeler toplandıktan sonra mahallinde belgelerin saklanmasında davacıların gerekli önlemleri alıp almadığı tespiti için SMMM ve sel alanında uzman bilirkişiler marifetiyle keşif yapılmış, keşif sonucu düzenlenen ve mahkememizce de yeterli bulunan bilimsel denetlenebilir ve gerekçeli bilirkişi raporuna göre; otoparkta tadilat yapılarak depo olarak kullanılan bu gibi yerlerde kullanılmasına başlanılmasından sonra,

olası durumlarda içeri girebilecek sularını bir haznede birikmesi ve buradan çekilip kanalizasyona gönderilmesi gerektiğini, bunu sağlayacak pompa tesis etmeyen ve kıymetli evrakların arşivlenmesinde su basmanı mesafesi korumasnıda gerekli özeni göstermeyen davalı ... Yaşam Marketleri Tic. Ve Gıda San.

A.ş'nin tali kusurlu olduğu, İlhan Uslu 2 site bahçesinde birikecek yağmur ve sel sularının bodrum ve otopark eğiminden önce bahçe içinde veya sokak üzerindeki kanalizasyon gönderilmesi için gerekli alt yapı imalatını yapmayan yaptırmayan bina sahip veya kişilerin asli kusurlu olduğu sonuç kanaatine varıldığı bildirildiği görülmüştür.Her ne kadar davacı şirket tali kusurlu olsa da, davacı tarafın basiretli bir tacir gibi davranmadığı, sel sırasında hasar gören belge ve defterlerin şirkete ait market deposunda muhafaza edildiği, depo olarak kullanılan binaya ait otopark olduğu,

marketten içeri girildiğinde orta bölümden aşağı merdivenlerden otoparka yani depoya inildiği, merdivenin sağında arşiv olarak kullanılan bir oda olduğu, fakat tacirler tarafından yasa gereğince saklamakla yükümlü oldukları ticari defter ve kayıtların atölye,otopark ve depo gibi yerlerde muhafaza edilmesinin olağan sayılamayacağı, defter ve kayıtların şirketler yönünden önemi gözetildiğinde elden çıkacak ölçüde zarar görmemeleri için defter ve belgelerin korunaksız yerlerde muhafaza edilmemeleri gerekeceği, buna aykırı durumun ise ağır koruma kusuru oluşturacağı,

kusura dayanarak hak talep edilmesinin ise mümkün olmayacağı kanaatine varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... ... · Hakim ...