Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1172 K.2019/17

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin, davalı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünce Karacabey Tarış İşletmesi Müdürlüğünce düzenlenmiş olan 24/07/2018 tarihli koşu tayı satış ihalesinde.................ı isimli erkek tayını aldığını, satışın akabinde ihale edilen tayda başka bir kusur olduğunu ve ihale şartnamesinde belirtilen süre içerisinde davalıya başvurduğunu, ancak müvekkilin tayın iadesi talebinin davalı tarafça reddedildiğini, haksız yere iadesi reddedilen ihale teminat bedelleri ve davalı kurumun eylemleri nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararlarında davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkiye ilişkin itirazlarında, dava konusu ihale şartnamesinde, şartnameden doğacak her türlü ihtilafların hallinde Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu bu nedenle dosyanın yetkili Ankara Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, esasa ilişkin itirazlarında, dava konusu mihmanlı isimli tayın satış esnasında alıcılara tanıtıldığı anlara ait kamera görüntülerinin incelendiğinde müvekkili idare görevlilerince dava konusu kusurun alıcılara açık ve anlaşılır bir şekilde deklare edildiğini, davacının dava konusu kusuru bilerek tayı satın aldığını, bu nedenle davacının ayıp hükümlerine dayanarak hak talep etmesi kesinlikle mümkün olmadığını haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

İhale şartnamesi, satış raporu, iade başvuru dilekçesi, komisyon kararı, ihale görüntülerini içeren CD, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; dava konusu ihale nedeniyle davacının yatırmış olduğu teminatların iade edilip edilmeyeceği hususun tespiti ile uğranıldığı iddia olunan maddi ve manevi zararın davalıdan tahsili amacıyla eldeki dava açılmıştır.

Dava dilekçesinin davalıya 10/10/2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalının HMK.nun 127.maddesinde belirtilen 2 haftalık süre içerisinde 24/10/2018 tarihinde cevap dilekçesi verdiği ve HMK.nun 117.maddesine uygun olarak yetki ilk itirazında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere tüm davalar için uygulanan yetki kuralı, genel yetki kuralı olup; buna göre genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.6/1; mülga 1086 sayılı HUMK m.9/1) Bazı davalarda ise genel yetkili mahkeme yanında başka yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır ki bu da özel yetki kuralıdır. Öte yandan davacının genel yetki ile özel yetki kuralı arasında seçimlik hakkı vardır. 6100 sayılı HMK'nun 10.maddesinde (mülga 1086 sayılı HUMK m.10) sözleşmeden doğan davalar için özel yetki kuralı öngörülmüş olup; sözleşmeden maksat ise konusu mal varlığı hakkı olan Borçlar Hukuku'na ilişkin sözleşmelerdir. (Yargıtay HGK 23/10/2013 gün ve 2013/65 E. 2013/1480 K.)

Diğer yandan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun yetki sözleşmesi başlıklı 17. maddede ise "(1) Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" denilerek yetki sözleşmesinde gösterilen mahkemenin de yetkili olduğu düzenlenmiştir.

Görüldüğü üzere, yetki sözleşmesi düzenleyebilecek şahıslar sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri olarak belirlenmiştir. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, yapılan yetki sözleşmesi, münhasır yetki sözleşmesi olacaktır.

Taraflar, yetkili kıldıkları mahkemenin ve icra dairelerinin yanında, kanunen yetkili kılınan genel veya özel yetkili mahkeme ve icra dairelerinin de yetkisinin devam etmesini istiyor ise, diğer bir anlatımla, münhasır olmayan yetki sözleşmesi yapmak istiyorlarsa, bu durumun yetki sözleşmesinde ayrıca belirtilmesi gerekir.

Bu yetki kuralları kesin olmadığından, HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde. "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir.

Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir. Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı"nı "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise; "ilk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, davalı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünün adresinin Ankara olduğu, ihalenin yapıldığı yerin Karacabey Tarım İşletmesi Müdürlüğü olduğu, ayrıca dava konusu Safkan Araş Koşu Tayı Satış İhalesine ait ihale şartnamesinin 13. Maddesinin a bendinde yetkili mahkemenin Ankara Mahkemelerinin olduğu belirtildiği görülmüş yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır