Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/569 K.2020/692

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Türk Milleti Adına "Karar"

ESAS NO : 2019

KARAR NO : 2020

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... -

VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... - ... VEKİLİ : Av. ..

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/09/2014

KARAR TARİHİ : 06/11/2020

YAZIM TARİHİ : 30/11/2020

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkil firmanın davalı bankanın Küçük Sanayi Şubesi müşterisi olduğunu, bankadan ............. risk numaralı ticari araç (filo) kredisi kullandığını, bu krediye konu araçlardan ... plakalı aracın kaza sonucu "pert" olduğunu, ...

Sigorta A.Ş.'ye sigortalı olan araç için sigorta tarafından ödenen 160.000,00 TL' nin davalı bankaya ödendiğini, ancak davalının parayı hesapta bekleterek kredi kapatma işlemini geç gerçekleştirdiğini, bu süre zarfında işleyen faiz ile erken kapama komisyonunun müvekkilden talep edilerek mağduriyetine neden olunduğunu, bu hususun yargıya intikal ettirildiği,

Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında görülerek karara bağlandığını, taraflar arasındaki uyuşmazlık sonrası söz konusu .................. risk numaralı kredinin 14. Taksitten sonra tamamen kapatıldığını, kredinin erken kapanması nedeniyle 20.319,16 TL erken kapama komisyonu, 1.904,14 TL faiz, 1.114,15 TL BSMV ve Bursa 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından davalı tarafça yapılan ve davalı üzerinde bırakılmasına karar verilen 119,655 TL yargılama giderinin müvekkil firmadan tahsil edildiğini, davalının yaklaşık %8 civarında erken kapama komisyonu tahsil ettiğini,

bu tutarın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek erken kapama komisyonu adı altında haksız olarak tahsil edilen 20.319,15 TL'lik tutarın işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte sebepsiz zenginleşen davalıdan tahsiline, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkilden talep edilebilecek komisyon oranının tespit edilerek fazla tahsil edilen tutarın 16.08.2013 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı firma ile müvekkil bankanın Küçük Sanayi Şubesi arasında Ticari Araç Kredisi sözleşmesi akdedildiğini ve buna binaen araç rehni karşılığında kredi kullandırıldığını, özel bir vade faiz oranı ile kullanılan krediler için erken ödemenin kabul edilip edilmeyeceği hususunun bankanın takdirine bırakıldığını, dava konusu kredinin tahsisi aşamasında faiz oranının %1.12 olarak belirlendiğini,

davacı firmanın erken ödeme yapmak suretiyle kredinin kapatılması talebi doğrultusunda erken kapama komisyonu olarak hesaplanan oranın %1 olarak belirlenmesi halinde bu krediye ve öncesinde açılan davalara ilişkin taleplerinden feragat edeceğini beyan ettiğini, bu talebin makul ve olağan olmaması nedeniyle kabul görmediğini, yine müşteri memnuniyeti açısından ve ticari ilişkilerin devamını teminen davacının talebine en yakın olan %2 oranının verildiğini, kullandırılan kredinin faiz oranının %1,12 olması dikkate alındığında bunun altında bir oran verilmesinin kabul edilebilir olmadığını,

davacının %2 erken kapama komisyon oranını kabul etmeyerek 255.019,43 TL ana para, 1.808,83 TL faiz, 21.335,11 TL erken kapama komisyonunu kabul ettiğini ve ödediğini, dava konusu olayda sözleşmeden kaynaklı bir borç ilişkisi gereğince ifa edilen işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılığın söz konusu olmadığını, müvekkil bankanın kanunlar çerçevesinde sözleşmeden kaynaklanan yetkilerini kullandığını, davacının iradesi ile kabul ettiği miktarı ödeyerek kredisini kapattığından davacıya yönelik herhangi bir mağduriyete sebebiyet vermediğini ve zarar doğmadığını iddia ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Dava; kredi borcunun vadesinden önce ödenmesi nedeniyle davalı bankaca erken kapama ücreti adı altında tahsil olunan 23.457,10 TL' nin istirdadı talebine ilişkindir.

Davacı tarafından kullanılan kredinin vadesinden önce ödenerek kapatıldığı ve kredinin erken kapatılması nedeniyle davalı bankaca erken kapatma ücreti tahsil edildiği hususunda çekişme yoktur. Çekişme yapılan tahsilatın ve miktarın hukuka uygun bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Taraflarca sunulan tüm deliller toplanmış, davanın açıklığa kavuşturulması yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

25.05.2015 günlü bilirkişi raporuna göre; davalı bankanın Bursa/Küçüksanayi şubesi ile davacı şirket arasında 25.06.2012 tarih ve 1.250.000,00 TL limitli sözleşmeye istinaden davacı şirkete 28.06.2012 tarihinde 500.000,00 TL lik taşıt kredisi kullandırılmıştır. Kredi 48 ay vadeli, aylık %1,12 faiz oranlı kredi kullandırılmıştır.

Davaya konu ihtilaf ise, 14.taksit ödemesinden sonra kalan borç tutarı 255.019,43 TL' nin vade sonu beklenmeksizin erken ödenmesi talebinden kaynaklanmıştır. 16.08.2013 tarihide 255.019,43 TL ana para, 60,00 TL rehin, 20.319,16 TL erken kapama komisyonu, 1.904,14 TL faiz, 95,14 TL BSMV, 1.018,9 TL BSMV olmak üzere toplam 278.416,88 TL ödenerek borç tasfiye edilmiştir. Ayrıca aynı tarihte takip tahsilatı adı altında 119,65 TL tahsilat yapılmıştır.

Erken kapama komisyonu olarak alınan 20.319,16 TL ana para tutarının % (20.319,16 / 255.019,43 = %7,97) % 7,97' sidir.

Erken kapama ile ilgili olarak taraflar arasındaki kredi sözleşmesinin 10/2 maddesinde "Özel bir vade faiz oranı ile kullandırılan kredilerin vadelerinden önce ödenmesini banka kabul edip etmemekte ve bu halde uygulanacak faiz oranının ve süresini belirlemekte serbesttir" hükmü yer almaktadır.

Davacı banka bu hükme dayanarak komisyon oranının tayininde kendisini serbest görmekte ve %2-%8 aralığında komisyon oranı uygulandığını belirtmektedir.

Bankaların kararlaştırılan faiz oranlarının altında plase ettikleri tutarların erken ödenmesinde yatırım bütçelerinin etkilendiği ve amaçlanan gelir tutarlarında sapma olduğu konusunda kuşku bulunmamaktadır. Bu nedenle erken ödeme komisyonu adı altında bir tutarın talep edilmesi tüm bankaların uygulamalarında yer almaktadır ve bu tutarın alınmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Ancak somut olayda erken kapama komisyon oranı hakkında sözleşmede bir hüküm ve %8 oranında komisyon kesintisinin yasal zeminini oluşturacak bir sözleşme bulunmamaktadır.

Davalı vekilince cevap dilekçesinde, davacıya müşteri memnuniyeti açısından müşterinin teklifine en yakın oran olan %2 oran verildiği ancak davacı müşterinin bu oranı kabul etmeyerek 255.019,43 TL ana para, 1.808,80 TL faiz, 21.335,11 TL erken kapama ücreti ödediği belirtilerek davacının rızası olduğu belirtilmektedir.

Davacının %2 oranına denk gelen 5.100,39 TL yerine 21.335,11 TL ödemesi hayatın olağan akışına aykırıdır ve komisyon oranının %2 olarak önerilmesine rağmen %8 e yükseltilerek tahsil edilmesi iyi niyet kurallarına aykırıdır. %2 komisyon oranı diğer bankalarca uygulanan oranlara uygun olup, davalı banka teklifi ile bağlı kabul edilmelidir. %2 oranına göre yapılan hesaplamaya göre bilirkişi tarafından bankanın erken kapama nedeniyle talep edebileceği miktar 5.100,39 TL ve 255,02 TL BSMV olmak üzere toplamda 5.355,41 TL olarak hesaplanmıştır.

Aradaki fazla kesinti tutarı 16.099,36 TL olup bu miktarın faiziyle birlikte davalıya iadesi gerekir.

Davacı banka tarafından tahsil olunan 1.904,14 TL faiz bedeli ise yasal olup, davacının bu miktara yönelik talebi yerinde değildir.

Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Mahkememiz bu kararı davalı vekilinin 27/07/2016 tarihli kararı temyiz edilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesince incelenen karar 2019/1303 E. 2019/2961 K. Sayılı ilam " mahkemece, davalı bankanın, kredinin erken kapatıldığı tarih itibariyle davaya konu kredi türü için belirleyip ilan ettiği bir erken kapama komisyon oranı bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa bu oran üzerinden erken kapama komisyonu tahsil edebileceğinin kabulü ile sonucuna göre hüküm tesis edilmesi, bulunmadığı takdirde ise, alınan komisyon ve masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulmasını gerektirmiştir." gerekçe ile bozulmuştur.

Bozma sonrası yeniden mahkememiz esasına kaydedilen dosyada yargılamaya devam edilmiştir.

Dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi raporu temin edilmiştir.

29/06/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle. TC. Ziraat Bankasında en fazla % 2, TEB. 'de ise % 5 komisyon oranı olduğu anlaşılmış bulunmaktadır. T. Halk Bankası'nda ise asgari komisyon oranı olarak ilan edilen % 2 oranı diklete alındığında, 3 Banka komisyon ortalamasının. 5 + 2 + 2 =9 / 3 = % 3 Olduğu saptandığını, Bu oran üzerinden değerlendirme yapıldığında.

255.019,43 TL borç tutarının erken kapatılmasından kaynaklanan Erken Kapama Komisyonu’nun (255.019,43 TL. * % 3 = 7.650,59 TL.) 7.650,59 TL. ve BSMV. ‘nin 382,53 TL.ve toplamda 8.033,12 TL.olması gerekmektedir. Oysa 16.08.2013 tarihinde yapılan kesinti tutarı. 20.319,16 Erken Kapama Komisyonu 1.015,96 BSMV.

119,65 Takip Tahsilatı olmak üzere toplam, Toplam 21.454,77 TL. ‘dır.Aradaki farkı oluşturan fazla kesinti tutarı (21.454,77 –8.033,12 = 13.421,65 TL.) 13.421,65 TL. ‘nın, kesinti tarihi 16.08.2013 tarihinden ödeninceye kadar işletilecek avans faizi ile birlikte davacıya iadesi kanaatini bildirmiştir.

14/08/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle. Davalı Banka vekilinin 07.07.2020 kayıt tarihli dilekçesinde. "29.06.2020 tarihli bilirkişi raporundaki aleyhte olan kısımları kabul etmedikleri, davanın reddine karar verilmesini talep ettikleri" açıklanmaktadır.

Mahkemenize hitaben yazılan 09.07.2020 kayıt tarihli dilekçede ise;" 29.09.2020 tarihli bilirkişi raporunun sonuç bölümüne ulaşılırken, bilirkişinin neden 3 bankanın erken kapama komisyon oranlarını tespit ederek söz konusu bankaların erken kapama komisyon oranlarının ortalamasının alındığı, bilirkişinin tüm bankaların erken kapama komisyonunu oranlarının ortalamasını almasının gerektiği" ileri sürülerek davanın reddi talep edilmektedir Mahkemece Bilirkişiliğimize verilen görev, özünde.

Yargıtay 11 HD. 'nin 2018/1303 E. ve 2016/2961 E. Sayılı 15.04.2019 tarihli bozma kararında belirtilen hususlarla ilgilidir.

Bozma ilamı; yukarıdaki bölümlerde de açıklandığı üzere "...bankanın kredinin erken kapatıldığı tarih itibariyle davaya konu kredi türü için belirleyip ilan ettiği bir erken kapama komisyon oranının bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa bu oran üzerinden erken kapama komisyonu tahsil edilebileceğinin kabulü ile sonuca göre hüküm tesis edilmesi, bulunmadığı takdirde ise alınan komisyon ve masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek bir karar verilmesi" 'ne ilişkindir.

Görüleceği üzere Yargıtay İlamında; *Tüm Bankaların Erken Kapama Komisyonları Ortalaması" fndan değil "Emsal Banka Uygulamalarından" söz edilmektedir. Mahkemen izce Emsal Banka olarak "iki Özel ve iki Kamu Bankası" uygulamaları yeterli görülmüş Özel Bankalardan birisinin Standart bir oran belirtmemesi nedeniyle 3 banka ortalaması üzerinden hesaplama yapılmıştır. Mahkemenizce "3 banka ortalamasının genel bir değerlendirme için yeterli olmadığına" karar verilmesi halinde.

Emsal Banka sayısının arttırılması veya davalı vekilinin talebi doğrultusunda tüm bankaların ortalamasının (yani sektör ortalamasının) değerlendirilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, bu durumda; banka genel müdürlüklerine muhtıra yazılarak 2013 yılı için Erken Kapama Komisyonlarının öğrenilmesi gerektiği bildirilmiştir.

Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı tarafın, davalı bankadan kullanmış olduğu ticari araç kredisine konu aracın kaza sonucu pert olması neticesinde sigorta şirketi tarafından ödenilen 160.000,00 TL nin davalı bankanın hesabında bekletilerek kredi kapatma işlemini geç gerçekleştirmesi ve bu süre zarfında işleyen faiz- erken kapama komisyonunun davacıdan talep edilmesi, taraflar arasındaki kredinin 14. Taksitten sonra tamamen kapatılması,

kredinin erken kapanması nedeniyle 20.319,16 TL erken kapama komisyonu, 1.904,14 TL faiz, 1.114,15 TL BSMV, Bursa 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından davalı tarafça yapılan, davalı üzerinde bırakılmasına karar verilen 119,655 TL yargılama giderinin davacı tarafından tahsil edilmesi, davalı tarafın erken kapama komisyonu tahsil etmesi,

erken kapama komisyonu adı altında tahsil edilen 20.319,15 TL'lik tutarın işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte sebepsiz zenginleşen davalıdan tahsiline, mahkeme aksi kanaatte ise davacıdan talep edilebilecek komisyon oranının tespit edilerek fazla tahsil edilen tutarın 16.08.2013 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesine ilişkindir.Mahkememizce ilgili Yargıtay bozma ilamına uyularak dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş,bozma ilamı sonrası bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda da belirtildiği üzere 255.019,43 TL borç tutarının erken kapatılmasından kaynaklanan

Erken Kapama Komisyonu’nun 7.650,59 TL, BSMV'nin 382,53 TL, toplamda 8.033,12 TL olması gerektiği, 16.08.2013 tarihinde yapılan kesinti tutarı 20.319,16 TL Erken Kapama Komisyonu, 1.015,96 BSMV, 119,65 TL Takip Tahsilatı olmak üzere toplam, Toplam 21.454,77 TL olduğunun,aradaki farkı oluşturan fazla kesinti tutarı olan (21.454,77–8.033,12=13.421,65 TL.) 13.421,65 TL'nın, kesinti tarihi 16.08.2013 tarihinden ödeninceye kadar işletilecek avans faizi ile birlikte davacıya iadesi gerektiğinin kanaatine varıldığının bildirildiği,

bilirkişi tarafından tanzim edilen kök-ek raporda davaya konu hususlar bilimsel, gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış,raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılmakla birlikte kısmen kabulüne, buna göre 13.421,65 TL'nin 16/08/2013 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır.