Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/550 K.2023/1375

Av. DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av. Av. Av. Av.

TANIK/(LAR)

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/09/2020

KARAR TARİHİ : 26/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirketinin de dahil olduğu ... yılında çeşitli endüstri kolları için sanayi tipi rezistansların üretimini ve satışını yapmak amacıyla kurulduğunu 1995 yılında kurduğu entege tesis ile elektrikli ev aletleri için seri üretime başladığını 2003 yılında sanayi tipi endüstriyel üretim için ayrı bir tesis oluşturulduğunu seri üretimden tamamen bağımsız özel üretime yönelik çalışmalar yürütüldüğünü metalurji mühendisi ve elektrik elektronik mühendisi bilirkişiler ile keşif yapılmak suretiyle sözleşmeye konu kumaş ürünü ... tozu ile iş bu tozu kullanılarak üretilen rezistanslardaki ayıp ve eksiklerin

tespit edilmesine, müvekkilinin uğradığı zararların tespiti amacıyla müvekkilinin ticari defterlerin üzerinde mali müşavir bilirkişi aracılığı ile inceleme yapılmasına, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000 TL maddi tazminat ile 100.000 TL manevi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava, Haksız Fiilden Kaynaklanan Tazminat istemine ilişkindir. TBK'nın 219. maddesine göre; bir maldaki ayıp; satıcının zikr ve vaat ettiği vasıflarda veya niteliği gereği malda bulunması gereken lüzumlu vasıflarda eksiklik olmak üzere iki türde ortaya çıkabilecektir. Bunlardan ikinci tür olan yani lüzumlu vasıflarda eksiklik şeklinde ortaya çıkan ayıptan bunun varlığını bilmese dahi satıcı sorumludur. Ayıp, maddi, hukuki ya da ekonomik eksiklik şeklinde ortaya çıkabilir.

Bunlardan yola çıkılarak ;satıcı ve dolayısıyla teselsül ilişkisi nedeniyle ithalatçıyı maldaki ayıptan sorumlu tutmanın maddi koşulları; ortada ayıp sayılan bir eksikliğin olması, ardından maldaki eksikliğin önemli olması ve ayıbın malın yarar ve zararının alıcıya geçtiği anda varolması, tüketicinin ayıbın varlığını bilmeden malı satın almış olması, olarak sayılabilir.

Ayıba ilişkin bu genel açıklamadan sonra belirtmek gerekir ki satıcının ayıptan sorumluluğuna da "ayıba karşı tekeffül" denmektedir. Ayıba karşı tekeffül şartlarının gerçekleşmesi durumunda alıcının kendisine tanınan hakları kullanabilmesi için Kanun tarafından kendisine yükletilmiş olan külfetleri yerine getirmelidir. Külfet, alıcının satın aldığı malı muayene etmesi ve bir ayıbın ortaya çıkması halinde bunu satıcıya ihbar etmesidir.

Alıcı külfetleri yerine getirmediği takdirde ayıba karşı tekeffül hükümlerinden yararlanamaz. Diğer taraftan TTK'nın 23. maddesinde, malın ayıplı olduğunun açıkça teslim sırasında belli ise alıcının 2 gün içinde durumu satıcıya ihbar etmesi gerektiği, açıkça belli değil ise alıcının malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için bu durumu satıcıya ihbarla yükümlü olduğu,

diğer durumlarda ise TBK'nın 223 maddesinin 2.fıkrasının uygulanacağı belirtilmiştir.Taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan ticari defter ve bağlı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.Mahkememizce ...

11. Asliye Ticaret mahkemesine talimat yazılarak alınan 30/07/2021 tarihli bilirkişi raporunu özetle; "her türlü hukuki tavsif ve nihai karar tamamıyla Sn. Mahkeme'ye ait olmak üzere, dava dosyasına sunulu belgeler ile davalı şirketin ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda detayları yukarıda açıklandığı üzere.

Davalı şirket tarafından ibraz edilen 2018-2019 yılı ticari defterlerin; açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, dava kapsamında defter kayıtlarının birbiri doğruladığı ve davalı şirketin defterlerinin Kayıt nizamı bakımından uygun olduğu, davalı şirket lehine veya aleyhine delil kabiliyetleri Sayın Mahkemeniz takdirinde olduğu, Davalı şirketin ticari defter ve dayanaklarına göre; davalı şirketin davacı şirket adına düzenlemiş olduğu tüm faturaları davacı şirketin kabul ettiği, davacı şirketin iş bu faturaların ödemesini yaptığı, davacı şirketin yasal süresi içinde iş bu faturalara itiraz etmediği,

taraflar arasındaki cari hesapta borç ya da alacağın bulunmadığı, Davaya konu ürün ile ilgili. Davalı şirketin davacı şirkette 2018-2019 yılında toplam 128.150,-Kg ürün teslim ettiği, davacı şirketin davalı şirkette 13.150.-Kg ürünü iade ettiği neticesinde davalı şirketin davacı şirkete davaya konu üründen 115.000,- Kg teslim ettiği,.

Davacı şirket tarafından davalı şirkete yasal süresi içinde ayıp ihbarının yapılmadığı ancak iş bu konudaki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu Sonuç ve kanaatine varılmıştır." belirtilmiştir.Dava konusu olan ... tozunun ayıplı olup olmadığı,

ayıbın niteliği, tarafların iddia ve savunmaları, davacının maddi tazminat talepleri konusunda dava konusu ... tozu üzerinde 1 elektrik mühendisi, 1 kimya mühendisi, 1 metalurji mühendisi ve 1 nitelikli hesap uzmanı bilirkişi eşliğinde 27/05/2021 günü saat 14:30 itibariyle keşif yapılmasına karar verilmiştir.Mahkememizde alınan 26/08/2021 tarihli bilirkişi raporunu özetle;" Tek Tek dava konusu edilen müşterilerin durumu incelendiğinde :... 'a tek satışı vardır.

Davacı işbu firma ile belli bir zamanı kapsar yazılı akti yoktur. Müspet tazminattan söz edilemez. Süreli yazılı anlaşması yoktur. ... Dayanıklı Tüketim Malları A.Ş.'ne çeşitli tarihlerde satışı vardır. Süreli anlaşma yaptığına dair yazılı sözleşmesi yoktur. Müspet tazmlInattan söz edilemez. ... Elektrenik San.ve Tic.A.Ş. 'ne - çeşitli tarihlerde satışı vardır. Süreli anlaşma yaptığına dalr yazılı sözleşmesi yoktur.

Müspet tazminattan söz edilemez. ... çeşitli tarihlerde satışı vardır. Süreli anlaşma yaptığına dair yazılı sözleşmesi yoktur. Müspet tazminattan söz edilemez. ... 'ne çeşitli tarihlerde satışları vardır. Süreli anlaşma yaptığına dalr yazılı sözleşmesi yoktur. Müspet tazminattan söz edilemez. ... Ev Aletleri Üretim ve Dış Tic. Ltd.Şti ile alışverişi devamı etmektedir.

Müspet tazminattan söz edilemez. ... 'a 25,01.2019 tarihli Uygunsuzluk Formu ile bilgi sahibi olmasına rağmen 01,09.2019 tarihinde fatura düzenleyerek mal teslim ettiğinden ve süreli bir anlaşması olmadığından müspet zarardan söz edilemez. Müspet zarar konusunda , davacı şirketin fabrikasının üretim kapasitesi önemli olup, yaklaşık 9- 10 ton ... tozuna karşılık gelmektedir.

Davanın açıldığı 2020 yılında katbe kat artan karı sebebiyle, üretim olanakları dikkate alındığında mahrum kaldığı kardan söz edilemez. davacının mahrum kaldığı kardan söz edebilmesi için adı geçen şirketlerle zararın hesabı yönünden süreli akitlerinin mevcut olması gerektiği gibi, fabrikasının üretim olanaklarını işçi ve makinalar , ekonomik olarak olanaklarının bulunduğunu net ve rakamsal olarak ispatlamsı gerekir.

Mevçut üretim kapasitesi karşısında mahrum kalınan karının mevcut olmadığı tespit edilmiştir. Davacının 25.01.2019 tarihinde Uygunsuz Formunu davalıya bildirdiği tarihten sonra birden fazla kez sipariş talebinde bulunmuş ve mal teslim aldığı ile davacının ihtamamesinde ikame mal talebinde bulunduğu kanaatine varılmıştır" belirtilmiştir.Dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek,

taraf vekillerinin itiraz ve beyanlarını değerlendirir, davacı tarafın ... tozunda demir veya uygun olmayan fazla manyetik madde olduğu iddiası yönünden itirazları teknik yönden irdeler, gerekçeli, denetime açık ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.Mahkememizde alınan 30/11/2021 tarihli bilirkişi raporunu özetle;" Sonuç olarak : Teknik bilirkişi tespitleri, farklı tedarikçilerden alınan faturalarına konu malların miktar yönünden azlığı,

internet açıklamalarına göre ... tozu sınıfının yüksek kalite olması ,çoğuluğunun zarar tespiti tarihinc uygun olmaması nodeniyle davalının söz konüsu arızalı farklı bir tedarikçiden temin edilen tozlardan kaynaklandığı iddiası geçerli olmamaktadır" belirtilmiştir.Davacı vekilinin ve davalı vekilinin rapora karşı itirazlarının irdelenmesi,

ayıbın paketlemeden kaynaklı ya da rezistans telinde fazla miktarda demirin olmasından mı kaynaklı veya magnezyum tozundan demirden kaynaklı olup olmadığı yönünden değerlendirilmesi yönünden yeniden dava konusu işin yapıldığı mahalde magnezyum tozları ve rezistans telleri üzerinde 1 Elektrik Mühendisi, 1 Kimya Mühendisi, 1 Metalurji Mühendisi ve 1 Nitelikli Hesap Uzmanı eşliğinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.Mahkememizde alınan 10/04/2023 tarihli bilirkişi raporunu özetle;" Neticede somut uyuşmazlıkta davalı ...'ın paketleme usulü nedeniyle;

davacının ise teslim aldığı ... doldurma hattında torbaların elle açılarak manuel olarak besleme bunkerine dökülmesi, bulunmaması ve rezistanslardaki dolum problemlerinin tespitinin Yüksek Gerilim Kaçak test cihazı ile önlenebilecek mahiyette olmasına karşın bu testleri yapmaması nedenleri ile kusurlu olduğu görüldüğünden davacının kusurunun daha ağır olduğu kanaatine varılarak kusur oranlarının takdiri sayın mahkemeye bırakılmıştır." belirtilmiştir.Dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek davacı vekilinin rapora karşı itirazlarının irdeler,

davalı vekilinin beyanlarını değerlendirir ek rapor düzenlenmesinin bilirkişi heyetinden istenmesine karar verilmiştir.Mahkememizce alınan 13/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle. "Dosya kapsamı iddia ve savunmalar ile sunulan delillerin inceleme ve değerlendirmesi sonucunda;1- Dava konusu ... kumunun katı ve akıcı olması gerekmekte aksi halde proses dolum sırasında rezistanslardaki borularda tıkanmalara sebebiyet vermektedir.

Paketlemenin atmosferde yani açık sistemde paketlenmiş olması ve torbaların kapatılma şeklinin ve içerisinde mevcut havanın ve nemin ... kumunun kısmi topaklanmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakta, Paketlemenin atmosfere açık sistemle paketlenmiş olması ve torbaların kapatılma şeklinin ve içerisinde mevcut havanın ve nemin ... kumunun (tozunun) kısmı topaklanmaya sebebiyet verebileceği anlaşılmakta, Ağırlıklı olarak Magnezyum ve Oksijen elementlerine rastlanılmış olup.

Demir (Fe), Nikel (Ni) ve Kobalt (Co) elementlerine rastlanılmamıştır. Bu durumda Magnezyum Oksit (...) kumunun bileşiminden kaynaklanan bir manyetiklenme durumundan söz edilemez olduğu, ... tozunda meydana gelen topaklanmanın önlenmesi için fabrikadaki üretim hattına elek sistemi kurularak farklı büyüklükteki tozların üst tarafta birikmesi ile rezistanslara akıcı bir şekilde dolum sağlanabilirdi.

Rezistanslardaki dolum problemlerinin tespiti Yüksek Gerilim Kaçak (YGK) test cihazı ile önlenebilir görüşüne kanaatine varılmıştır." belirtilmiştir.

Somut olayda uyuşmazlık; taraflar arasında davacının ürettiği rezistanslarda kullanılmak üzere davalıdan 2018 yılında 64000 kg, 2019 yılında 57000 kg ... tozunun satın alınarak cihazlarda kullanımı sonucunda meydana gelen arızaların ... tozunun ayıplı olmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, ürünün teslimi sonrası saklama koşullarına uyulup uyulmadığı, rezitans üretimi sürecinde gerekli özenin gösterilip gösterilmediği, ürün ayıplı ise ayıbın niteliği, ayıp ihbarının süresi içerisinde yapılıp yapılmadığı,

ayıp sebebiyle davacının müspet zararının varlığı, miktarı ile ayıp sebebiyle maddi tazminat ve manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkin olup, tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde.

TTK 23/1-c maddesi dikkate alındığında Metalurji ve Malzeme Mühendisi ve Kimyager Bilirkişilerin tespit ve değerlendirmelerinde “... tozu doldurma hattında torbaların el ile açılmasından sonra manuel olarak besleme bunkerine dökülmesi ve resiztans üretimi yapan şirketlerde olası kaçakların önlenmesi için elek sisteminin bu bunkerlerde bulunması gerektiği, elek sistemi ile birlikte ... tozlarının borcu içerisinde akıcı bir şekilde akmasının sağlanabileceği ancak davacı şirkete ait fabrikada bu elek sisteminin bulunmadığı gibi davacının teslim aldığı ürünleri muayeneye tabi tutarak bu sorunu önleyebileceği” kanaatine varıldığı belirtilmekle ,

davacının teslim aldığı ürünlerdeki ayıbı muayeneye tabi tutarak tespit edebilecek iken muayene yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmış, mahkememizce gerekçeli, ayrıntılı ve hüküm kurmaya elverişli 10/04/2023 ve 13/09/2023 tarihli bilirkişi raporları hükme esas alınmış, ayıba karşı tekeffül şartları yerine getirilmediğinden davacının maddi ve manevi tazminat davasının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır. Hakim · ¸e-imzalıdır.