Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1253 K.2025/466

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile. 03/01/2024 tarihinde tedbir istemlerinde de konu edilen ...

1. Genel İcra Dairesinin 2023/ Esas sayılı dosyasının kesinleşmesi sonrasında davalılar hakkında suç duruyurusunda bulunulduğunu ve hukuki sürecin başlatıldığını bilmelerine rağmen yine müvekkili şirket adresine fiili hacze geldiklerini, iş bu dilekçelerine de ek olarak sunulan banka dekontunda da açıkça anlaşılacağı üzere müvekkili şirketten 96.500,00-TL daha haksız ve suç teşkil edilecek şekilde haciz tehdidi altında ve fiili haciz işlemi esnasında para tahsil ettiklerini, yani gelinen aşamada seri numaralı fatura karşılığında asıl alacaklar ve ferileri iddialı toplamda 671.414,40-TL ödeme yapıldığını,

dolayısıyla gelinen aşamada tedbir taleplerine konu olan ... 1. Genel İcra Dairesinin 2023/... Esas numaralı dosyasına feri alacaklar adına fiili haciz ve 96.500,00-TL haciz tehdidi altında para tahsilatı yapılmış olması sebebiyle tedbir taleplerinde bu hususun da dikkate alınarak 29/05/2023 düzenleme tarihli, 08/06/2023 vade tarihli, 50.000,00-TL bedelli bono açısından ihtiyati tedbir kararı verilmesini,

fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla taraflar arasındaki faturaya dayalı satış sözleşmesi gereği satın alınan ürünlerin gizli ayıplı çıkması sebebiyle ayıplı ürünlerin ayıpsız misli ile değişimi veya ayıplı malların iadesi ile davalı tarafa yapılan haksız ödemelerin tespiti ile faiziyle birlikte iadesine,

ayrıca davacı tarafın faturaya dayalı satım sözleşmesine konu olan edimlerini yerine getirmeden iş bu faturaya dayalı satım sözleşmesine istinaden teminat olarak verilen dört adet toplamda 410.000,00-TL bedelli teminat senetleri hakkında yapılan ve yapılacak haksız icra takipleri adına davalı tarafa yapılan ve yapılacak haksız ödemelerin tespiti ile faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi talepli şimdilik 100.000-TL tazminat istemlerinin kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin, davalı şirket ile arasında EK-1 sunmuş olduğumuz fatura konusu dolapların alınması gerektiğini, müvekkili firma işyerinde yer kapladığını ve başkaca işlerin yapılamadığının davalı tarafa belirtilmek suretiyle 08.06.2023 tarihinde bizzat davacı firmanın çalışanları geldiğini ve dolapları teslim aldığını, dolapların ve diğer ürünlerin tesliminden sonra davacı tarafça hiçbir şekilde ne açık ne de gizli ayıptan bahsedilmediğini, davacı firmaca fatura borcuna istinaden verilmiş senet ödemelerinin yapılmayacağı belli olduğunu ve icra takibine geçileceği belirtildiğini,

o zaman hiç hesapta yokken dolapların ayıplı olduğu iddiasının davacı tarafça ortaya atıldığını, davacının iddiasının aksine fatura konusu dolapların hiçbirisinin ayıplı olmadığını, müvekkili firma tarafından dolapların imalatı yapıldıktan sonra 15 günlük bir deneme ve kontrol süresi bulunduğunu, bu süre içerisinde dolapların yeterli soğutuculuğa sahip olup olmadığı,

çalışma performansı denetlenmiş ve kontrol edildiğini, müvekkili firmaca davacıya 08.06.2023 tarihinde teslimi yapılan dolaplar çalışır ve kullanımına uygun bir şekilde teslim edildiğini, davacının ayıp iddiasının hiçbir yasal dayanağı bulunmadığını, davacı tarafın iddiasının aksine müvekkil şirket elinde 3 adet 120.000,00 TL bedelli senet bulunmakta olduğunu ve bunların da icra dosyaları ile icra takibine konulduğunu, bununla birlikte iş bu senetlerin teminat senedi olduğu iddiası ise tamamen sayın mahkemeyi yanıltma çabasına yönelik olduğunu, ispat külfeti altında olan taraf iddiasını yazılı delil ile ispat etmek zorunda olduğunu,

teminat senedi üzerine senedin hangi ilişkiye dayanılarak verildiğini ve şartlarını açık bir şekilde yazılması gerektiğini, davacı tarafından fatura alacağı ve sonrasında takibi yapılan senetlerden 29.05.2023 tanzim 17.07.2023 ödeme tarihli 120.000,00 tl bedelli senet ile ilgili olarak protokol yapılmış ve borcun kayıtsız şartsız ödeme taahhüdünde bulunulduğunu, senetlerin tanziminden sonra 08.06.2023 tarihinde ...

Endüstriyel hesabına gönderilen 50.000 TL bedelli ödeme fatura alacağına karşılık olarak yapılmış olan bir ödeme olduğunu, bunun dışında davanın şirket hesabı dışındaki başka hesaplara yapmış olduğu ödemelere ilişkin sunmuş olduğu dekontlar ise asla sözkonusu satış bedeline ilişkin ödemeler olmadığını, dosyada mübrez whatsup yazışmalarından ve sonrasında davacı şirket yetkilileriyle yapılmış olan 06.11.2023 tarihli protokol gereğince satış işlemine konu borcun kabul edildiğinin aşikar olduğunu, tüm bu hususlar doğrultusunda davacının hukuki mesnetten yoksun ve kötüniyetli davasının reddine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

İcra dosyaları, sözleşme, fatura, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesi nedeni ile verilen bonolardan ötürü menfi tespit, sözleşme nedeni ile ödemelerin istirdadı ve ayıpsız misli ile değişim veya ayıplı malların iadesi talebine ilişkindir.Dava dilekçesinde dava değeri , tazminat talebi olan 100.000 TL üzerinden gösterilip, eksik harç ile dava açılmışsa da, 30.04.2024 tarihli celsenin 4 no.lu kararı uyarınca eksik harç tamamlatılmıştır.Davacının ticari defterlerinin incelenmesi ve yine taraflar arasındaki ticari satıma konu soğutucuların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın açık ya da gizli olup olmadığı,

ayıbın süresinde ileri sürülüp sürülmediği hususlarında davacıya ait işyerinde 1 MAKİNE MÜHENDİSİ ve 1 SMMM bilirkişiler refakata alınarak keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Davalı ticari defterlerinin incelenmesi yönünden ... Nöb. Asl. Tic. Mahkemesine talimat yazılarak SMMM bilirkişi tarafından rapor hazırlanmasına karar verilmiştir.

Talimat mahkemesince alınan 05/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin 2023 yılı 119.419,20-TL 2024 sonu itibari ile 0 (sıfır) olarak tespit edildiği, davalı tarafın ticari defterlerinin kapanış onayının olup olmadığı, delil teşkil etme özelliği taşıyıp taşımadığı, davalının ticari defterlerinnin 2023 yılının kapanış kaydı bulunmadığını ve davalı adına delil teşkil etmediğini, 2024 yılı defterleri ise basılmadığı için kapanış kaydı yapılmadığını dolayısıyla da delil niteliği taşımadığını bildirmiştir.

Mahkememizce alınan 21/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacıya ait ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, davacının defter kayıtlarından ... Mut. Ve Soğ. Sist. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti'i 320 020 .... Mut. Ve Soğ. Sist. İth. İhr. San. Tic. Ltd.

Şti' olarak takip ettiği, davalı tarafından düzenlenen 29/05/2023 tarihli nolu KDV dahil 419.419,20-TL tutarlı faturanın davcı defterlerine 29/05/2023 tarihinde 92 yevmiye maddesi ile kaydının yapıldığı, fatura karşılığında herhangi bir ödeme kaydının görülmediği, keşif sırasında yapılan tespitlerde hava sıcaklığının 4 derece olmasına rağmen dış ortamda bulunan soğutucuların ısılarının 4,2 derece altına inmediği, kafe içerisinde bulunan 2 adet soğutucu ısılarının 11,1 ve 6,3 derecenin altına düşmediği, bu durumda soğutucu dolapların soğutma görevini yapmadığı beklenen faydayı sağlamadığı, keşif anı için dolapların ayıplı olduğu,

dolaplar satın alınıp kurulumu yapıldıktan sonra çalıştırıldığında 3-4 saat içerisinde, soğutup soğutmadığının anlaşılabileceği, soğutma yapmadığı için ayıplı sayılabileceği, ancak ayıbın dolaplar çalıştırıldıktan sonra 3-4 saat sonra soğutup soğutmayacağının tespit edilerek ayıbın belirleneceği bu nedenle gizli ayıptan söz edilemeyeceği bildirilmiştir.

Yüklenicinin iş sahibine olan borçlarına aykırı olarak, imalini yüklendiği eserin ayıplı olması durumunda; iş sahibi, açık ayıplarda 6098 sayılı TBK'nın 474, gizli ayıplarda ise 477.maddeleri hükümlerine uygun olarak ihbarda bulunduğu takdirde, 6098 sayılı TBK'nın 475.maddesinde tanınan hakları kullanabilir. Eksik iş, sözleşme ve eklerine göre yapılması kararlaştırıldığı halde tam yapılmayan iştir.

Ayıplı eser ise sözleşmede kararlaştırılan vasıfları veya olmasından vazgeçilmez bazı vasıfları taşımayan eserdir. Açık ayıplar, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz bizzat yapılan veya uzmanına yaptırılan gözden geçirme sonucu saptanınca, uygun sürede (TBK m.474); gizli ayıplar da ortaya çıkar çıkmaz, gecikmeksizin yükleniciye bildirilmelidir (TBK m. 477).

Ayıp bildirimi süresinde yapılmadığı takdirde iş sahibi bu ayıbı örtülü olarak kabul etmiş sayılır. Eksik işler bedeli ise ihbar koşuluna ve ihbar süresine bağlı olmaksızın teslim tarihinden itibaren kural olarak beş yıllık zaman aşımı süresinde (TBK m. 147/son ) talep edilebilir. Eğer eser iş sahibinin beklediği amacı karşılamıyorsa kural olarak ayıplı yapıldığı kabul edilir.

Ayıp ihbarının yazılı olarak yapılması zorunlu olmayıp süresinde ayıp ihbarının yapıldığı her türlü delille ve tanık beyanıyla dahi kanıtlanabilir (... Hukuk Genel Kurulu'nun 02.02.1979 gün 1977/- E., 1979/ K. sayılı ve ... 15.Hukuk Dairesinin 16.01.2013 tarih ve 2012/ E., 2013/ K. sayılı ilamında bu ilke ve esaslar ayrıntıları ile açıklanmıştır.) Öte yandan, ...

Hukuk Genel Kurulu'nun 13.05.2009 tarih ve - E., K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere, ayıp ihbarı kural olarak şekle tabi bulunmayıp içeriği itibariyle ayıptan karşı tarafın haberdar olmasını sağlamaya elverişli her türlü ihbarın, ayıp ihbarı olarak kabulü mümkündür (...

15.Hukuk Dairesinin 30.06.2021 gün ve 2020/ Esas, 2021/ Karar).İmâl edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Türk Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabileceğinden ve bu hakkın kullanması için iş sahibi tarafından ayrı bir dava açılabileceği gibi, yüklenici tarafından aleyhine açılmış olan bir davada da bu hususu def'i olarak ileri sürebilir (...

15.H.D. 2018/ E. 2018/ K.).Mahallinde yapılan keşifte hazır edilen makine mühendisi bilirkişinin yukarıda değinilen raporunda, davacıya, davalı tarafından teslim edilen soğutma dolaplarındaki ayıbın açık ayıp olduğunu belirtmiştir.Dava konusu mallara ilişkin fatura tarihi, 29/05/2023 ve dava konusu bonoların düzenleme tarihi de yine aynı tarih olup ;

davacı tarafça, iş bu davanın açıldığı 08/12/2023 tarihine kadar söz konusu açık ayıbın, davalıya bildirildiği iddia ve ispat edilmemiş olup, öte yandan davalı tarafça sınılan ve davacı tarafça inkar edilmeyen whatsapp yazışma kayıtlarında, davalının , dava konusu bono bedellerinin ödenmesi için çeşitli tarihlerde davacıya talepte bulunduğu, davacı tarafın buna cevap vermediği, ayıba ilişkin bir husus ileri sürmediği, davacının, dava konusu bonolardan ikisine dayalı olarak verilen ihtiyati haciz kararının infazı sonrasında savcılık şikayeti yaptığı (12.11.2023 ) ve ardından eldeki davayı açtığı görülmüştür.

Bu halde, davacının, bilirkişi tarafından tespit edilen açık ayıba dayalı olarak,gecikmeksizin davalıya bildirimde bulunmadığı sabit olup ; bundan ötürü de menfi tespit , değişim veya iade ile maddi tazminat talebinde bulunması mümkün olmayıp, buna ilişkin taleplerin reddi gerekmiştir.Diğer yandan, davacı elden ödeme ve senede ilişkin 50.000 TL lik ödeme nedeni ile menfi tespit talebinde bulunmuşsa ve yine 06/11/2023 tarihli 60.000 TL , 07/11/2023 tarihli 55.500 TL ödeme , 08/11/2023 tarihli 55.000 TL ödeme olmak üzere toplam 170.500 TL ödemenin iadesini istemişse de, davacının,

davalı vekili ile 06/11/2023 tarihli protokol ile dava konusu borcu kabul edip, borcu tasfiye için 110.500 TL bedelli bir adet bono düzenleyip, davalı vekiline teslim ettiği anlaşılmakta olup ; bu nedenlerle ispat edilemeyen davanın reddi gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır