Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1300 K.2024/1081

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin, davalı şirketin boya ve apre işleri yaptığını, davacı ...'in, dava dışı ... ... Giyim San. ve Tic.

Ltd.Şti. ile 05/08/2016 tarihinde ...(Elektrostatik Deşarj) özellikli (Antistatik) kumaş üretimi için (2123 C kodlu mavi renkte) sözleşme yaptığını, istenilen özelliklerde kumaş üretimi için Euro üzerinden anlaştıklarını, 05/08/2016 tarihli sözleşme fotokopisinin dava dosyasında bulunduğunu, bu sözleşme üzerine üretilen ... kodlu kumaşların istenilen biçimde boyanması için davalı ... firması yetkilileri ile görüşüldüğünü, firma yetkilisi işletme müdürü ... bey ile görüşüldüğünü, gerçek üretim öncesi 2076mt tik ilk partinin(... parti no ve 21/09/2016 irsaliye tarihli) işleme verildiğini,

sonucun olumlu olması üzerine aslı üretime geçilmesine karar verildiğini; bunun üzerine davalı ... firmasına 24.453 mt ...(antistatik)özellikli ... kodlu pamuk+polyester+karbon karışımlı ham kumaş gönderildiğini, davalı firmanın kumaşların bir kısmını hatasız boyadığı ancak 11.200mt lik kısmın hatalı olduğunu, kumaşların "fonksiyonel antıstatiklik özelliğinin bozulduğu", kumaşların bu amaçla ve başka amaçla kullanılmasının mümkün olmadığı dolayısıyla ekonomik değerinin tamamen kaybolduğunu, bu süreçte davacı ... kumaşların hatalı olduğunu anlayana kadar 6.233mt hatalı kumaşı müşterisi ...

Ltd Şti ye sattığını, durumu anladığında kumaşları geri alarak, yeniden l0.000mt ham kumaş dokutup başka bir boyahanede boyatarak müşterisine teslim ettiğini, üretim devam ederken yapılan kontrollerde kumaşların bir kısmında hata ve fire oranlarında %15-%37 arasında değişen tutarsızlıklar ve çok yüksek değerler oluştuğunu, sadece bunun bile davalı şirketin kusurlu davranışlar sergilediğini gösterdiğini, ayrıca antistatik özelliği bozulan 11.200mt'nin 1771mt'sinin gözle görülür yırtık,

yanık ve mukavemet kayıplarından oluşan hatalar nedeniyle davalı ... tarafından ödemesinin yapıldığı ancak ... firmasının 2614mt karşılığı 1771mt için ödeme yaptığını, burada fire oranının %32 olduğunu, davalı firmanın tüm ham kumaş bedeli ödemesi gerekirken 1771mt için ödeme yapmasının iyi niyetli olmadığını; toplam 11.200mt den geriye kalan 9.429mt kumaşın tazmini konusunda davalı şirketle görüşüldüğü ancak davalının buna yanaşmadığını, tüm irsaliyelerde de yazmasına ve sözlü uyarılara rağmen kumaşa verilen zararın giderilmediğini ve müvekkilinin zararının giderilmediğini;

ekonomik değeri kaybolan kumaşın bedelinin davacıya ödenmesi gerektiğini; kumaşın ... değer tesbiti için ..., ... gibi kuruluşlara testler yaptırıldığını, kumaşın kaybettiği ekonomik değerin tanzimini talep ettiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı ...'in gerçek olmayan isnatlar ile müvekkilinin iş çevresindeki imajının zedelendiğini, Davacı vekili dilekçesinde belirtildiği sıra ve düzende kumaşların boyamalarının yapıldığını, yapılırken irsaliyeler üzerindeki talimatların takip edildiği ancak neredeyse l yıl sonra sözkonusu davanın açılarak boyanan kumaşların ayıplı olduğunun iddia edildiğini, bunun kötü niyetli ve mesnetten yoksun bir iddia olduğunu, Davanın zaman aşımı sonrası açılmış olduğunu, müvekkilinin davacıdan gelen sevk irsaliyelerindeki talimatlara göre 24.453 mt yi boyadığını, davalı ile davacı arasında başka bir sözleşme,

sipariş formu, şartname vs bulunmadığını, davacının müşterisi ... ile arasındaki sözleşme dava dosyasına sunulmuş olsa da müvekkilini ilgilendiren bir durum olmadığını, davalının irsaliyeler üzerindeki detaylar kadar yapılan işte sorumlu olduğunu, davacının kumaş içeriğini yanlış belirttiğini, bunun tesbiti için ... KİMYEVİ MADDELER TİC. SAN.

AŞ.'ye test yaptırıldığını, buna göre kumaştaki elyafın kaprolaktom-siyah pigment ilave edilmiş PA polimeri olduğunu, bu nedenle antistatik özellik beklemenin doğru olmadığını, gerçek bir karbon elyaf gibi davranmadığını, karbon elyafın aksine erime özelliği gösterdiğinin tespit edildiğini, dolayısıyla irsaliyelerde yazdığı gibi %48 Pamuk %4Polyester %4 Karbon karışımındaki karbonun gerçek bir karbon elyaf olmadığını;

davanın açılmasıyla beraber akredite bir kuruluş olan ... lab yapılan testte de kumaşta karbon özelliğinin olmadığını, %3,9 oranında Polyamide yani Nylon içeriğine sahip olduğunun ortaya çıktığının görüldüğünü, özellikle belirtilen ön fikse yapılması talimatı ile kumaşlara ısıl işlem yapıldığını, ön fikse işleminin 180-195 arasında yapıldığını, karbonun 460o'ye kadar dayanıklı olduğu, oysa nylonun 150 den sonra bozulmaya başladığını, dolayısıyla davacıdan gelen yanlış talimat ve kumaş içerik bilgisi nedeniyle bu durumun ortaya çıktığını;

ancak davalının her parti için aynı işlemi uyguladığını, partiler arasında bir farklılık olmadığını, yüksek fire oranlarında müvekkilinin bir tasarrufunun olmadığını, davacının sözünü ettiği gibi 1771 mt 'lik partideki problemin antistatik kaybı değil, teknik bir arıza nedeniyle kumaştaki mekanik hasarlar olduğunu, ... test raporunda belirtildiği gibi kumaşların 205o üzerinde işlem görmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin ... belgesi sahibi olduğunu ve bu durumun mümkün olamayacağını, zaten kumaşta karbon diye adlandırılan elyafın karbon olmadığının ...

Lab test sonucunda ortaya çıktığını, ayrıca 26/03/2017 ve 20/07/2017 tarihli hesap mutakabatları ile davalı ve davacının karşılıklı mutabık kaldığını, davacının bu mutakaballara imzalı onay verdiğini, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.

KANITLAR

Sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, keşif, tanık beyanları, kumaş örnekleri, sevk irsaliyeleri, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, dava dilekçesinde belirtilen kumaşların davalı şirket tarafından ayıplı olarak boyanıp boyanmadığı, davacı şirketin zararının oluşup oluşmadığı oluşmuş ise miktarının ne kadar olduğunun tespitine ilişkindir.Mahkememizce, tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi ve alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden mahallinde ve taraflara ait ticari defterler üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına, bilirkişi olarak konusunda uzman 1 tekstil mühendisi, 1 kimyager (tekstil kimyası alanında) ve 1 SMMM bilirkişilerin resen seçilmesine karar verilmiştir.

Mahkememizce keşif sırasında hazır olan tanıkların dinlenilmesine karar verilmiştir.Alınan 13/07/2018 tarihli bilirkişi raporunda; davacının elinde bulunan, hem kesilmiş poşetlerdeki (493,25 KG (yaklaşık 2.466.25MT)) hem de rulo (759,65 KG (3.797,03 MT)) olarak bulunan kumaşların ...(Elektrostatik Deşarj/Antistatik) değerinin uygun değerlerde olmaması sebebi ile üretim amacı düşünüldüğünde, ayıplı olduğu, mavi ve lacivert olarak keşif sırasında görülmüş ve incelenmiş 759,65 KG (3.797,03 MT) kumaşın ...

(Elektrostatik Deşaıj/Antistatik) özelliğinin bozulduğu ancak davacıdan davalıya yeterli bilgi aktarımı olmadığı fakat davalının da tecrübeli bir boyahane olarak konuya daha titiz ve dikkatli yaklaşmadığı, standart işlem yapmadığı (zira bir kısım kumaş iyi bir kısım kötü, fire oranları düzensiz), Fire oranlarının max %12 (numune çalışıldığı da düşünülerek) olması gerekirken ortalama %17 gibi rakamlara çıkmasının davalının üretim sırasında yeterince özenli çalışmadığı, davacının elindeki kumaşların fason işlem bedellerinin;

rulo halindeki kumaşlar : 7.698,98 TL torbalardaki kumaşlar : 5.000,03 TL, Toplam: 12.699,01 TL olması gerektiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Mahkememizce.

Taraf vekillerinin itirazları tek tek irdelenmek suretiyle dosyanın önceki bilirkişilere tevdii ile ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.Alınan 06/11/2018 tarihli bilirkişi ek raporunda; davaya esas kumaşın, davalı tarafından imalatı, davacıya teslimi, davacının kumaşı takibi, müşterisine ulaştırması, sorunu davalıya iletme süreci aşamalarında oluşan problemlerden, hem davalı ve hem davacının sorumlu olduğu,

davalının, davacıya davacının elindeki kumaşlara göre, bu kumaşların fason boya bedeli olan 12.699,01 TL'yi ödemesinin yada davalının davacıya, davacının elindeki top kumaşlarının fason boya bedeli olan 7.698,98 TL ile ... ...

Giyim'den gelen 4.018,63 TL'nin toplamı 11.717,61 TL'yi ödemesinin yada davalının davacıya, 1.456,53mt elindeki kumaşları vermek şartıyla bunun ham bedeli olan 15.337,26 TL'yi ödemesinin, piyasa teamülleri gereği, her iki tarafın da basiretli tacirler gibi davranması gerekliliği ve takdirin mahkemeye ait olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Mahkememizce, Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi açısından dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, 1 Tekstil Mühendisi bilirkişi ile 1 Hesap uzmanı bilirkişinin mahkemece resen seçilmesine karar verilmiştir.Alınan 13/05/2019 tarihli bilirkişi raporunda;

davacı iş sahibi ile davalı yüklenici arasında; davacıya ait ham kumaşların davalı tarafından boyanmasına yönelik olarak TBK Mad.

470 vd. gereğince bir eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, davacı tarafından davalıya teslim edilen ham kumaşlarda var olan ... ( ANTİSTATİK ) özelliğin; davalı tarafından yapılan ön fikse ve boyama işlemleri neticesinde kaybolması sebebiyle kumaşların bir kısmının ayıplı olduğu, ayıbın niteliği gereği gizli ayıp olduğu, davacının iddiasına göre 11.200 mt - 1.771 mt = 9.429,mt kumaşın ayıplı olduğu, ancak bir önceki raporu hazırlayan bilirkişi heyetinin yerinde yaptığı incelemeler neticesinde davacının elinde bulunan ayıplı kumaş miktarının toplam 6.263,28 mt olduğu,

davacı elinde bulunan kumaşların bir kısmının kesilmiş vaziyette bir kısmının ise rulo vaziyette olduğu, her iki haldeki kumaşın da hurda olarak bir ekonomik değeri olduğu, davacı elinde bulunan ayıplı kumaşların hurda değerinin toplam 7.574,53 TL olduğu ve bu miktarın davacı zararından mahsup edilmesi gerektiği, davalı tarafından yapılan ön fikse ve boyama işlemi neticesinde ayıplı hale gelen kumaşlar sebebiyle davacının uğradığı toplam zararın 78.649,69 TL olduğu bu miktardan hurda kumaş bedeli olan 7.574,53 TL'nin mahsup edilmesi gerektiğinden bakiye zararın.

78.649,69 TL - 7.574,53 TL = 71,075.16 TL olduğu, dava tarihindeki Euro karşılığının ise ( ...

Bankası Döviz Efektif Satış Kuru ) 4.2308 TL / Euro = 16.799,46 Euro olduğu, kumaşların davalı tarafından davacıya tesliminden sonra taraflar arasında yapılan hesap mutabakatının sonradan ortaya çıktığı iddia edilen gizli ayıp sebebiyle; davacının davalıya karşı yasal yollara müracaat etme hakkına engel teşkil etmeyeceği, tespit ettikleri rakamlar dışında taraflar arasındaki bir alacak / borç ilişkisi olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Mahkememizce;

... ...'ye dosyanın talimat yoluyla gönderilerek Teknik Üniversitelerin öğretim görevlilerinden oluşacak 1 Tekstil Mühendisi, 1 Kimyager ve 1 Hesap Uzmanı(Hukukçu) bilirkişiye dosyanın tevdii ile tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunulan bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazlar da değerlendirilmek suretiyle rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.Alınan 27/03/2020 tarihli talimat bilirkişi raporunda; ... özelliğine sahip kumaşların davalı tarafından yapılan ön fikse ve boyama işlemi neticesinde ... özelliğini kaybettiği, kumaşların bir kısmının ayıplı olduğu, ayıbın niteliğinin gizli ayıp olduğu,

ayıplı hala gelen kumaşlardan dolayı oluşan zararın 71.078,28 TL olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Uzman Tekstil yüksek mühendisi ... duruşmada " dosyaya sunulan uzman görüşü bana aittir, dava konusu kumaşı inceledim özel bir amaç için üretilmiş, bu kumaş genellikle elektronik sanayinde kontrol veya uygulamada çalışan işçilerin zorunlu olarak kıyafetinde kullanılır, bu kumaşın amacı insan vücudunun ve dış etkenlerden kaynaklanan elektrik yüklenmesinin belli aralıklarda olmasını sağlamaktır, bu özelliği içerisine karbon elyaf yerleştirerek sağlanmaktadır, davacı taraf sipariş talimatında kumaş karışımı net olarak tam belirtilmemiş,

normal bir kumaş olarak belirtmiş, raporumda da beyan ettiğim üzere gizli ayıp yoktur, dosyaya sunulan uzman görüş raporumu aynen tekrar ederim" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizin 2017/ Esas, 2021/ Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekilince istinaf edilmiş, ...

Bölge Adliye Mahkemesinin 14. Hukuk Dairesi Başkanlığının 23/11/2023 tarih 2022/ Esas, 2023/ karar sayılı kararı ile "Bu durumda mahkemece son raporu düzenleyen bilirkişi heyetinden, iddia, savunma, rapora itirazlar ve uzman görüşü de değerlendirilmek suretiyle, yukarıda belirtilen hususlar açıklığa kavuşturularak, tekstil sektöründe saf karbon içeriğe sahip kumaş kullanımının mümkün olup olmadığı, bu hususun ve sevk irsaliyesinde kastedilenin Poliamid 6 içerikli karbon olduğunun davalı tarafça bilinmesinin gerekip gerekmediği,

raporlar arasındaki çelişkinin nedenleri değerlendirilip, denetime açık olacak şekilde ek rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK md.353/1-a-6 uyarınca kaldırılmasına" gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilerek dosya mahkememizin iş bu esasını alarak yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizce dosyanın son raporu düzenleyen bilirkişi heyetine tevdi ile iddia, savunma, rapora itirazlar ve uzman görüşü de değerlendirilmek suretiyle, istinaf kararında belirtilen hususlar açıklığa kavuşturularak, tekstil sektöründe saf karbon içeriğe sahip kumaş kullanımının mümkün olup olmadığı, bu hususun ve sevk irsaliyesinde kastedilenin Poliamid 6 içerikli karbon olduğunun davalı tarafça bilinmesinin gerekip gerekmediği, raporlar arasındaki çelişkinin nedenleri değerlendirilip, denetime açık olacak şekilde ek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.

Alınan 06/05/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; ... özelliğine sahip kumaşların davalı tarafından yapılan ön fikse ve boyama işlemi neticesinde ... özelliğini kaybettiği, kumaşların ayıplı olduğu, ayıbın niteliğinin gizli ayıp olduğu, tekstil boyama sektöründe asli işi olarak ticaret yapan her tacirin işinin gerektirdiği yeterli ve gerekli bilgiye ulaşmakla yükümlü olduğu,

sipariş forma ya da herhangi bir yöntemle kendisine iletilen karbon içeriğinin tekstil sektöründe saf karbon olarak değil poliamid, orlon, katran gibi ikincil malzemelerle işlem neticesinde karbon lifine dönüşerek kullanıldığının bilinmesi gerektiği, 27/03/2020 tarihli raporda belirlendiği gibi ayıplı hale gelen kumaşlardan dolayı oluşan zararın 71.078,20-TL olduğu bildirilmiştir.O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden, ...

BAM 7.Hukuk Dairesinin kaldırma ilamında belirtilen şekilde, tekstil sektöründe saf karbon içeriğe sahip kumaş kullanımının mümkün olduğu, bu hususun ve sevk irsaliyesinde kastedilenenin Poliamid 6 içerikli karbon olduğunun davalı tarafça bilinmesi gerektiği aldırılan son bilirkişi heyet ek raporundan anlaşılmasına göre, denetime elverişli ve dosya kapsamındaki teknik bilgi gerektiren hususları, önceki diğer heyetin raporları ve tarafların iddia ve savunmaları ile raporlara itirazlarını tek tek karşılamak sureti ile çelişkileri giderir nitelik taşıyan, dosya ek rapora üstünlük tanınıp itibar edilerek,

davacının toplam kumaşların ayıplı olarak davalı tarafından boyanması nedeniyle davacının zararının 71.078,28 TL olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır