Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/61 K.2024/408

... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/ Esas

KARAR NO : 2024/

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

... - ... ...

VEKİLİ

Av. ... - .../ ...

DAVALI

... - ... ... VEKİLİ : Av. ... -

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/08/2016

KARAR TARİHİ : 25/04/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 29/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafça müvekkili aleyhine başlatılan takipte müvekkilinin haciz tarihinde haberdar olması nedeniyle takibin kesinleştiğini, davalının müvekkiline ait ( inşaa ettiği ) binanın şantiye aboneliğini yaptığını , daha sonra temel topraklamasını ve hasır beton borularını yaptığını, taraflar anlaşamadığı için elektrik işlerinin ... isimli başka bir elektrikçiye yaptırıldığını, davalının yaptığı işler karşılığı 2008-2013 dönemi için 9.000,00 TL ödeme yapılarak , borç kaldığını, davalının kötü niyetli olarak fatura düzenleyerek takibe koyduğunu belirterek, ... İcra Müdürlüğünün 2015/... esas sayılı dosyasında takibe konu fatura nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı iddialarının kabul etmediklerini, 9.000,00 TL ödemenin davacıya haricen elden ödenen paraya ilişkin olduğunu, dava dışı ... isimli kişiye yaptırılan işlerin dava konusu şantiye ile ilgisinin olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

KANITLAR

İcra dosyası, Ticari defterler, bani rahsutları ve yapı kullanma izinleri, şantiye abone bağlama emri, fatura, keşif, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; Takibe konu faturada belirtilen işlerin davalı tarafça yapılıp yapılmadığı , bedelinin ödenip ödenmediğinin tespitine yönelik menfi tespit davasıdır. (İİK 72.md)

Mahkememizce tanıkların dinlenilmesine karar verilmiş, keşif mahalinde hazır edilen tanıklar dinlenilmiştir.

Davacı tanığı ...; "ben su tesisatcılığı yaparım iki tarafıda tanıyorum, davalılar dava konusu inşaatta daire içi elektrik borularını çektiler, 5-6 dairenin de elektrik kablolarını çektiler, ondan sonra herhalde kendi aralarında anlaşamadılar ki işi bıraktılar, dedi.

Soruldu: benim anlattığım hususlar büyük blokla ilgilidir, yani 8 daireli olan daire ile ilgili değildir, diğer inşaatla ise ben çalışmamı bitirip çıktığımda davalı tarafından sadece borular çekilmişti, daha sonra kabloların döşenip döşenmediğini bilmiyorum." şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Davacı tanığı ...: " ben davacı şirketin yaptığı inşaatların kalıplarını ve duvarlarını yaparım, tarafları da bu nedenle tanıyorum, ve aralarındaki ilişkiden de bu nedenle haberdarım, ben dava konusu inşaatlardaki işimi tamamlayıp çıktığımda davalı yan tabliye ve duvarların iniş boruları atılmıştı, ben işimi bitirince başka şantiyeye gittim, benden sonra davalının kabloları döşeyip döşemediğini bilmiyorum, ayrıca ben ayrıldığımda şantiye panosu binanın önünde idi, daha sonra değişip değişmediğini bilmiyorum." şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Davacı tanığı ...: " ben dava konusu bloklarda dairelere giden besleme hatları, kolon hatları, borusu kablosu kırılması ve montajı dahil tüm işlerini yaptım, ben geldiğimde alt kattaki dairelerin çoğunda işler yapılmıştı, daha çok üst dairelerde eksiklikler mevcuttu, ben eksik işleri tamamladım, benim tamamladığım eksik iş tüm mevcut kabl0o işinin yaklaşık yarısı idi, bazı borular da tıkanıklık vardı onları düzelttim yeniden yaptım, bu iş betonlama aşamasında meydana gelebildiğinden ben değil başka bir elektrikçi de yapsa aynı işlemi yapacaktı, dosya da mevcut ... nolu 30.12.2014 tarihli ve nolu 21.10.2014 tarihli,

nolu 26.06.2014 tarihli faturalar okundu, bu faturalar tarafımdan düzenlenmiştir ve dava konusu inşaatlarda yaptığım işler nedeniyle düzenlediğim faturalardır." şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Davalı tanığı ...:"ben dava konusu inşaatın fayans işlerinde çalıştım, yaklaşık 15 gün kadar çalıştım, ben çalıştığım süre içerisinde davalı ... de inşaatta elektrik kablolama işlerini yapıyordu, ancak işin ne kadar kısmını yaptığını bilmiyorum, ben çalıştığım süre içerisinde onlarda ekibi ile inşaatta çalışıyordu, benim anlattığım konular 8 daireli büyük blokla ilgilidir, diğer blok ile ilgili olarak bilgim yoktur, ben o binanın fayans işlerini yaparken benim dışımda o binada çalışan hiçbir ekip yoktur, ben çalıştığım süre içerisinde ... bey ve ekibini inşaatta görmedim, benden önce veya sonra çalışmış ise onu bilemiyorum." şeklinde tanıklık beyanında bulunmuşlardır.

Davacı tarafından gösterilen kanıt ve belgeler toplanmış, davacının iddialarının açıklığa kavuşturulması yönünden mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak konusunda uzman Elektrik Mühendisi, SMMM ve Hukukçu bilirkişilerden rapor alınmıştır. Alınan 20/09/2017 tarihli raporda, yapılan inceleme sonucunda menfi tespit davasına konu faturada yer alan imalatların miktar ve tutar yönünden makul olarak kabul edilmesi gerektiği bildirilmiştir.

Mahkememizce davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi yönünden bilirkişi kurulundan ek rapor alınmasına karar verilmiş, alınan 05/03/2018 tarihli bilirkişi ek raporunda, dosyaya sunulan ve itiraza uğrayan önceki kök raporda yer alan tespit ve değerlendirmeleri değiştirmeye yönelik teknik ve muhasebel olarak somut ve denetime açık yeni bir verinin var olmadığı göz önüne alınarak kök raporda yazılı görüş ve kanaatin aynı olduğu bildirilmiştir.

Mahkememiz 2016/... E.sayılı dosyası ... Bam 7.HD'nin 20/11/2019 tarih, 2019/... E. 2019/... K.sayılı ilamı ile bozularak mahkememize gönderilmekle, mahkememiz yukarıda esası belirtilen sırasına kaydı yapıldı.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi için SMM ve Elektrik Müh. bilirkişiler tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Alınan 04/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı vekili tarafından

ibraz edilen Davacı tarafa ait 2014-2015 yılları ticari (yevmiye) defterlerinin incelenmesi sonucu; 1-) ... İcra Müdürlüğü 2015/... esas sayılı dosyasına göre; Davacı-borçlu ... tarafından icra dosyasına 16.08.2016 tarihinde 5.000,00 TL +

davacı-borçlu ... tarafından icra dosyasına 18.08.2016 tarihinde 34.228,55 TL olmak üzere , toplam olarak = 39.228,55 TL

yatırıldığı, İcra Müdürlüğü tarafından, davalı-alacaklı vekili ...'ın banka hesabına; 16.08.2016 tarihinde 4.445,00 TL gönderildiği,

08.08.2016 tarihinde 30.429,18 TL gönderildiği,

davalı-alacaklı vekili ... tarafından 25/09/2018 tarih dilekçe verilerek;

Dosyada haciz talebimizden vazgeçiyoruz tarafımızdan yatırılan harçların tarafımıza iadesi ile

dosyada mevcut 290 TL paranın tarafımıza gönderilmesini ve dosyanın bu şekilde kapatılmasını talep

ederiz şeklinde yazılı beyanda bulunduğu, ... İcra Müdürlüğü 26.09.2018 tarihinde; Dosyanın infazen işlemden kaldırılmasına, UYAP

kaydının bu şekilde kapatılmasına karar verdiği, 2-) ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 20.01.2020 tarih cevap yazılarına göre;

Davalı ... ve davacı ... olarak firma kaydına rastlanılmadığının belirtildiği, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası'nın 22.01.2020 tarih cevap yazılarına göre;

Davalı ... ve davacı ... kaydına rastlanılmadığının belirtildiği,

... Ticaret ve Sanayi Odası'nın 24.09.2020 tarih cevap yazılarına göre;

Davalı ...'in kaydının bulunmadığının belirtildiği,

davacı ... 004320 oda sicil numarasında gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunduğunun

belirtildiği, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 22.03.2021 tarih cevap yazıları;

Davalı ...'in 31.12.2015 tarihinde vergi mükellefiyetinin re'sen terk olduğunun

belirtildiği,

davalı ...'in 2014 yılı İşletme Hesabı Özetinin; Giderler olarak; Dönem Başı Emtia Mevcudunun 64.652,00, Dönem İçinde Satın Alınan Emtianın 171.521,45, Giderlerin 13.966,56, Gelirler olarak; Dönem İçinde Elde Edilen Hasılatın 139.146,23, Dönem Sonu Emtia Mevcudunun 133.102,17, Karın 22.108,39 TL olduğu, davalı ...'in 2015 yılı İşletme Hesabı Özetinin; Giderler olarak; Dönem Başı Emtia Mevcudunun 133.102,17, Dönem İçinde Satın Alınan Emtianın 167.319,48, Giderlerin 4.686,41, Gelirler olarak; Dönem İçinde Elde Edilen Hasılatın 459.516,59, Dönem Sonu Emtia Mevcudunun , Karın 154.408,53 TL olduğu, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 28.09.2020 tarih cevap yazıları; Davacı ...'in bilanço esasına tabi olup 1.sınıf tacir olduğunun belirtildiği, davacının 2015 yılı net satışlarının 360.000 TL olduğu,

sonuç olarak icra takibi yapıldığı 2015 yılında Davacı ve Davalının Tacir olduğu,

3-) Davalı 2015 yılında İşletme Defteri tuttuğu, işletme defterine kayıtların gider-gelir şeklinde

işlendiği, ödeme ve tahsilat kayıtları işlenmediği, işletme defterinden borç alacak durumu ile ilgili

tespitler yapılmadığı, davalı tarafından, davacı tarafa düzenlenen ve icra takibine konu olan 26.06.2015 tarih nolu

29.665,20 TL bedelli faturanın davalı firmanın İşletme Defterinde kayıtlı olduğu, davalı tarafından, davacı tarafa borcun ödenmesi için gönderilmiş herhangi bir ihtarın

olmadığı,

4-) Davacı firmanın 2014-2015 yılları ticari (yevmiye) defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin

yaptırıldığı,

davalı tarafından, davacı tarafa düzenlenen ve icra takibine konu olan 26.06.2015 tarih nolu

29.665,20 TL bedelli faturanın davacı firmanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacı

tarafından BA formu ile alış bildirilmediği, davacı ...'in ... Bankası ... Şubesi hesabından, 20/08/2013 tarihinde Talimata

istinaden ...'e 9.000 TL ödenmiş olduğu, Para çekme dekontun da neye istinaden

ödendiği yönünde herhangi bir açıklama olmadığı, her ne kadar davacı tarafından, davalı tarafa para 2013 yılında ödenmiş ise de davacının 2014 yılı

defterlerinde, davacının, davalıdan alacağının gözükmediği, 2014 yılı defterlerinde devir alacak

bakiyesi olarak gözükmesinin gerekli olduğu,

5-) ... tarafından, davacı tarafa düzenlenen faturaların detaylı şekilde belirtildiği, ... tarafından, davacı tarafa düzenlenen 26.06.2014 tarih nolu 10.030 TL bedelli

faturanın, davacı firmanın ticari defterlerine 30.06.2014 tarih yevmiye no ile kayıtlı olduğu, ... tarafından, davacı tarafa düzenlenen 21.10.2014 tarih nolu 17.700 TL bedelli

faturanın, davacı firmanın ticari defterlerine 31.10.2014 tarih yevmiye no ile kayıtlı olduğu, ... tarafından, davacı tarafa düzenlenen 30.12.2014 tarih nolu 15.340 TL bedelli

faturanın, davacı firmanın ticari defterlerine 10.02.2015 tarih yevmiye no ile kayıtlı olduğu, faturanın davacının ticari defterlerine 2014 yılında işlenmesi gerekirken, 2015 yılına işlendiği, davacı tarafından ticari defterlerinde , ...'e ödemelerin Nakit olarak ödenmiş olarak

gözüktüğü, 213 sayılı VUK'na göre 2014 ve 2015 yıllarında fatura bedellerinin tutarları dikkate

alındığında (banka, ve finans kurumları aracılığıyla ) ödenmesi gerektiği,

6-) davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya yaptığı işler karşılığında 20.08.2013 tarihinde 9.000 TL

ödeme yapıldığını borç kalmadığını belirttiği, davacı ...'in ... Bankası ...

Şubesi hesabından, 20/08/2013 tarihinde Talimata istinaden ...'e 9.000 TL ödenmiş

olduğu, para çekme dekontunda neye istinaden ödendiği yönünde herhangi bir açıklama olmadığı, davalı vekilinin davaya cevap dilekçesinde; Bu ödemenin dava konusu inşaat işi ile ilgisi olmadığını,

davacıya elden ödenen paraya istinaden talimatla alınan para olduğunu belirttiği, ancak davalı

tarafından davacıya elden ödeme ile ilgili herhangi bir belge olmadığı,

7-) İşin ne kadarının davalı tarafça yapıldığı ile

ilgili olarak dosyada tek delil olan tanık ifadelerinden yola çıkarak yapılan değerlendirmede

davalının icra yolu ile tahsil etmeye çalıştığı bedelin yaptığı işle orantılı olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce tarafların itirazlarının değerlendirilmesi açısından önceki bilirkişiden ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Alına 09/12/2021 tarihli bilirkişi heyet ek raporunda; Elektrik Mühendisinin İtirazları değerlendirmesi

; Davacı tarafınca itiraza uğrayan hususlar kök raporda yeterli şekilde açıklanmış olup kök

raporun mevcut verilerle denetime açık bir şekilde düzenlendiği, yeniden açıklamak gerekirse, davacı vekilinin iddia ettiği ve işlerin raporda belirtilenden çok

fazlasının ikinci elektrikçi olan ... tarafından yapıldığına dair, aboneliklerin dahi tarafınca yapıldığının bu durumu ispatladığı yönündeki beyanına karşı, İŞİ TAMAMLAYAN

KİŞİNİN ABONELİKLERİ DE YAPAN KİŞİ OLMASININ TABİİ BİR DURUM OLDUĞU, ANCAK

SOMUT OLAYDA İŞİN BELİRTİLENDEN DAHA FAZLASININ ... TARAFINDAN

YAPILDIĞINI GÖSTERMEDİĞİ, yine davalının düzenlemiş faturada zemin topraklama ve işçilik işinin mükerrer yazıldığı

yönündeki itirazı incelendiğinde, İNŞAATIN İKİ BLOKTAN OLUŞMASI NEDENİYLE 2 DEFA YAZILDIĞI VE BUNUN MÜKERRER BİR YAZILIM OLMADIĞI YÖNÜNDE OLDUĞU, davalı Tarafın İtirazının Değerlendirilmesi : Davalı tarafın itiraz dilekçesi

incelendiğinde, dilekçenin itirazdan ziyade, bilirkişi raporuna katıldığı yönünde olduğu, Mali Müşavir bilirkişi tarafından itirazların değerlendirilmesi

; davalı tarafın itirazının Değerlendirilmesi :

... İcra Müdürlüğü 2015/... esas sayılı dosyasına göre;

davacı-borçlu ... tarafından icra dosyasına 16.08.2016 tarihinde 5.000,00 TL +

davacı-borçlu ... tarafından icra dosyasına 18.08.2016 tarihinde 34.228,55 TL olmak üzere toplam 39.228,55 TL

yatırıldığı, İcra Müdürlüğü tarafından, davalı-alacaklı vekili ...'ın banka hesabına;

16.08.2016 tarihinde 4.445,00 TL,

08.08.2016 tarihinde 30.429,18 TL gönderildiği,

davalı-alacaklı vekili ... tarafından 25/09/2018 tarih dilekçe verilerek;

Dosyada haciz talebimizden vazgeçiyoruz tarafımızdan yatırılan harçların tarafımıza iadesi ile

dosyada mevcut 290 TL paranın tarafımıza gönderilmesini ve dosyanın bu şekilde kapatılmasını talep

ederiz şeklinde yazılı beyanda bulunduğu, ... İcra Müdürlüğü 26.09.2018 tarihinde; Dosyanın infazen işlemden kaldırılmasına, UYAP

kaydının bu şekilde kapatılmasına karar verdiği, kök raporda İcra Müdürlüğü tarafından, Av. ...'ın hesabına 08.08.2016 tarihinde

30.429,18 TL gönderildiği belirtilmiş olup bu tarihin 08.08.2018 tarihi olduğu, Davacı Tarafın İtirazının Değerlendirilmesi :

davacı vekili dava dilekçesinde; Davalıya yaptığı işler karşılığında 20.08.2013 tarihinde 9.000 TL

ödeme yapıldığını borç kalmadığını belirttiği, davacı ...'in ... Bankası ...

Şubesi hesabından, 20/08/2013 tarihinde Talimata istinaden ...'e 9.000 TL ödenmiş

olduğu, Para çekme dekontun da neye istinaden ödendiği yönünde herhangi bir açıklama olmadığı, davacının ticari defterlerinde herhangi bir kayıt olmadığı,

davalı tarafından, davacı tarafa düzenlenen ve İcra Takibine Konu olan 26/06/2015 tarih 2148

Nolu 29.665,20 TL Bedelli Fatura olduğu, CİNSİNİN;

Boru ve kablo çekme ve işçilik daire, MİKTARI; 8 Daire, FİYATI 1.100, TUTARI 8.800

, %18 KDV 1.584

, Genel Toplam 10.384

TL olduğu, davacı vekili, davacı tarafından, davalıya 20.08.2013 tarihinde 9.000 TL lik ödemenin faturada gösterilen 8.800 TL lik alacak ile örtüştüğünü belirttiğini, bir ödemenin neye ait olduğunu ancak

ödeme dekontunda neye istinaden yapıldığını belirtmekle anlayabilecekleri yönünde tespit ve kanaatleri bildirilmiştir.

Mahkememizin 2016/... esas, 2018/... karar sayılı kararı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7.Hukuk Dairesi'nin 20/11/2019 tarih 2019/... esas, 2019/... karar sayılı kararı ile kaldırılmasına karar verilmiş olduğundan, mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizce; dosyanın raporu sunan bilirkişilere tevdii ile istinaf kararında belirtildiği üzere işlerin yapıldığı yıl serbest piyasa rayiçlerine göre yüklenici karı ve KDV eklenmeksizin imalat bedelini hesaplayan ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Alınan 01.08.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; davalı tarafça yapılan iş tutarının (KDV Hariç) 25.140,00 TL, % 25 Müteahhit Kârı 6.285,00 TL olduğu, kalan miktarın 18.855,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.

Menfi tespit davası, ödeme tehdidi altında bulunan bir kimsenin ileri sürülen hak veya alacağın doğmadığını ya da doğduktan sonra sona erdiğini tespit ettirmek amacıyla açtığı tespit davasıdır. Bu davalarının dayanağı "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir." şeklindeki İcra İflas Kanunu'nun 72/1. maddesidir.

Menfi tespit davası Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 106. maddesinde düzenlenen tespit davasının özel bir görünümüdür. Bu sebeple HMK'nın 106/2. hükmü gereğince bu davaların dinlenebilmesi için davacının korunmaya değer güncel bir yararının bulunması gerekir. Doktrin ve Yargıtay içtihatlarında bu davalardaki güncel yararın alacak talebi tehdidi olduğu kabul edilmiştir.

İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında halihazırda bir icra ve alacak talebi bulunduğundan davacının hukuki yararının bulunduğu kabul edilir. İcra takibinden önce açılan davalarda ise borçluya yönelmiş bir talebin (ihtar, protesto, fatura, borçlu adına tanzim edilmiş senet vs) bulunması gerekmektedir.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak davalıdadır. Davalı alacağı olduğunu ispatlamalıdır. Ancak hukuki ilişkinin doğmadığı, hükümsüz olduğu, senedin bedelsiz olduğu, ödeme yapıldığı iddiası gibi durumlarda ispat yükü davacı borçludadır.

Bu davalarda mahkemece öncelikle dava tarihi itibariyle korunmaya değer güncel bir hukuki yararın bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, ardından dava konusu ilişkinin ispat kurallarına göre sunulan delillerle birlikte esası incelenerek davacının borçlu olup olmadığı tespit edilmelidir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7.Hukuk Dairesi'nin 20/11/2019 tarih 2019/... esas, 2019/... karar sayılı kararı doğrultusunda dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, işlerin yapıldığı yıl serbest piyasa rayiçlerine göre yüklenici karı ve KDV eklenmeksizin imalat bedelini hesaplayan ek rapor düzenlenmesi istenilmiş, alınan ek raporda imalat bedelinin 18.855,00 TL olduğu, icra takibine konu faturanın 29.665.,20 TL olduğu, 10.810.20 TL faturanın fazla düzenlendiği, davacı tarafından davalıya 9.000,00 TL ödeme yapılmış olduğu da dikkate alınarak , 10.810.20 TL+9.000,00 : 19.810,20 TL davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır