Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1139 K.2026/391

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ... ile ... ... San. Tic. Ltd.

Şti. arasında 20/02/2024 tarihinde ... ... projesinde yer alan bağımsız bölümlerle ilgili olarak gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi imzalanmış olduğunu, satış bedelinin ödenmesi amacıyla, toplam 77.000.000 TL tutarında senet düzenlenmiş ve ödeme planı ile senet teslim protokolü düzenlenerek karşılıklı olarak imza altına alındığını, ancak ... ..., taahhüt ettiği teslim yükümlülüğünü yerine getiremeyeceğini bildirmiş, taraflar da 07/04/2025 tarihinde karşılıklı olarak satış vaadi sözleşmesini feshetmiş ve birbirlerini ibra etmiş olduklarını,

bu ibra ve fesih ile taraflar arasında herhangi bir borç-alacak ilişkisi kalmadığı açıkça beyan edilmiş olduğunu, ... ..., bu fesih tarihinden önce söz konusu senetleri müvekkilinden habersiz şekilde bir faktoring şirketine devretmiş olduğunu, fesih protokolü taraflar arasında imzalanmadan önceki vaadesi gelmiş senetlerin tamamı faktoring şirketine ... ... tarafından ödenmiş olduğunu, müvekkili hakkında başlatılan icra takibi ve protesto ile durumdan haberdar olduğunu, söz konusu senetler, satış vaadi sözleşmesine dayalı olarak verilen teminat senetleri olduğunu,

... ...'nın yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve akdin feshi nedeniyle temel borç ilişkisi sona erdiğini, bu durumda teminat senedi niteliği taşıyan senetler hukuki değerini kaybetmiş olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek, davaya konu senetler yönünden müvekkil Mehmet Beden’in borçlu olmadığının tespitine, ...

4. Genel İcra Dairesi 2025/... esas sayılı devam eden icra takibinin ve bundan sonra ilgili senetler için başlatılacak olan icra takiplerinin tedbiren durdurulmasını, icra takibinin haksız ve kötü niyetle gerçekleştirilmesinden kaynaklanan zararların telafisi için davalıdan %20 oranında kötü niyet tazminatının tahsil edilmesi ve tüm masrafların davalıya yükletilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Haksız ve kötü niyetli olarak ikame edilen davanın tüm talep ve sonuçları ile birlikte reddi ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep ettiklerini, yetki itirazlarının bulunduğunu, yetkili mahkemelerin ...

Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, ticari davalarda zorunlu ve dava şartı olan arabuluculuk süreci yerine getirilmemiş olduğunu bu nedenle davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirkete devredilen alacağa konu kambiyo senedi ve ilişkili faturası incelendiğinde faturanın taraflarının ... ... SAN. VE TİC. LTD.

ŞTİ - ... olduğu, faturanın mükerrer veya iptaline ilişkin bir kaydın yer almadığı ve gerçek fatura olduğunun teyidi çok kolay bir şekilde görülebileceğini, borçlu, emre yazılı bir senetten doğan alacağa karşı ancak senedin geçersizliğine dair veya senet metninden anlaşılan def'ilerle alacaklı kim ise ona karşı, şahsen haiz bulunduğu def'ileri ileri sürebilir. iyiniyetli 3. kişilere karşı bu defileri ileri süremeyeceğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, ... 4. Genel İcra Dairesi 2025/... sayılı icra takip dosyası, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava, dava dilekçesinde gösterilen ve ilgili icra dosyasına dayalı olarak davalı tarafa borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesi ilişkindir.Davacı taraf ile dava dışı ... ... şirketi arasında 20/02/2024 tarihli taşınmaz alımı amacıyla Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi imzalandığı, davaya konu edilen senedin de işbu sözleşmeye istinaden dava dışı ... ... şirketine teslim edildiği sözleşme kapsamından anlaşılmıştır.Taraflarca 07/04/2025 tarihinde Karşılıklı Konut Sözleşmesi Fesih Tutanağı tanzim edildiği, işbu fesih tutanağında ;

satıcı,alıcıdan satın almış olduğu sözleşme ekinde bulunan ödeme planında belirtilen senetlere karşılık toplam 36.000.000,00 TL satış bedelini fesih tarihi itibariyle elden iade ettiğini, vadesi henüz gelmemiş senetlerin satıcı tarafından iptal edileceğini, alıcıdan düzenlenen senetlere ilişkin , satıcı hiçbir hak iddia etmeyeceğini belirttikleri ,

ayrıca dava dışı ... ... şirketinden taraflarca akdedilen sözleşmeye ilişkin ve firmalarına düzenlenmiş senetlere ilişkin 07/04/2025 tarihi itibariyle davacının borcu olmadığına dair tutanak tanzim edildiği anlaşılmıştır.6361 Sayılı Kanunu'nun 9. maddesinin 2. fıkrasındaki "Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile,

bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez" düzenlemesi karşısında yerleşmiş ... uygulamaları uyarınca, faktoring sözleşmeleri alacağın devri hükmünde olup, Borçlar Kanunu'nda sayılmış sözleşmeler arasında yer almayan ve birden fazla sözleşme unsurunu kapsamına alan karma sözleşmelerdendir.

Bu niteliği itibariyle faktoring sözleşmelerinde üçlü ilişki mevcut olup, işlemlerin taraflarını alacağı temlik alan faktoring şirketi, temlik eden önceki alacaklı(faktoring şirketinin müşterisi) ve önceki alacaklıyla arasında temel hukuki ilişki bulunan borçlu oluşturmaktadır.

Faktoring sözleşmesinin alacağın devri hükmünü ihtiva etme niteliği gereği TBK md. 188/1 maddesi uyarınca kural olarak borçlu, önceki alacaklısına karşı ileri sürebileceği şahsi defileri temlik alan durumundaki faktoring şirketine karşı da ileri sürebilir.6361 Sayılı Kanunu'nun 9. maddesinin 3. fıkrasında"Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez;

meğerki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." Türk Ticaret Kanunu'nun "Defiler" başlıklı 687/1. maddesindeki "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." şeklindeki düzenleme 6361 sayılı Kanunun 9/3. maddesi ile paralel bir hüküm taşımaktadır.

6361 Sayılı yasanın 9/3 maddesi hükmü faktoring işleminin tarafları olan borçlu önceki alacaklı ve temlik alan faktoring şirketi dışındaki, kambiyo senedinde ciro silsilesinde yer alan diğer kambiyo borçluları bakımından getirilmiş bir hüküm olup, kanunun 9/3 maddesi hükmünün faktoring işleminin tarafları arasında yer almayan kambiyo borçlularını ilgilendirdiği gerekçenin son cümlesinde yer alan "Bu bağlamda 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun defiler başlıklı 687. maddesi ile paralellik sağlanması hedeflenmiştir" sözlerinden anlaşılmaktadır.

6102 Sayılı TTK'nun 687/2 maddesinde "Alacağın temliki hükümleri saklıdır" hükmü yer aldığından, 6361 Sayılı Kanun'un 9/2. maddesi hükmünden hareketle faktoring sözleşmelerinde alacağın temliki hükümleri uygulanacağından, 6102 Sayılı TTKnun 687/2. maddesi ve 6361 Sayılı Kanun'un 9/2 maddesi karşısında faktoring işleminin taraflarından olan kambiyo borçluları hakkında alacağın temliki hükümlerinin uygulanacağı aynı kanunun 9/3 maddesi hükmünün ise faktoring işleminin tarafı olmayan ve ciro silsilesinde yer alan diğer kambiyo borçluları bakımından uygulanabileceği tespit edilmektedir (...

19. Hukuk Dairesinin 2015/ Esas - 2015/ Karar sayılı ve 201/ Esas -2020/ Karar sayılı ilamı).Davalı faktoring şirketi yönünden yapılan değerlendirmede; faktoring şirketine devredilen senette keşideci davacı (borçlu), lehtar dava dışı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. (önceki alacaklı), faktoring şirketi ise lehtardan temlik alan son hamil durumunda olup, faktoring işleminin taraflarından olduğundan, 6361 sayılı yasanın 9/3 maddesi hükmünün uygulama yeri bulunmamaktadır.

Davada 6361 Sayılı Kanun'un 9/2 maddesi hükmü ve 6098 Sayılı TBK nın 188/1 maddesi hükmünün uygulanarak, borçlu; önceki alacaklısına karşı aralarındaki temel hukuki ilişkiden kaynaklanan şahsi defileri, alacağı önceki alacaklıdan faktoring sözleşmesi çerçevesinde temlik alan faktoring şirketine karşı da ileri sürebilecektir.

Bu durumda, dava konusu senet karşılığı dairelerin tesliminin yapıldığının kanıtlanması gerekip, mevcut haliyle davalı tarafından işbu hususun ispatlanamadığı gibi kanunda sayılan yükümlülüklerin yerine getirilmediği; diğer bir anlatımla senedin düzenleyeni ile lehtar arasında gerçek bir ticari ilişki bulunduğu yönünde gerekli araştırmayı yapmadığı gibi kendisine temlik yapan lehtarın gerçekte bir alacağının bulunduğu konusunda yeterli kanıt sunamadığı, buna bağlı olarak faktoring mevzuatına uygun bir alacağın temlikinin sözkonusu olmadığı kanaatine varıldığından davanın kabulüne;

davacı hakkındaki takip haksız olmakla birlikte takibe girişmekte alacaklının kötüniyetli olduğu kanıtlanamadığından davacının tazminat istemlerinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip · ¸E-imzalıdır. Hakim · ¸E-imzalıdır.