Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/716 K.2025/1273

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilin vefat eden İlgili şirketin sahibi ve müdürü olan ... nin eşi ve mirasçısı olduğunu, şirket sahibi ve müdürü olan müteveffa 05.05.2025 tarihinde vefat etmiş olup, vefatı ... ve Vergi Daireleri sisteminde görünmekle , muhasebecisi resmi kurumlarda işlem yapamadığı gibi, ailesi ve ortağı (yurtdışında yaşayan) ... da intikal ,pay devri ve karar alma vs gibi yasal zorunlu işlemleri elde şirkete ait defterler bulunmadığı için yapamamakta ve şirket iş yapamaz hale geldiğini, bütün aramalara rağmen,

Şirket aktif çalışmakla birlikte çok sık kullanılmayan ve davamızın konusu olan ortaklar pay defteri ve genel kurul karar defteri bulunamadığını, bunun üzerine işlerle ilgilenmeye çalışan kardeşi ... karakolda ifade verdiğini, Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler;

yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceğini, bu nedenlerle ... için ortaklar pay defteri ve genel kurul Karar Defteri için zayi belgelerinin verilmesi hususunda karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi,... Vergi Dairesi'ne,... ... İl Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevabı ve sair evrakları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Davacı tarafça,ilgili şirkete ait ortaklar pay defteri ve genel kurul karar defterinin irade dışında kaybolduğuna yönelik hiçbir vakıa ve delil sunulmamıştır.Öte yandan defterleri muhafaza eden taraf basiretli şekilde davranmak zorundadır. ...

Hukuk Genel Kurulunun 05/10/1984 tarih 1982/ Esas ve 1984/ Karar sayılı kararında "TTK.nun 68/1. maddesi hükmünce "Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri, defterler son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları tarihlerinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklamaya mecburdurlar".

Aynı maddenin son fıkrası da şu düzenlemeye yer vermiştir: "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtları yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyanı oğrendiği tarihten itibaren otuz gün icinde ticari isletmesinın bulundugu yerin selahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır...Önce şu husus belirtilmelidir ki, metni yukarıya aynen alınan hükümdeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi bir düzenleme içerisinde yer almamış, "gibi" sözlüğünden de anlaşılacağı üzere tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.Tacirin 68. maddenin son fıkrasından yararlanabilmesi icin bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması,

diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur: Genel bir kural konulamamakla beraber cereyan ettigi yer ve sartlar itibarıyla bir (hırsızlık) olayı sozu edılen madde kapsamında düşünülebileceği gibi,

gene başka yer ve başka koşullar altında düşünülmeyebilir de...Ticari defter ve belgelerin iyi muhafaza edilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir." denilmiştir.Somut olayda ilgili şirketin,ortaklar pay defteri ve genel kurul karar defterinin zayi olduğuna ilişkin kanunda sınırlı olarak belirtilen sebeplere dayanılmadığı gibi özen yükümlülüğüne uyulduğu, basiretli bir tacir gibi davranıldığının da ispat edilemediği,

şirket sahibi ve müdürünün vefat etmesinden sonra ilgili defterlerin bulunamamasının kanunda belirtilen zayi durumuna uymadığı gözetilerek davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.(emsal mahiyette ... BAM 6. HD'nin 2022/... Esas 2022/... Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak)

Katip ... · ¸E-imzalıdır. Hakim ... · ¸E-imzalıdır.