Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1002 K.2022/981

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili keşidecisi olduğu, Türkiye Halk Bankası A.Ş Ankara Balgat Şubesi'ne ait (4254315 sıra numaralı, 20/05/2010 tarih ve 10.000,00-TL bedelli), ( 4254312 sıra numaralı 30.09.2009 tarihli, 10.000,00-TL bedelli), ( 4254329 sıra numaralı, 31.08.2009 tarihli, 800 TL bedelli), ( 4254306 sıra numaralı, 15.06.2009 tarihli, 2.500 TL), (4254307 sıra numaralı, 15.06.2009 tarihli, 348 TL bedelli), (4118275 sıra numaralı, 01.06.2009 tarihli, 2.500,00-TL bedelli) 5 adet 2009 ve 1 adet 2010 yılına ait toplamda 6 adet çekin elde olmayan sebeplerle kaybedildiğinden bahisle zayi olduğunu,

işbu çekler üzerinden 12 yıl gibi bir süre geçmesine rağmen bankaya teslim edilemediği için, müvekkilin banka nezdindeki ticari işlemlerinin olumsuz etkilendiğini, dava konusu çeklerin kötü niyetli 3. Kişilerin eline geçmiş olma ihtimaline karşın, dava konusu çekler üzerine ödeme yasağı kararı verilerek, çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 818-(1)-(s) maddesi yollaması ile çekler hakkında uygulanacak olan TTK'nın 757-(1) maddesinde; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle çek iptali davaları hasımsız olarak açılan davalardandır.

TTK'nın 757. 762. ve 764-(1) maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; kıymetli evrakın iptaline karar verilebilmesi için, yetkili hamilin kıymetli evrakın bilgilerini mahkemeye bildirmesi, uygun aralıklarla usulüne uygun ilanların yapılması, ilk ilan tarihinden itibaren (3) aylık süre içerisinde kıymetli evrakın mahkemeye ibraz edilmemesi ve kimin elinde olduğunun bilinmemesi yeterlidir.

TTK'nın 778. ve 818-(s) bendi yollaması ile aynı Kanun'un 757. ve devamı maddeleri birlikte değerlendirildiğinde kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin dava açma yetkisinin hamile ait olduğu, Yerleşik Yargıtay uygulaması gereğince; keşidecilerin çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı görülmektedir.

Somut olayda, kıymetli evrakın kaybolduğundan bahisle iptali talep edilmiş ise de, dilekçe içeriğinden davacının keşideci konumunda olduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda anılan maddelere göre kıymetli evrakın iptalini ancak evrak üzerinde hak sahibi olan lehtar veya yetkili hamilin isteyebileceği, keşidecinin ise senet hamilinin ortaya çıkmasından sonra ancak menfi tespit veya istirdat davası açabileceği anlaşılmakla keşideci olan davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma (aktif husumet) ehliyeti bulunmadığı anlaşıldığından, kaybolan çeke ilişkin davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır