Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/1008 K.2022/1648

Davacı tarafından Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan çek ve bono iptali davasında 07/04/2022 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Konya/Ereğli ... Şubesine ait 20.000 TL bedelli, keşidecisi ... olan, ... numaralı 29/03/2016 tanzim tarihli, 06/04/2016 karşılıksız çıktığı tarih olan 10.10/2017 tarihinde yazılan çekin müvekkili tarafından bilgisi dışında elinden çıktığını ve kaybolduğunu, ayrıca müvekkilinin keşide ettiği 2.500 TL, 9.200 TL, 9.200 TL, 3.400 TL bedelli senetlerin de kaybolduğunu, müvekkilinin Ereğli ... Şubesi ve Ereğli ...

Şubelerine müracaat ettiğinde bilgi amaçlı olarak karşılıksız çek ve senetlerin göründüğünü, bu sebepten dolayı kredi kullanamayacağını bildirdiklerini, çeklerin nerede ve nasıl kaybolduğunun belirsiz olduğunu ve müvekkilinin de hatırlamadığını, yaklaşık olarak 4 yıl önce kaybolduğunu, üzerinden uzun bir zaman geçtiğini, bu nedenlerle tüm çek ve senetlerin kaybolması nedeniyle iptaline karar verilmesini, ayrıca çek ve senetlerin kötüniyetli 3.kişilerin eline geçme ihtimaline binaen ödeme yasağı konulmasını ve HMK 389 maddesi gereği ihtiyati tedbir kararı verilerek, çekin ve senetlerin ödemesinin durdurulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "....Dava konusu olan Konya/Ereğli ... Şubesine ait 29/03/2016 Tanzim ve 20.000 TL bedelli çek ile 2.500 TL, 9.200 TL, 9.200 TL, 3.400 TL bedelli senetlerin keşidecisinin davacı ... olduğu, yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 30/10/2017 Tarih ve 2016/8896 Esas-2017/5853 Karar sayılı ilamı ile T.C. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 18/01/2022 Tarih ve 2022/154 Esas-2022/101 Karar sayılı ilamında açıkça ifade edildiği üzere çek ve bono iptali davalarını açma hakkının senet üzerinde hak sahibi olan hamile ait olduğu, keşidecinin zayi nedeni ile iptal davası açma yetkisi olmadığı anlaşılmakla davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1-h maddesi gereğince hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine...." karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece delillerin toplanmadığını, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, çek ve senetlerin kaybolduğunu veya çalındığını, çekin kötü niyetli kişilerin eline geçme ihtimaline binaen huzurdaki davayı açtığını, kötü niyetli üçüncü kişilerin çek ve senetleri tahsil etme durumlarının bulunduğunu, bu nedenle çek ve senetler ile ilgili müvekkilinin mağdur olmaması nedeniyle Ereğli...Bankası Şubesine ödeme yasağı konulmasını, HMK 389 maddesi gereği ihtiyati tedbir kararı verilerek çekin ve senetlerin ödemesinin durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi nedeniyle çek ve bono iptali istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Türk Ticaret Kanunu'nun 651, 652, 757 ve devamı maddeleri ve (6102 Sayılı) 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanun'un 757 ve devamı maddelerine göre tedbir ve iptale ilişkin istemde bulunma hakkının iradesi dışında senet ve çek elinden çıkan hamile ait bulunduğu, davacının dava dilekçesinde hamil olmadığını beyan ettiği anlaşılmıştır.

Zayi nedeniyle senet ve çek iptali davası TTK 651, 652 ve 757 maddeleri ve (6102 Sayılı) 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanun'un 757 ve devamı maddeleri gereğince ancak hamil tarafından açılması gerektiği Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 18/04/2016 tarih 2015/9692 Esas 2016/4295 Karar ve 21/03/2016 tarih 2015/8451 Esas 2016/3133 Karar sayılı ilamlarında da bu hususun belirtildiği,

bu nedenle ilk derece mahkemesince keşideci tarafından açılan davanın davacının aktif dava ehliyeti bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacının istinaf başvuru talebinin bu nedenle kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak HMK'nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A.G