Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/842 K.2024/175

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili ... ile davalı ... İstif Makinaları San. ve Tic. Ltd.

Şti. arasında 2005 Model Hyundai Marka 2.5 Ton Forkliftin 200.000 TL bedelle alım-satımı hususunda anlaşmaya varıldığını, satış bedelinin müvekkili tarafından davalı şirket yetkilisi ...'nin banka hesabına 08/02/2023 tarihinde havale yolu ile gönderildiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamında üzerine düşen edimi ifa ederek satış bedelini ödemesine rağmen davalı şirketin edimini ifa etmediğini, forkliftin teslimini gerçekleştirmediğini, davalının edimini ifa etmemesi nedeni ile müvekkilinin ödemiş olduğu 200.000 TL'yi iade alabilmek için davalı şirket ile iletişime geçmişse de davalı bu kez de bedel iadesini gerçekleştirmediğini,

bu nedenle Bursa 17. İcra Dairesi 2023/...

Esas sayılı dosyasında davalı şirket aleyhine genel haciz yolu ile takibe geçilerek 200.000 TL'nin tahsili için ödeme emri gönderildiğini, ancak davalı şirketin gönderilen ödeme emrine 22/06/2023 tarihinde haksız itirazda bulunarak takibin durdurulmasına sebebiyet verdiğini, davanın görevli mahkemede açıldığını, işbu davada asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu belirletmek gerektiğini, müvekkili ...'in 6430756413 Vergi Nolu Onno Sigorta Aracılık Hizmetleri Limited Şirketi nin yetkili ortaklarından birisi olup ticari hayat içerisinde aktif rol alan bir tacir olduğunu,

sözleşme konusu forkliftin müvekkili tarafından kiralama ya da al-sat gibi kar elde amacıyla kullanılmak üzere satın alınmak istendiğini, kaldı ki sözleşme konusu forklift kişisel kullanım için uygun bir araç olmayıp doğası gereği ticari kullanım amacı ihtiva ettiğini, yine sözleşmenin karşı tarafı davalı şirketin de tacir olup hem sözleşme konusu forklift tarzı araçların bakım ve onarımıyla iştigal etmekte hem de bu tarz araç satışlarından kar elde etmekte bu nedenle de tacir olarak hareket ettiğini, müvekkili ile davalı şirket arasında 200.000 TL bedelle forklift alım-satımı hususunda anlaşmaya varıldığını,

müvekkilinin sözleşme bedelini ödemek suretiyle üzerine düşen edimi ifa ettiğini ancak davalının teslim borcunu ifa etmemesi nedeni ile müvekkilinin ödediği bedelin iadesini talep etme hakkı olduğu ortaya konulduğunu beyanla, Bursa 17. İcra Dairesi 2023/...

Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, borçlu davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalının usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

GEREKÇE

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir.

4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir.

Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Mevcut dava niteliği itibariyle mutlak ticari dava değildir. Nispi ticari dava olup olmadığının irdelenmesi gerekmektedir. Davalı tacir olup davacının tacir olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Davalının tacir kaydının bulunup bulunmadığına ilişkin BTSO'ya yazılan müzekkere cevabında davalının dava dışı ONNO Sigorta Aracılık Hizmetleri LTD.ŞTİ isimli şirketin ortağı olduğu ancak gerçek kişi ticari işletmesinin bulunmadığı bildirilmiştir.

Mahkememizce davalının bağlı bulunduğu vergi dairesine müzekkere yazılmış, davalının mükellefiyetinin bulunmadığı bildirilmiştir. Davalı kendi adına ticari işletme işletmediği, tacir kaydının da bulunmadığı sabittir. Bu durumda davalı tacir değildir. Yukarıda da izah edildiği üzere bir davanın nispi ticari dava olabilmesi için her halükarda tarafların tacir olması ve davanın tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olması gerekmektedir.

Bir gerçek kişinin bir şirketin ortağı ya da temsilcisi olması o kişiyi tacir haline getirmeyecektir. Zira, şirket ve gerçek kişi birbirinden farklı kişilerdir. Tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın ticari işletmeleriyle ilgili olması nispi ticari dava için kesin kuraldır.

Dava konusu araç incelendiğinde aracın ticari araç olarak tescil edilmesinin davayı mutlak ticari dava yapıp yapmayacağı hususun tartışılması gerekmektedir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin tanımlar başlığı altında 3/a-4 maddesinde hususi araç ticari araç ayrımı yapılmış olup, maddede 'Taşıt: Karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır. Bunlardan makine gücü ile yürütülenlere “motorlu taşıt” insan ve hayvan gücü ile yürütülenlere “motorsuz taşıt” denir.

Ayrıca, bir kazanç kaydı olmaksızın kullanılanlara “hususi taşıt”, çeşitli şekillerde kazanç sağlamak amacıyla kullanılanlara “ticari taşıt”, Taşıt Kanunu kapsamına girenlere “resmi taşıt”, resmi olmakla birlikte ticarilik niteliği taşıyanlara da “resmi ticari taşıt” denir." şeklinde belirtilmiştir.

Madde metninden de anlaşılacağı üzere ticari tescil kaydındaki ticari ifadesinin aracın sınıf olarak gelir kazanma amacıyla kullanılabilecek bir araç olduğunu gösterdiği, gerek Karayolları Trafik Kanunu gerekse de yönetmelikteki ticari teriminin kullanılmasının araçla ilgili çıkacak uyuşmazlıklarda uyuşmazlığı ticari bir uyuşmazlık haline getirmeyeceği, ticari ifadesinin kamu düzenin sağlanması için ticari sınıftaki araçları satın alanlara bir kısım yükümlülükler yüklediği ancak salt bu ifadeye bakarak uyuşmazlığın kaynağının ticari, adi ya tüketici ilişkisine dayalı uyuşmazlık olduğunun tespitini sağlamayacağı açıktır.

Uyuşmazlığın kaynağının tespiti için aracın kullanım amacı ve niteliğinin dosya bazlı değerlendirilmesi gerekmektedir. Aracın ticari kaydının olması davayı mutlak ticari dava yapmadığı gibi nispi ticari davanın temelini oluşturan tacir olma şartını da değiştirmeyecektir.

Yukarıda açıklandığı üzere davanın mutlak ticari dava olmadığı, davacının tacir olmaması sebebiyle davanın nispi dava da olmadığı gözetildiğinde görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olacağından mahkememizce görevsizliğe ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

KARAR; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

2-Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

3-Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde Görevli BURSA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, aksi takdirde davanın açılmamış sayılacağının ihtarına,

4-Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,

Katip ... E-Imzalıdır. Hakim ... · E-Imzalıdır.