İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/843 K.2024/119

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/843 Esas

KARAR NO: 2024/119

DAVA

Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)

DAVA TARİHİ: 22/11/2023

KARAR TARİHİ: 14/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ, DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacılar vekilleri dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin, davalı ... %20,60 oranında pay sahibi olduklarını, özel denetimin pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğunu, bilgi alma ve inceleme hakkının kullanıldığını, şirket organlarının kanunu ve esas sözleşmeyi ihlal ettiğini, genel kurul kararı olmaksızın kâr dağıtıldığını, çoğunluk pay sahiplerine vadesiz ve faizsiz borç verildiğini, şirket kasasından ve hesaplarından hukuka aykırı bir şekilde para alındığını, alınan tutarın vergi affından yararlanılırken silinmiş ve bu durumun ikrar edildiğini,

çoğunluk pay sahipleri bloğuna dahil pay sahiplerinden birisine arsa bağışlandığını, davalı şirketin gelir gider durumunun hayatın olağan akışına aykırı olup yönetim kurulu tarafından usulsüzlük yapıldığını, yönetim kurulu başkanı ve çoğunluk pay sahiplerinden --------- davalı şirketin kaynaklarını kendi şahsi harcamaları için kullandığını, yönetim kurulunun azınlık pay sahiplerini yanıltma amacıyla davalı şirket kayıtlarında çelişkili bilgilere yer verdiğini, şirket ve pay sahiplerinin zarara uğradığını,

davalı şirketin 22.08.2023 tarihli ve 12.10.2023 tarihli genel kurul toplantılarında özel denetim taleplerinin reddedilmiş olması sebebiyle şirketin mali durumu, taşınmaz ve taşınır malvarlıkları ve kira sözleşmeleri, dış hizmet alımları, inşaat sözleşmeleri, araçlar, çalışanlar, pay sahipleri, yönetim kurulu üyeleri ve üst düzey yöneticilerle ilişkiler ve davalar hakkında inceleme yapmak üzere davalı ...

TTK'nun 440 maddesi uyarınca özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların her ne kadar üç toplantıda da kendilerine bilgi verilmediği, sorulardan kaçınıldığını iddia etmiş iseler de bizzat kendi sundukları tutanaklardan da anlaşılacağı üzere; her üç toplantı öncesinde de mali tabloların ortakların incelemesine hazır edildiğini, davacıların 07/07/2023 tarihinde sormuş oldukları 41 sorudan oluşan yazılı metnin 28/08/2023 tarihli toplantı öncesinde yazılı olarak tüm ortaklara sunulmuş olup, bu hususun da davacıların sunmuş olduğu deliller ile sabit olduğunu,

davacıların sorulan sorulara cevap verildiği halde toplantıda cevapları incelemeden bir önceki toplantıda sorulan soruları değiştirmek ve ilave edilmek sureti ile bu defa 54 sorudan oluşan yeni bir yazılı metin sunduklarını bu sorulara da yazılı olarak cevaplar hazırlanarak davcı vekillerine iadeli taahhütlü olarak gönderildiğini, müvekkili şirketin toplantı öncesi ve toplantıda gerek toplantıya katılan ortaklar gerekse vekillerine karşı her türlü kolaylığı gösterdiğini, şirket ve işleyişi ile ilgili bilgileri gerek sözlü olarak gerekse yazılı olarak ortakların bilgisine sunduğunu, şirketin bankalara,

özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişilere bir borcu olmadığı gibi devlet kurumlarına da -------- ve Vergi borcu da bulunmadığını, şirketin kurulduğu 1947 yılından bu yana aynı yöntem ve gelenekle yönetildiğini, davacıların genel kurullarda sormuş oldukları soruların TTK hükümleri uyarınca yeterli açıklık ve şeffaflıkta cevaplandığından bahisle haksız, hukuka aykırı ve kötü niyetli davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı şirketin ticaret sicili kaydı getirtilmiştir.

--------- Esas sayılı dosyası celp edilmiş, incelendiğinde; davacılarının ..., ..., ---------- ve ..., davalının ... olduğu, davalı Şirket'in 22.08.2023 tarihli ve 12.10.2023 tarihli genel kurul toplantılarının (5), (8) ve (9) numaralı kararlarının, terditli olarak, (a) yoklukla malul olduklarının tespiti, (b) butlanla malul olduklarının tespiti ve (c) iptal edilmeleri.

(3), (4) ve (6) numaralı kararlarının terditli olarak, (a) butlanla malul olduklarının tespiti ve (b) iptal edilmeleri; bu kapsamda, (6), (8) ve (9) numaralı kararların yürütülmelerinin geri bırakılması ve (6) numaralı kararın yürütülmesinin geri bırakılmasına bağlı olarak davalı Şirket'e kayyım atanmasının talep edildiği ve davanın halen derdest olduğu görülmüştür.-------- Esas sayılı dosyası celp edilmiş, incelendiğinde; davacının ..., davalının ... olduğu,

12.10.2023 tarihli 2020-2021-2022 yıllarına ait Olağan Genel Kurul Toplantısından kaynaklı Türk Ticaret Kanunu'nun 437 maddesi hükmü uyarınca Bilgi Alma ve İnceleme taleplerinin kabulünün talep edildiği ve davanın halen derdest olduğu görülmüştür.

DAVANIN VE UYUŞMAZLIK KONULARININ TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ :Dava, davalı şirkete özel denetçi atanması istemine ilişkindir.Davacı taraf, genel kurullarda ve sonrasında verilen bilgilerin yeterli olmadığından bahisle davalı şirkete özel denetçi atanmasını talep etmişlerdir.

Davalı taraf, genel kurul öncesi finansal tabloların ortakların incelemesine sunulduğunu, genel kurul öncesi ve sonrası sorulan tüm sorulara cevap verdiklerinden bahisle davalı şirkete özel denetçi atanması talebinin reddine talep etmiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun V - Özel denetim isteme hakkı 1. Genel kurulun kabulü başlıklı 438 inci maddesi "(1) Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir.

(2) Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir.", 2. Genel kurulun reddi başlıklı 439 uncu maddesi "(1) Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir.

(2) Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır.", 3. Atama başlıklı 440 ıncı maddesi "(1) Mahkeme, şirketi ve istem sahiplerini dinledikten sonra kararını verir. (2) Mahkeme istemi yerinde görürse, istem çerçevesinde inceleme konusunu belirleyerek bir veya birden fazla bağımsız uzmanı görevlendirir.

Mahkemenin kararı kesindir.", 4. Görev başlıklı 441 nci "(1) Özel denetim, amaca yararlı bir süre içinde ve şirket işleri gereksiz yere aksatılmaksızın yapılmalıdır. (2) Yönetim kurulu, şirketin defterlerinin, yazışmaları dâhil yazılarının, kasa, kıymetli evrak ve mallar başta olmak üzere, varlıklarının incelenmesine izin verir. (3) Kurucular, organlar, vekiller, çalışanlar, kayyımlar ve tasfiye memurları önemli olgular konusunda özel denetçiye bilgi vermekle yükümlüdür.

Uyuşmazlık hâlinde kararı mahkeme verir. Mahkemenin kararı kesindir. (4) Özel denetçi, şirketin özel denetimin sonuçlarına ilişkin görüşünü alır. (5) Özel denetçi sır saklamakla yükümlüdür.", 5. Rapor başlıklı 442 nci maddesi "(1) Özel denetçi, incelemenin sonucu hakkında, şirketin sırlarını da koruyarak, mahkemeye ayrıntılı bir rapor verir.

(2) Mahkeme, raporu şirkete tebliğ eder ve şirketin, raporun açıklanmasının şirket sırlarını veya şirketin korunmaya değer diğer menfaatlerini zarara uğratıp uğratmayacağına ve bu sebeple istem sahiplerine sunulmamasına ilişkin istemi hakkında karar verir.

(3) Mahkeme, şirket ve istem sahiplerine, açıklanan rapor hakkında, değerlendirmeleri bildirmek ve ek soru sormak imkânını tanır.", 6. İşleme konulma ve açıklama başlıklı 443 üncü maddesi "(1) Yönetim kurulu, raporu ve buna ilişkin değerlendirmeleri, ilk genel kurula sunar.

(2) Her pay sahibi, genel kurul toplantısını izleyen bir yıllık süre içinde şirketten raporun ve yönetim kurulunun görüşünün bir suretinin verilmesini isteyebilir." ve 7. Giderler başlıklı 444 üncü maddesi "(1) Mahkeme, özel denetçi atanmasını kabul etmişse, şirketçe ödenmesi gereken avansı ve giderleri belirtir. Özel hâl ve şartların haklı göstermesi hâlinde giderler kısmen veya tamamen istem sahiplerine yükletilebilir.

(2) Genel kurul özel denetçinin atanmasına karar vermişse giderler şirkete ait olur." hükmünü düzenlemiştir.Özel denetim isteminin ön şartı, özel denetim istenen konuda, bilgi alma veya inceleme hakkının kullanılmış olmasıdır.

Davacıların, 12.10.2023 tarihli 2020-2021 ve 2022 yıllarına ait Olağan Genel Kurul Toplantısında bilgi alma isteminde bulundukları ve istemin reddedildiği, davacı ... tarafından ------- Esas sayılı dosyası ile 12.10.2023 tarihli 2020-2021-2022 yıllarına ait Olağan Genel Kurul Toplantısından kaynaklı Türk Ticaret Kanunu'nun 437 maddesi hükmü uyarınca Bilgi Alma ve İnceleme taleplerinin kabulüne ilişkin dava açıldığı ve davanın halen derdest olduğu, diğer davacılar tarafından TTK'nun 437 nci maddenin 5 nci fıkrasında belirlenen prosedür kapsamında mahkemeye başvurulmadığı,

Kanunun aradığı bilgi alma istemin haksız olarak ret edilip edilmediğinin belirli olmadığı, bu suretle özel denetim isteminin ön şartı olan bilgi alma veya inceleme hakkı usulüne uygun kullanılmamış sayılacağından özel denetçi atanması istemine ilişkin işbu davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.