Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/855 K.2024/991

Av.

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 18/12/2021

KARAR TARİHİ : 10/10/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 08/11/2024

... 2. İş Mahkemesi'nin 06/06/2023 tarih 2021/... Esas 2023/... Karar sayılı dosyasında verilen görevsizlik kararı sonucu, Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkil şirketin, ticari araç yolcu koltuğu üreten ve yurt içi ve yurt dışında satışını yapan prestijli bir firma olduğunu, davalı tarafla müvekkili şirket arasında hizmet sözleşmesi bulunduğunu, davalının davacı şirket bünyesinde çalışmış olan eski bir çalışan olduğunu, taraflar arasında imzalanmış olan hizmet akdinin Rekabet Yasağı yan başlıklı 5. maddesinde ;

''Personel, iş bu hizmet akdinin bitiminden itibaren iki(2) yıl boyunca ...'da faaliyet konusu her türlü araç koltuğu üretimi olan rakip bir şirkette görev almayacağını, rakip şirket kurmayacağını ve dolaysız böyle bir şirkete ortak olmayacağını taahhüt eder.'' şeklinde hüküm altına alınan cezai şarta aykırı hareket ederek ...'da bulunan başka bir koltuk üretim şirketinde çalışmaya başladığını, bu nedenle davalı aleyhine hizmet akdinin 5. Maddesindeki cezai şarta ilişkin ödenmemiş bedelinin tahsili amacıyla ...

11. İcra Dairesinin 2021/...

E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlunun kötü niyetli olarak borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini, takibin devamına karar verilmesi için işbu davayı ikame ettiklerini, ... kararlarında itirazın iptali davalarında icra inkâr tazminatı istenmesi karşı tarafı cezalandırmak için değil karşı tarafın alacağın tahsilini geciktirmek veya durdurmak için hareket etmesini önlemek amacıyla yasa metnine konulduğunun anlaşıldığını, tüm bu nedenlerle izah edilen nedenlerle; davanın kabulüne, davalı borçlunun ...

11.İcra Dairesinin 2021/... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile asıl alacak miktarı üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine, icra takibe kötü niyetli takibe itiraz edildiğinden takip çıkış miktarının %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından iddia olunan alacak sebebiyle başlatılan icra takibinin iyi niyetli olmadığını, işbu davada icra inkar tazminatı talep edilmesinin kabul edilemeyeceğini, rekabet yasağı sözleşmesi ile bir alacak iddiasında bulunan davacının, icra inkar tazminatı talep ederek sebepsiz zenginleşmeye yol açacak şekilde talepte bulunduğunu, bu nedenle rekabet yasağı sözleşmesi nedeniyle icra takibi başlatan ve ardından icra takibine kötü niyetle itiraz edildiği iddiası ile icra inkar tazminatı talep eden davacının işbu davasının öncelikle usulden reddini talep ettiklerini,

ayrıca icra inkar tazminatı talep edilmesi için alacağın borçlu tarafından likit yani belirlenebilir olması gerektiğini, davaya konu olayda müvekkili nezdinde iş sözleşmesinin bulunmaması nedeniyle ayrıca müvekkili tarafından iş sözleşmesinin çok uzun yıllar önce imzalanmış olması nedeniyle müvekkilinin iddia edilen alacağı bilme, tahmin etme olasılığı bulunmadığını, bu nedenle de icra inkar tazminatının kabulünün talep edilemeyeceğini, müvekkilinin, davalı işverenlikte 7 sene çalıştığını, işverenlik nezdinde çalışması nedeniyle işverenlik tarafından imzalatılan hizmet sözleşmesini okumadan imzaladığını, zira hiçbir işçinin,

iş sözleşmesinin tamamını okuyarak veya işverenlikle tartışarak imzalamadığını, ayrıca müvekkiline iş sözleşmesinin özetini içerir bilgilendirme tutanağı da verilmediğini, davacı tarafından rekabet yasağı düzenlemesi iş sözleşmesi içinde düzenlenmiş olduğunu, rekabet yasağı iddiasıyla şimdi de işbu haksız dava ikame edildiğini, iş sözleşmesinin tarihinin dahi belli olmadığını, tarihsiz iş sözleşmesini müvekkilinin hangi tarihte imzaladığını dahi hatırlamadığını, müvekkiline imzalatılan iş sözleşmesi içerisindeki rekabet yasağı düzenlemesinin geçerli olmadığını,

davacı tarafından sunulan iş sözleşmesi içeriğine bakıldığında rekabet yasağı düzenlemesinde " hizmet akdinin bitiminden itibaren 2 yıl boyunca ...'da faaliyet konusu her türlü araç koltuğu üretimi olan rakip bir şirkette görev almayacağını, rakip şirket kurmayacağını ve dolaylı ve dolaysız böyle bir şirkette olmayacağını taahhüt eder" şeklinde bir düzenleme bulunmaktadır.

Ardından " Personel, her bir olay için yukarıda belirtilen rekabet yasağına karşı gelme durumunda, son ücreti üzerinden hesaplanacak, yıllık toplam maaşı tutarı oranında sözleşme cezası ödeyecektir." şeklinde yapılan düzenlemeye bakıldığında direkt olarak sözleşmede herhangi bir rakam belirtilmediğini, düz yazı şeklinde yazıldığını, müvekkilinin sözleşme içerisinde belirtilen bu hükmü görme ihtimali hiçbir şekilde bulunmadığını, düz yazı şeklinde yazılan bu düzenlemenin 3 sayfalık sözleşmede görülme imkanı bulunmadığını, düzenlemeyi kabul etmemek kaydıyla;

belirtilen rakamın da oldukça yüksek olduğunu, fahiş miktarın kabulünün imkansız olduğunu, işbu çalışma hak ve hürriyetini sınırlandıran hükmün geçerli olmadığını, zira "faaliyet konusu her türlü araç koltuğu üretimi olan rakip şirket" tanımının oldukça geniş bir kavram olduğuınu, müvekkilinin işine, görevine bir atıf yapılmadan bu şekilde düzenleme içeren hükmün geçerli olmadığını, ayrıca rakip şirket kavramı şeklindeki düzenlemenin de kabulünün mümkün olmadığını, davacı yana göre rakip şirketin müvekkili tarafından bilinme imkanı bulunmadığını, müvekkilinin,

davacı şirkette olan çalışma sürecinde layout (koltuk kodlarının ve yerleşimlerinin oluşturulması) ve konfigürasyon ( minimum seviyede kod olması için pozitif erp programını kullanarak yazılım oluşturma) yaptığını, şimdi çalışmakta olduğu şirkette ise teknik resim oluşturma, üretime destek ve ... programlarını kullanarak parça kodlarının sisteme tanıtılmasını yaptığını, müvekkilinin şuanda çalışmakta olduğu şirkette yapmış olduğu iş ile davacı yan nezdinde çalışmış olduğu sırada yaptığı işin tamamen farklı olduğunu, müvekkili tarafından bilinen, işinin gereğini oluşturan bilgiler herhangi bir ticari sır içermediğini,

hatta herkes tarafından bilindiğini, müvekkilinin ticari sır kapsamında bildiği, davacı yana zarar verme ihtimali bulunması gibi bir durumun hiçbir şekilde söz konusu olmadığını, davaya konu rekabet yasağı düzenlemesini hiçbir şekilde kabul etmemek kaydıyla; ... kararlarında da belirtildiği üzere rekabet yasağı düzenlemesinin geçerliliğini kabul etmemek kaydıyla;

müvekkilinin davacı yana zarar verme ihtimali bulunmadığı gibi davacının müşteri çevresi, üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi sahibi olma ihtimali bulunmadığını, davacı yana verebileceği herhangi bir zarar ihtimali bulunmadığı gibi halihazırda da davacı yana hiçbir zarar vermediğini, yıllarca davacı şirkette çalışan müvekkilinin bu şekilde bir kasıt veya düşüncesinin bulunma ihtimalinin de olmadığını, ayrıca 2016 yılında başka bir firmada ar-ge ekibinde bazı çalışan ve yöneticilerin (5 kişi) davacı yan tarafından transfer edildiğini,

bu şekilde bir transfer yapan davacı şirketin gelinen aşamada bu şekilde bir dava açmış olmasının da iyi niyete aykırı olduğunu, aynı şekilde yine 2016 yılında davacı şirkette üst düzey çalışan 3 kişinin davacı şirketten ayrılarak koltuk firması kurduklarını, ancak müvekkili tarafından bilindiği kadarıyla davacı şirket tarafında bu kişilere dava açılmadığını, davacı tarafından müvekkiline imzalatılan sözleşmede bulunan hüküm çalışma hak ve özgürlüklerine aykırı olduğunu, geçersiz bir sözleşme olduğunu, rekabet yasağı sözleşmelerinin oldukça hassas hazırlanması gereken sözleşmeler olduğunu,

müvekkiline karşı davalı tarafından açılan işbu davada dava dilekçesi ve davacının taleplerinin incelendiğinde müvekkilinin çalışma hayatına halel getirilmek istendiğini, sözleşme ile talep edilen cezai şartın oldukça fahiş olduğunu, bir işçinin özgür iradesi ile bu şekilde bir sözleşme imzalamayacağının aşikar olduğunu, hal böyle iken müvekkilinin çalışma hayatına, çalışma hak ve özgürlüklerine ket vuran dava konusu sözleşmenin kabulünün anlatılan ve yargılama aşamasında ortaya çıkacak sebeplerle imkansız olduğunun ortaya çıkacağını,

anlatılan nedenler ve Mahkeme tarafından re'sen göz önüne alınacak nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER;... 11. İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyası, Hizmet Sözleşmesi, ticaret sicil kayıtları, ... kayıtları, tanık beyanı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, işçinin rekabet yasağına aykırı davrandığı iddiasına dayalı cezai şart alacağına yönelik takibe itirazın iptali istemine ilişkin olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır.Mahkememizce, ... 11. İcra Dairesi'nin 2021/...

Esas sayılı icra takip dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı vekili tarafından,21/09/2021 tarihinde, davalı aleyhine 01.07.2014 tarihli iş sözleşmesinin 5. Maddesi gereğince cezai şart bedeline istinaden 62.400,00-TL asıl alacak, 15,39-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 62.415,39-TL üzerinden takip başlatıldığı, davalının 11/10/2021 tarihli itirazı ile takibin durdurulduğu anlaşılmıştır. Dava ilk olarak ... 2. İş Mahkemesi'nde açılmış Mahkemece, 06/06/2023 tarih 2021/...

Esas 2023/... Karar sayılı görevsizlik kararı sonucu dosyanın Mahkememize tevzi edildiği görülmüştür. ... 2. İş Mahkemesi'nce taraflarca dayanılan deliller toplanmış, taraflarca bildirilen tanıkların beyanlarının alındığı görülmüştür. Mahkememizce, dava dosyası celp edilen deliller kapsamında dosyanın bilirkişiye tevdiine karar verilmiş, bu kapsamda bilirkişinin 09/04/2024 tarihli raporunu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür. 09/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davalının davacı şirket bünyesinde yeni ürün tasarımları yapmak, maliyet düşürücü çalışmalarda bulunmak, yan ve ana sanayide teknik görüşmelere katılmak, teknik resimleri çizmek, ürüne ait yedek parça resim ve listelerini hazırlamak gibi görevlerinin bulunduğu,

bu hususların davacı şirketin ticari rekabet gücünü belirleyen bilgilerine erişim imkanı verdiği kabul edilebileceği, ancak bu hususların (işverenin menfaatinin bulunması ve işçinin işverenin ticari sırlarına erişim imkanı) değerlendirilmesi teknik bilgi gerektirdiğinden ayrıca Makine Mühendisi, Endüstri Mühendisi gibi uzmanlardan rapor alınması hususu Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu, Davacı şirket ile dava dışı ...

Koltuk Sistemleri Üretim ve Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin faaliyet konusunun aynı olduğu, davalının davacı nezdinden işten ayrıldıktan 1 gün sonra dava dışı şirkette işe başladığı dikkate alındığında davalının rekabet yasağını ihlal ettiği, buna göre davalının yıllık net kazanç tutarı 5.200,00 x 12 = 62.400,00 TL tutarında cezai şartı davacı şirkete ödemekle yükümlü olduğu, takip tarihinden önce ihtar keşide edilmediğinden davalı takip tarihinden itibaren yasal faizle birlikte sorumlu olduğu, yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Davacı vekili 11/06/2024 tarihli dilekçe ile özetle; dava açılırken talep ettiği 20.000,00 TL rekabet yasağından doğan cezai şart alacağı talebini 42.400,00 TL arttırarak toplamda 62.400,00 TL'ye ıslah ettiğini beyan ettiği görülmüştür.

Mahkememizce, dosyanın daha önceki bilirkişi ile bir endüstriyel ürünler alanında uzman bilirkişi ile ve bir otomotiv alanında uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile taraf iddia ve savunmaları kapsamında, itirazları da değerlendirir rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda 07/08/2024 tarihli raporun dosyaya ibraz edildiği görülmüştür. 07/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davacı firma iş kolunun araç koltuğu üretimi olduğu, davalının işe başladığı firma ...

Koltuk Sistemleri Üretim ve Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin koltuk üretimi esasları bir bütün olarak incelendiğinde davacı şirket ile rakip olduğu, üretim metotları, üretim ekipmanları ve iş yapış biçimleri uygulamalarının bütünüyle aynı konsepte yer aldığı, üretim kalemleri her ne kadar küçük ayrıntılarla, ayrım ifade ediliyor olsa dahi, yapılan iş ve işleyiş benzer bilgi birikimi, benzer üretim alışkanlıkları ve benzer kalite bilincini esas aldığı, yapılan bu iş ve işlemlerde en önemli unsurun edinilmiş bilgi (...) birikimi olduğu,

özellikle davalı yanın davacı taraftaki AR-GE tasarım uzmanlığı görevinin, yapılan iş ve benzerlerinin taban tabana aynı olduğu edinilmiş bilgi birikimi gerektirdiği hususu bir bütün olarak değerlendirildiğinde, edinilmiş bilgilerin her iki konsepte kullanılabilir nitelikte olduğu, planlama, iş akışı, iş yapış biçimi ve üretim yönetimi tamamıyla aynı üretim konsepti içinde yer almakta olduğu ve buna göre davalı ...’in davacı yana ait kullanılabilir ve rekabet şartlarını zorlayabilir bilgi birikimine sahip olduğu yönünde rapor tanzim edildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda.

Somut olayda, davacı tarafça davalı işçinin iş sözleşmesi sona erdikten sonra faaliyet konusu aynı olan başka bir rakip firmada çalışması sebebiyle rekabet yasağını ihlalden kaynaklı sözleşmede öngörülen cezai şartın tazminine yönelik takibe itirazın iptali talep edilmiştir.Davalı taraf davacı şirket bünyesinde 01.07.2014 tarihinde işe başlamış olup, taraflar arasında imzalanan Hizmet Sözleşmesinin "Rekabet Yasağı" başlıklı 5. Bendinde.

"Personel, iş bu hizmet akdinin bitiminden itibaren iki (2) yıl boyunca ...' da faaliyet konusu her türlü araç koltuğu üretimi olan rakip bir şirkette görev almayacağını, rakip şirket kurmayacağını ve dolaylı ve dolaysız böyle bir şirkete ortak olmayacağını taahhüt eder.Personel, her bir olay için yukarıda belirtilen rekabet yasağına karşı gelme durumunda, son ücreti üzerinden hesaplanacak, yıllık toplam maaşı tutarı oranında sözleşme cezası ödeyecektir.

Sözleşme cezası ödemekle, rekabet yasağının ihlalinden dolayı, şirketin hakkı olan ihmal ve maddi tazminat hakkını talep ve dava etme hakkı saklıdır" düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür. Somut olayda davalı işçi davacı şirket bünyesinde 01.07.2014-31.08.2021 tarihleri arasında çalışmış olup, davacı şirket ile aynı yerde, ...'da faaliyet gösteren ...

Koltuk Sistemleri Üretim ve Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nde 01.09.2021 tarihinde çalışmaya başladığı dosya celp edilen ... kayıtları ile sabittir. ... Ticaret ve Sanayi Odasından gelen müzekkere yanıtında ... Koltuk Sistemleri Üretim ve Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin faaliyeti alanının motorlu taşıtlar için koltuk imalatı olduğunun bildirildiği görülmektedir. ...

Ticaret ve Sanayi Odasından gelen müzekkere yanıtında davacı şirketin; kaydının halen devam ettiği, faaliyet alanının; her türlü motorlu ve motorsuz araçların yolcu, sürücü ve hostes koltukları, oturma yerleri ve sistemleri üretimi, montajını ve satışını yapmak şeklinde olduğunun bildirildiği, görülmektedir.

Davalıya ait davacı şirket tarafından sunulan özlük dosyası incelendiğinde davalının AR-GE tasarım uzmanlığı görev tanımının yapıldığı ve davalı tarafından imzalandığı görülmüştür. Mahkememizce dosya kapsamında mevcut deliller ve alınan bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacı şirket ile davalının çalıştığı ...

Koltuk Sistemleri Üretim ve Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ni rakip olduğu, üretim metotları, üretim ekipmanları ve iş yapış biçimleri uygulamalarının bütünüyle aynı konsepte yer aldığı, üretim kalemleri her ne kadar küçük ayrıntılarla, ayrım ifade ediliyor olsa dahi, yapılan iş ve işleyiş benzer bilgi birikimi, benzer üretim alışkanlıkları ve benzer kalite bilincini esas aldığı, yapılan bu iş ve işlemlerde en önemli unsurun edinilmiş bilgi (...) birikimi olduğu,

özellikle davalı yanın davacı taraftaki AR-GE tasarım uzmanlığı görevinin, yapılan iş ve benzerlerinin taban tabana aynı olduğu edinilmiş bilgi birikimi gerektirdiği hususu bir bütün olarak değerlendirildiğinde, edinilmiş bilgilerin her iki konsepte kullanılabilir nitelikte olduğu, planlama, iş akışı, iş yapış biçimi ve üretim yönetimi tamamıyla aynı üretim konsepti içinde yer almakta olduğundan davalının davacı yana ait kullanılabilir ve rekabet şartlarını zorlayabilir bilgi birikimine sahip olduğu,

ayrıca taraflar arasında imzalanan sözleşmede yer alan rekabet yasağının konu, zaman ve yer bakımından sınırlandırılmış olup, davacı tarafın cezai şart alacağından davalı işçinin sorumlu olduğu kanaatine varılmakla, Mahkememizce davanın kabulü ile davalının ... 11. İcra Dairesi'nin 2021/...

Esas sayılı dosyasına itirazının iptali ile, takibin 62.400,00-TL asıl alacak üzerinden talepnamedeki koşullar ile birlikte devamına kara verilemiş, ayrıca alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20 si tutarında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile, davalının ... 11. İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyasına itirazının İPTALİ ile, takibin 62.400,00-TL asıl alacak üzerinden talepnamedeki koşullar ile birlikte DEVAMINA,

2-Alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20 si tutarında hesap edilen 12.480,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,

3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 4.262,54-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 783,39-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.479,15-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan 851,19-TL harç, 7.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 351,00-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 8.702,19-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6-İleride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 680,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/10/2024

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı