Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/574 K.2024/1134

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı tarafa ...,... ... Şb nezdindeki,...

IBAN Nolu ,31.05.3023 keşide, 09.06.2023 ibraz tarihli,... seri nolu,90.000 TL bedelli karşılıksız çekin bankaların ödemekle yükümlü olduğu yasal sorumluluk bedelinin ödenmesi talebi ile 23.10.2023 tarihinde yazılı olarak müracaat edildiğini, davalı tarafın talep edilen banka sorumluluk tutarını çeki yasal süresi içinde bankaya ibraz ederek karşılıksız işlemi yaptıran yetkili hamil olmadığı gerekçesi ile ödemeyeceğini yazılı olarak taraflarına bildirdiğini, davalı bankanın haksız ve geçersiz sebeplerle ödeme yapmaması üzerine ...

5. Genel İcra Dairesi'nin 2023/... E. Sayılı ( eski dosya no: ... 14. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. ) icra takibi başlatılarak ...,... ... Şb nezdindeki,... IBAN Nolu ,31.05.3023 keşide, 09.06.2023 ibraz tarihli,... seri nolu,90.000 TL bedelli karşılıksız çekin bankaların ödemekle yükümlü olduğu yasal sorumluluk bedelinin ödenmesi talebi ile ödeme emri gönderildiğini, davalı bankanın ... 5. Genel İcra Dairesi'nin 2023/... E. Sayılı ( eski dosya no: ...

14. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. )dosyası ile davalının hakkında yürüttükleri icra takibi üzerine düzenlenen ödeme emrine davalı tarafça itiraz edildiğini, itiraz üzerine icra takibinin durduğunu, davalı borçlunun bu itirazının iptali gerektiğini, davalı tarafın Çek Kanunu’nun 3/3. maddesi gereğince yasal sorumluluk bedellerini ödeme yükümlülüğünü, çeki yasal ibraz süresi içinde ibraz edip karşılıksız işlemini yaptıran hamile karşı olduğunu, nitekim Çek Kanunu'nun 3/3.

Maddesinde;'' Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için ……..

Türk Lirasını ödemekle yükümlüdür.'' şeklinde ifadelerine yer verildiğini, Kanun metninde açıkça '' Bankanın ödeme yükümlülüğünün çeki yasal süresi içinde ibraz eden yetkili hamile karşı olduğu düzenleme altına alınmıştır.'' şeklinde haksız ve hukuka aykırı gerekçeler sunarak icra takibine itiraz ederek takibe konu borcu ödemekten kaçınmakta olduğunu, davalının beyanlarınında apaçık gerçek dışı olduğunu, kanun metnine bakıldığında bankanın ödeme yükümlülüğünün çeki yasal süresi içinde ibraz eden yetkili hamile karşı değil düzenleyici dışındaki hamile karşı olduğunun alenen ortada olduğunu, “karşılıksızdır” işlemini yaptıran kişinin,

çek bedelini banka yerine kendisinden önce ciro silsilesinde yer alan cirantalardan herhangi birinden tahsil etmesi halinde “karşılıksız çekte bankanın sorumluluk bedeli” yönünden hukuki bir yararı kalmadığını, karşılıksız çekte bankanın çek yaprağı başına ödemesi gereken sorumluluk bedeli şartının, bu çek yönünden mağduriyeti ve alacağı, hukuki yararı kalmayan bir kişiye ait olmasının yasanın amacına uygun düşmediğini, kambiyo senetlerinden doğan her türlü davanın, talep ve şikayet hakkının senede bitişik olduğunu, senetten bağımsız olarak kullanılamayacağını, kural olarak çeki elinde bulunduran yetkili hamilin,

çekten doğan her türlü alacak hakkına sahip olduğu gibi karşılıksız çek keşide eden kişileri şikayet hakkına da sahip olduğunu, çeki elinde bulundurmayan cirantaların şikayet hakkı bulunmadığını, çünkü bu kişilerin, çeke bağlı olan talep haklarını devrettikleri gibi şikayet haklarını da devretmiş sayıldıklarını (TTK m. 789).

Bu kişilerin hamil olmadıkları için bankadan ödeme talebinde bulunamayacaklarını ve yeniden hamil sıfatını kazanmadan şikayet hakkını da elde edemeyeceklerini, ...

19. Ceza Dairesi’nin 10.05.2018 tarihli 2018/ Esas, 2018/ K. sayılı kararında, şikayet hakkının; çeki tahsil amacıyla bankaya ibraz eden hamile ve hamilin başvuru hakkını kullanarak cirantalardan birine başvurarak çek bedelini tahsil etmesi halinde çekin bedelini ödeyen cirantanın da şikayet hakkının bulunduğunu karar verdiğini, ancak bu cirantanın çekte ”karşılıksızdır” işlemi yapıldıktan sonra çeki elinde bulunduran ve aynı zamanda ” karşılıksızdır” işlemi yapılmadan önceki dönemde geçerli ve meşru ciranta olması gerektiğinin belirtildiğini, görüldüğü üzere yalnızca hamile ait olan şikayet hakkının, ...

Ceza Dairesince, değişikliğe gidilerek hamilin başvuru hakkını kullanarak cirantalardan birine başvurarak çek bedelini tahsil etmesi halinde, çekin bedelini ödeyen geçerli ve meşru cirantanın da şikayet hakkına sahip olacağına karar verdiğini, kambiyo senetlerinden doğan her türlü davanın, talep ve şikayet hakkının senede bitişik olduğunu, senetten bağımsız olarak kullanılamayacağını, kural olarak çeki elinde bulunduran yetkili hamilin, çekten doğan her türlü alacak hakkına sahip olduğu gibi karşılıksız çek keşide eden kişileri şikayet hakkına da sahip olduğunu, çeki elinde bulundurmayan cirantaların şikayet hakkının bulunmadığını,

çünkü bu kişilerin, çeke bağlı olan talep haklarını devrettikleri gibi şikayet haklarını da devretmiş sayıldıklarını, bu kişiler hamil olmadıkları için bankadan ödeme talebinde bulunamayacaklarını ve yeniden hamil sıfatını kazanmadan şikayet hakkını da elde edemeyeceklerini, Yasanın karşılıksız çekte şikayet ile ilgili hükümleri kanunun özü ve amacı dikkate alındığında başvuru ve hak sahipliğinin tespiti bakımından kıyas yoluyla iş bu davada da uygulama alanı bulduğunu, yapılan yazılı başvuruya davalı tarafından olumsuz yanıt verildiği için icra takibinin başlatıldığını,

davalıya 23.10.2023 tarihinde karşılıksız çeklerde bankaların ödemekle yükümlü olduğu yasal sorumluluk bedelinin ödenmesi için yazılı başvuru yapıldığını, davalı tarafça talebe haksız ve hukuka aykırı gerekçelerle olumsuz yanıt verildiğini, bu bakımdan icra takibi yapılmasına sebebiyet veren davalının kendisi olduğunu, müvekkilinin icra takibine geçmeden önce başvurabileceği bütün kanuni yolları tükettiğini, açıklamış oldukları sebeplerle, davalının yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazın iptali ile ...

5. Genel İcra Dairesi'nin 2023/... E. Sayılı ( eski dosya no: ... 14. İcra Müdürlüğü'nün 2023/...

E. ) takibe devam edilebilmesi için işbu davanın açılmasının zaruri hale geldiğini, arz ve izah edilen sebeplerle; davalının icra dosyasına yapmış olduğu borcun fer’ilerine vekalet ücreti faiz ve masraflara ilişkine itirazının iptali ile takibin tüm faiz ve fer'ileri ile birlikte devamına, davalı aleyhine %20 oranında icra-inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen, cevap dilekçesi ibraz etmediği görülmüştür.

DELİLLER

... 5. Genel İcra Dairesi'nin 2023/... E. Sayılı ( eski ... 14. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. ) sayılı dosyası, davaya konu çek, banka kayıtları ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. 5941 sayılı Kanun gereği davalı bankanın karşılıksız çıkan çek yaprağı için sorumlu olduğu meblağın tahsiline yönelik takibe itirazın iptali istemine ilişkin olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır. Mahkememize, ... 5. Genel İcra Dairesi'nin 2023/...

Esas sayılı dosyasının celp edilip incelenmesinde, davacı vekili tarafından davalı banka aleyhine, 24/10/2023 tarihinde, 31/05/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 90.000,00-TL bedelli çekten kaynaklı 6.000,00-TL çek sorumluluk bedeli alacağına yönelik ilamsız takip başlatıldığı, davalı banka vekilinin 30/10/2023 tarihli itirazı üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.

6102 sayılı TTK'nun 796 ve devamındaki maddelerinde, çekin ibraz süreleri ayrıntılı olarak düzenlenmiş olup, usulüne uygun olarak süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edilen çekin TTK’nun 795/2 ve 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 3. maddesinde düzenlenen emredici hükümler uyarınca muhatap banka tarafından ödenmesi gerekmektedir.

Çekin karşılığının bulunması durumunda, muhatap banka tarafından çek bedeli, çekin karşılığının kısmen yahut tamamen bulunmaması hâlinde ise, her bir çek yaprağı için 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/3. maddesi çerçevesinde belirlenen tutarlar ödenir.Ödeme için ibraz edilen çek üzerinde muhatap banka tarafından bir kısım incelemelerin de yapılması zorunludur.

Bu anlamda çekin yasal unsurları haiz gerçek bir çek olup olmadığı, süresinde ibraz edilip edilmediği, ibraz edenin meşru hamil olup olmadığı, emre yazılı çeklerde ciro zincirinin muntazam olup olmadığı, keşideciye atfen atılan imzanın keşideci yahut temsilcisine ait olup olmadığı, çekte ayrıca bir tahrifatın bulunup bulunmadığı ve başkaca bir ödeme engeli bulunup bulunmadığı hususlarında inceleme yükümlüğü altında olan muhatap bankanın, gerekli özeni göstererek ödemeye engel bir hususu tespiti hâlinde ödeme yapmaktan kaçınması gerekmektedir.

Aksi durumda yapılan ödemeyi keşideciden talep edemeyecektir.Somut olayda, çeki ibraz eden hamil karşılıksızlığı tespit ettirmiş, ancak kendisine kanuni ödeme miktarı ödenmemiş, karşılıksızdır işlemi yapıldıktan sonra, çeki ibraz eden hamilin cirosu çizilerek, ciro yapılmaksızın çeki devralan ara ciranta olan davacının kanuni ödeme tutarını davalı bankadan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Çek Kanunu' nun 3/3 .maddesinde muhatap bankanın, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için ödemekle yükümlülüğün düzenlendiği, kanun metninde açıkça yasal ibraz süresi içinde çeki ibraz eden hamilden söz edildiğini, Çek Kanunu’nun 3. maddesi kapsamında bankanın ödeme yükümlülüğünün çeki ödeme için yasal ibraz süresi içinde ibraz eden yetkili hamile karşı olduğu, karşılıksızdır işleminden sonra çeki devralan ara ciranya karşı Bankanın sorumluluk tutarının ödeme yükümlülüğü bulunmaması nedeni ile Mahkememizce davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2- Harçlar yasası gereği alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca ileride hahsız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanacak olan 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

5-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/11/2024

Katip · e-imzalı Hakim · e-imzalı