Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1146 K.2025/1007

2- VEKİLİ : Av.

DAVALI

DAVA

Menfi Tespit

DAVA TARİHİ : 14/09/2025

KARAR TARİHİ : 15/09/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 15/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; öncelikle işbu menfi tespit davası mutlak veya nispi ticari dava niteliği taşımadığından, TTK m. 5/A uyarınca arabuluculuğa başvuru bir dava şartı olmadığını, usule ilişkin itirazları bir yana, davalı-alacaklının başlattığı icra takibi esastan dahi hukuki dayanaktan tamamen yoksun olduğunu, davalının iddiası, müvekkillere borç para verdiği ve bu paranın iade edilmediği yönünde olduğu, ancak bu iddiasını ispatlamak için icra dosyasına sunduğu tek delil, açıklama kısmı tamamen boş olan bir banka dekontundan ibaret olduğu, Hukuk sistemimizde, özellikle ...

Hukuk Genel Kurulu ve ilgili dairelerin sapma göstermeyen içtihatları uyarınca, banka havalesi bir borç yaratma değil, mevcut bir borcu ödeme vasıtası olduğu, açıklamasız bir havale yapıldığında, paranın mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla gönderildiğine dair güçlü bir yasal karine oluştuğu, bu karinenin aksini, yani paranın borç olarak verildiğini ispat etme yükümlülüğü, parayı gönderen davalı-alacaklıya ait olduğunu, somut olayda davalı, bu yasal karineyi çürütecek, ödünç ilişkisinin varlığını kanıtlayacak yazılı bir sözleşme veya başkaca herhangi bir kesin delil sunamadığını, aksine, sunduğu dekont,

müvekkillerin davalıdan alacaklı olduğu ve davalının bu borcunu ödediği yönündeki karineyi güçlendirmekte olduğu, dolayısıyla, ispat külfeti altında olan davalının bu yükümlülüğünü yerine getiremediği ve takibin hukuki dayanaktan yoksun olduğu aşikar olduğu, öncelikle müvekkillerin adli yardım taleplerinin kabulüne, ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile ... 4. Genel İcra Dairesi'nin 2025/...

Esas sayılı icra takibinin dava sonuna kadar teminatsız olarak durdurulmasına, davanın kabulü ile müvekkillerin anılan icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, ... 4. Genel İcra Dairesi'nin 2025/...

Esas sayılı icra takibinin iptaline, takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılan davalının, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili 14/09/2025 tarihli dilekçe ile özetle; Dava dilekçesinde Asliye Hukuk Mahkemesine hitap edilmesine rağmen ... üzerinden sehven Asliye Ticaret Mahkemesi seçilerek gönderilmesi nedeniyle, dosyanın görevli mahkeme olan ve dilekçe başlığında ve içeriğinde belirtilen ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ... 4. Genel İcra İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı takip nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkememizce öncelikli olarak görev hususu değerlendirilmiştir. HMK'nın 114/1-c maddesine göre “mahkemenin görevli olması” dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1 maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

Aynı maddenin 2 nolu bendine göre ise mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Diğer taraftan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesi uyarınca iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir.

4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir.

Somut olayda, dava dilekçesi ve davacılar vekilinin beyanı doğrultusunda, davanın Asliye Hukuk Mahkemesine hitap edilmesine rağmen ... üzerinden sehven Asliye Ticaret Mahkemesi seçilerek gönderilmesi nedeniyle Mahkememizde açıldığı anlaşılmış olup, taraflar tacir olmadığından her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan bir dava olmadığı gibi, taraflar arasındaki ihtilafın Ticaret Mahkemeleri'nin görevini belirleyen TTK'nın 4. Maddesinde sayılan hususları kapsamadığı, dava konusu ihtilafa bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu göz önüne alındığında, aşağıdaki şekilde görevsizlik karar verilmiştir.

HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ... NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

2-İhtiyati tedbir ve adli yardım taleplerinin görevli Mahkememce değerlendirilmesine,

3-Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır