Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/714 K.2026/123

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Çek keşidecisi ve müvekkilinin eşi olan ... 28.08.2025 tarihinde vefat ettiğini, bunun üzerine yapılan kontroller sonucunda ... Bankası, ... Şubesine ait ... Nolu çek karnesi olduğu anlaşıldığını, Ancak işbu Çek Karnesinin kaybolduğunu, çek yapraklarının dolu olma ihtimali bulunduğunu, ... Bankası ... Şubesi’nin ... numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... Nolu Çek Karnesinin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini bu çeklerin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve kullanılması mağduriyetlerine neden olacağı belirterek bu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacıya ait çeklerin kaybolduğu iddiasına dayalı çek iptali davasıdır.Kıymetli evrakın iptali müessesesi TTK'nın 651 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Senedin iptaline karar verilmesini, kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi isteyebilir.

Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda, çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651. ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir.

Çek keşidecisinin veya temsilcisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Keşidecinin bu davayı açmakta esasen hukuk yararı yoktur.

Bu çekler üçüncü şahıslarca doldurulup keşideciden alacak talep edilirse, keşidecinin sahteciliğe dayalı menfi tespit talep hakları mevcut olup, istenilen hukuki korumanın bu şekilde sağlanması mümkündür.Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; davacının davaya konu çeklerin çek keşidecisi (çek karnesi sahibi) olduğu, çekin cirantası, hamili ya da çek üzerinde hak sahibi olan kişinin zayi nedeniyle çek iptal davası açabileceği, davacının ise keşideci olarak iş bu davayı açamayacağı, dava açma hakkı bulunmadığından, aktif husumet ehliyetinin olmadığı,

boş çek yapraklarının, kıymetli evrak niteliğinde olmaması nedeniyle de bu çeklere yönelik dava açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmakla davanın HMK'nın 114. ve 115/2. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır