Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1416 K.2026/59

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekillinin kilitli taşlar yapmakta olduğunu, yıllardır bu alanda faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, bu amaçla firmalar ile anlaşmalar yaptığını ve bu anlaşmalar neticesinde satın aldığı ürünler ile üretim yaparak kilitli taşlar ticareti yaptığını, davalının ise müvekkili şirket ve benzeri şirketlere ürün tedarik eden bir ticari şirket olduğunu, müvekkilinin davalı ile 12 cm 24 Gözlü Mantolama Dübeli, 14 ve 16 cm 24 Gözlü Mantolama Dübel Kalıbı,

96 Gözlü 14 cm Mantolama Dübel Çivisi ve 96 Gözlü 16 cm Mantolama Dübel Çivisi ürünlerin teslimatı konusunda anlaştıklarını ve aralarında bir eser sözleşmesi akdettiklerini, tarafların sözleşme ile toplam sipariş bedeli olarak 400.000 TL'nin belirtilen kısmının müvekkili tarafından peşin olarak ödeneceği kalan kısmının da çek veya nakit olarak aralıklarla üreticiye ödeneceğine yer verdiğini, müvekkili tarafından üretici şirkete toplamda 297,213 TL ödendiğini, davalı şirket ifa yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bir yıl sonra ürünlerin bir kısmını ayıplı olarak teslim etmiş bir kısmına ilişkin teslimatı dahi gerçekleştirmediğini,

müvekkilinin sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesinden ötürü davalı şirketi bir yıl boyunca beklemek zorunda kalmış ancak bu bekleyişin sonunda da ancak ayıplı ve eksik ifa gerçekleştiğini, yapılan sözleşme gereğince davalının, müvekkiline Mantolama Dübeli, Kalıbı ve Mantolama Dübel Çivisi teslim etme müvekkilinin ise bunun karşılığı olan bedeli davalıya ödeme borcu altına girdiğini, ilgili ürünlerin bir kısmının müvekkiline teslim edilmesiyle ürünlerin anlaşmanın aksine adi ürün kullanarak yapıldığını (Mantolama dübel çivisi) ürünlerin ayıplı olarak teslim edildiğini, mantolama Dübel kalıplarının ise teslimatı hiç gerçekleşmediğini,

müvekkil sözleşmeye güvenerek pek çok harcama yaptığını, teslim edilen ayıplı mallar içinde aldığı destek cihazlarının tamamı işlevsiz kaldığını, müvekkili sözleşmeye güvenerek yaptığı masrafların yanında sözleşmenin eksik ve ayıplı olarak ifa edilmiş olması sebebiyle bir yıldan uzun bir süre beklemek zorunda kalmış bu süreçte pek çok işi de elinden kaçırdığını, bir yıldan uzun bir süre karından yoksun kaldığını, izah edilen nedenlerle siparişlerin,

sözleşmeye uygun şekilde teslim edilmesi ve yasal hale getirilmesi halinde müvekkilinin kazanacağı gelir yani sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle müvekkilinin yoksun kaldığı kar olarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1,00 TL'nin müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu eser sözleşmesi ile ilgili olarak müvekkili tarafından sözleşmeye aykırılık davranıldığından dava açılmış ise de dava konusu alacağın, gerek sözleşme imza tarihinden ve gerekse sözleşmenin fesih tarihinin üzerinden 1 yıldan fazla bir zaman geçmiş olması nedeniyle zaman aşımına uğradığını, davanın süresinde ikame edilmediğini, her ne kadar davacı tarafından müvekkili aleyhine eser sözleşmesinin sözleşmeye uygun ifa edilmemesi nedeniyle, oluşan zararların tanzimine ilişkin dava açılmış ise de işbu dava dilekçesi ve içeriğinde yer alan bilgiler gerçeği yansıtmadığını,

davanın hukuki dayanağı bulunmadığını, müvekkili ile davacı arasında 12 cm 24 Gözlü Mantolama Dübeli, 14 ve 16 cm 24 Gözlü Mantolama Dübel Kalıbı, 96 Gözlü 14 cm Mantolama Dübel Çivisi ve 96 Gözlü 16 cm Mantolama Dübel Çivisi ürünlerin teslimatı konusunda anlaştıkları ve aralarında bir eser sözleşmesi akdettikleri hususunda bir problem bulunmadığını, tarafların sözleşme ile toplam sipariş bedeli olarak 400.000 TL'nin belirtilen kısmının davacı tarafından peşin olarak ödeneceği kalan kısmının da çek veya nakit olarak aralıklarla müvekkiline ödeneceğine yer verildiği hususun doğru olduğunu,

sözleşme ile fiyatlara KDV nin de dahil olacağı teşvik belgesi kapsamında kararlaştırıldığını, müvekkiline bu kadar meblağda bir ödeme yapılmadığını, yapılan ödemelerin sözleşmeye uygun olarak ödenmediğini, davacı firmanın ödemeleri tamamen şahsi istek ve iradesine göre yaptığını, müvekkiline ödeneceği belirtilen teşvik ödemesi yapılmadığını, müvekkilinin ise aldığı kısmi ödemelerin karşılığında davacıya 165.000-TL bedel mukabilinde 14 cam. mantolama dübel çivisi ve 96 gözlü 16 cm. mantolama dübel çivisi teslim ettiğini, müvekkiline yapılan bir ödeme kalmadığını, müvekkiline yapılan ödemelerden bir tanesi çek olarak temizlik işi yapan ......

Şti.

Ne (İkitellide bir firmadır) verildiğini, bu ödeme müvekkiline iletilmediğini, 32.000-TL lik çek ödemesi bu firmaya yapıldığını, sözleşmeye aykırı davranan tarafın, sözleşmede belirtilen tarihlerdeki ödemeleri usule ve sözleşmeye aykırı yapan davacı taraf firma olduğunu, müvekkilinin teslim ettiği ürünün teslim edilirken sorunsuz teslim edildiğine ve tamamlanmamış ürünlerin teslim edilmemesinin müvekkilden kaynaklanmadığını, davacıdan kaynaklandığını, izah edilen nedenlerle eksik, ayıplı ve hatalı ifa bulunmadığının tespitini, müvekkilinin sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesi sebebiyle bir yıl boyunca yoksun kaldığı karın tespitine,

müvekkilinin harcadığı masraf bedelinin tespitine, ürünlerin eksik ve hatalı gönderilmediğinin tespitine, sözleşmenin feshinin davacıdan kaynaklandığının tespitine, ve davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava eser sözleşmesi nedeni ile tazminat talebine ilişkindir. Taraflar arasındaki sözleşmede, davacı taraf işveren, davalı ise eseri meydana getirecek olan yüklenicidir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, yüklenici olan davalının eser sözleşmesi ile üstlendiği edimini yerine getirmediğini, sözleşme ile teslim edileceği bildirilen çivi, dübel ve kalıpların teslim edilmediğini, teslim edilenlerin ise ayıplı olduğunu belirterek, müvekkilinin mahrum kaldığı kâr için şimdilik 1,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde, davacı tarafça yapılması gereken ödemelerin süresi içinde yapılmadığını belirterek sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesi sebebi ile müvekkilinin bir yıl boyunca yoksun kaldığı kârın ve harcadığı masraf bedelinin tespit edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı karşı davacı taraf, karşı davasını açarken dava değerini göstermemiş ve harçları yatırmamış.....tarihli celsenin (2) numaralı ara kararı ile davalı-karşı davacı tarafa harçları yatırması için süre verilmiş ve yatırmadığı taktirde davanın açılmamış sayılacağına karar verileceği ihtar edilmiştir. Davalı-karşı davacı tarafça süresi içinde harcın yatırılmaması nedeni ile .....tarihli celsede karşı davanın işbu davadan tefrik edilerek ayrı bir esasa kayıt edilmesine karar verilmiş, tefrik sonucu karşı dava Mahkememizin .....Esas numarasını almış ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Eser sözleşmesi, tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerden olup, bu sözleşmede yüklenici sözleşmeye, fen ve teknik kurallarına göre yüklendiği işi teslim yükümlülüğünü, iş sahibi ise iş bedelini ödeme edimini yerine getirmek durumundadır. Teslim olgusunun tanık dahil her türlü delille ispatı mümkündür. Eserin, sözleşmeye, fen ve teknik kurallarına uygun şekilde teslim edildiğini ispat yükü, yüklenici üzerindedir.

Mahkememizce keşif yapılmış ve makine mühendisinden alınan bilirkişi kök ve ek raporları ile davalı tarafça davacıya teslim edilmesi gereken kalıpların ayıplı olduğu, plastik enjeksiyon sistemi devreye alınmış kalıba rastlanmadığı, montajı yapılan kalıptan seri üretim yapılamadığı tespit edilmiştir. Bu anlamda davacı taraf ayıp iddiasını ispat etmiştir. Ne var ki; davacı vekili ayıp nedeni ile sözleşme bedelinden tenzil veya yapılan ödemelerin iadesi gibi bir talepte bulunmamakta, ayıplı ifa nedeni ile müvekkilinin yoksun kaldığı kâr için şimdilik 1,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.

Sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi sonucu talep edilmesi mümkün zararlardan olan kâr yoksunluğu, müspet zararlardandır. Kural olarak kâr yoksunluğunun hesabı varsayıma dayanır. Malvarlığının gelecekte çoğalma bu zararın hesabında göz önünde bulundurulmak ve zarar verici olayın bu çoğalmayı ne derecede engellediğini saptamak suretiyle bir sonuca varmak gerekir. Elde edilmesi kuvvetle muhtemel görülen kazancın tespitinde, gerçekle bağdaşması mümkün olmayan talepler kabul görmeyecektir.

Davacı taraf, yoksun kaldığı kâr iddiası ile ilgili olarak herhangi bir tanık dinletmemiş, piyasadan alamadığı bir iş olduğuna; örneğin bir ihaleye giremediğine dair herhangi bir delil sunmamış, iddiasının ispatı için yalnızca ticari defter ve kayıtlar üzerinden bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmiştir.

Mahkememizce mali müşavir bilirkişi aracılığı ile yapılan incelemede özetle davacının, sözleşme dönemi olan 2021-2022 yılları arasında karlılığını artırdığı, davacının 2021-2022 yıllarında yüzlerce şirket ve şahıstan ticari mal alım satımı yaptığı, 2021 yılında 68.008,43 TL ve 2022 yılında 81.305,25 TL dönem net kârının olduğu, kârlılık durumunun artarak devam ettiği bildirilmiştir. Dolayısı ile yoksun kaldığı kârı ispat ile yükümlü olan davacı taraf, iddiasını ticari defterleri ile ispat edememiş, söz konusu iddiasını ispata yarar başkaca delil de sunmamıştır. Her ne kadar davacı taraf ....tarihli dilekçesinin ekinde bir kısım belgeler sunmuş ise de yasal deli bildirme süresinden sonra sunulan delillere itibar edilmemiştir.

İzah edilen nedenlerle ispat edilemeyen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.