Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1048 K.2024/984

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, Devlet Su İşleri .....Bölge Müdürlüğü'nün .....tarihinde sonuçlandırdığı "Osmaniye İl Merkezi Karaçay Deresi Islahı 4 Kısım Yapım İşi" ihalesinin ...... Adi Ortaklığı tarafından yüklenildiğini, ......'nin daha sonra isim değişikliğine giderek .....A.Ş. ismini ticaret siciline işlediğini, .....A.Ş. Adi Ortaklığı tarafından işin bir kısmının davalılardan .....Petrol Sanayi Tic. Ltd.

Şti.'ye alt yüklenici olarak yaptırdığını, buna ilişkin sözleşme ve protokollerin kamu kurumu ve ihale makamı olan DSİ .....Bölge Müdürlüğünün ilgili ihale dosyasında mevcut olduğunu, müvekkilinin .....tarihinde alt yüklenici olan davalı .....Mobilya Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd.

Şti. ile imzaladığı araç kiralama sözleşmesi ile Osmaniye İl Merkezi .....Deresi ıslahı 4. kısım yapım işinde çalışmak üzere .....model iş makinesini operatörlü olarak kiraya verdiğini, bu sözleşme kapsamında iş makinesi kiralama hizmet bedeli olarak müvekkili tarafından davalı .....Madencilik Mobilya Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd.

Şti.'ye üç adet elektronik fatura kestiğini, kesilen ilk faturaya dair sözleşmeler yapıldıktan sonra iş devam edince ikinci ve üçüncü faturanın da kesildiğini, buna ilişkin yazılı bir sözleşme akdedilmesine ihtiyaç duyulmadığını, sözleşmeye göre ödemelerin fatura kesim tarihinden itibaren 15 iş günü içerisinde yapılması gerekirken .....Madencilik Mobilya Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd.

Şti. tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine müvekkili tarafından tüm davalılara Diyarbakır .....Noterliği vasıtasıyla .....tarihinde gönderilen ihtarname ile ödemenin yapılmasının ihtar edildiğini, işbu ihtarnamelere sadece .....tarafından cevap verildiğini ve ödeme yapamayacaklarını beyan ettiklerini, müvekkiline ait araçların .....üstlendiği kamu yapım işinde bizatihi .....Ortaklığının izni ve kontrolünde çalıştığını, buna ait tüm delillerin kamu ihale dosyasında mevcut olduğunu,

tarafların müteselsil ve müşterek sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürerek fazlası saklı kiralama sözleşmesinden kaynaklı 500,00 TL alacağın ihtar tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, .....tarihli ıslah dilekçesi ile birlikte davalılardan .....Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd. Şti. yönünden talep sonucunun 333.742,94 TL'na yükseltmiştir.

Davalılar .....ve .....A.Ş. vekili, görev, yetki, zamanaşımı, hak düşürücü süre, taraf ehliyeti, hukuki yarar yokluğu, usulsüz tebligat, iş bölümü, derdestlik, kesin hüküm, yargı yolu, takas, mahsup, husumet ve 6100 sayılı HMK da düzenlenmiş olan tüm ilk itirazları ve mevzuatta yer alan tüm defiler yönünden de itirazları bulunduğunu, müvekkillerinin davalı olarak gösterilmesinin hatalı olduğunu, husumet itirazlarının bulunduğunu, fatura alacağı ve yine diğer davalı .....şirketini ilgilendiren hususlardan dolayı dava değeri belirli olduğundan davanın belirsiz alacak davası şekline açılamayacağını,

davacı tarafından dava dilekçesinde belirtilen diğer davalı .....şirketi ile imzaladığı sözleşmenin müvekkiller ile bir ilgisinin olmadığı, müvekkilleri ile davacı arasında akdedilen herhangi bir sözleşme yada taahhüt benzeri gibi bir kefalet de söz konusu olmadığını, müvekkillerin belirtilen ve talep edilen fatura bedelleri ile ilgili yasal bir sorumluluğu bulunmadığını, söz konusu iş makinalarının belirtilen işte kullanılıp kullanılmadığına dair müvekkillerin herhangi bir tespiti ve sorumluluğu da olmadığı için söz konusu bedellerin müvekkiller tarafından ödenmesinin mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte,

ayrıca faturalarda araçların hangi işte kullanılmış olduğuna ilişkin bir belirleme olmadığı gibi sözü edilen ve diğer davalı .....şirketi ile imzalanan sözleşmede de hangi işte kullanılacağının belirtilmediğini, dolayısıyla davacı ile diğer davalı .....şirketi arasındaki bir ihtilaftan dolayı müvekkillerin bir sorumluluğu olmadığı gibi bu davada müvekkillerinin bulunmasında da herhangi bir hukuki yarar olmadığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davacı şirket ile davalılardan .....Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd. Şti.'ye ait 2023 yılı Mart-Temmuz dönemlerine ilişkin BA-BS formları celp edilerek dosya arasına kazandırılmıştır.

Dava, davacı ile davalı .....Madencilik Mobilya Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd. Şti. arasında akdedildiği ileri sürülen iş makinesi kiralama sözleşmesi gereğince düzenlendiği iddia edilen faturalara dayalı alacak istemine ilişkindir.

Davanın şoförlü iş makinesi kiralamaya yönelik hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak açıldığı ve tarafların tacir olduğu anlaşılmakla uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olduğu kabul edilmiştir.

Hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacakların 6098 sayılı TBK.'nun 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımına tabi olmasına, davaya dayanak yapılan faturaların düzenlenme tarihlerinin 2023 yılına ilişkin olmasına ve davanın 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığının anlaşılmasına göre davalılar .....A.Ş. Vekilinin zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.

Davacı tarafça, Devlet Su İşleri .....Bölge Müdürlüğü tarafından .....tarihinde yapıldığı iddia edilen ihale kapsamında davalılardan ...... Adi Ortaklığı tarafından yapım işi üstlenilen işin yapımı esnasında bir kısım işlerin alt yüklenici olarak diğer davalı .....Madencilik Mobilya Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd. Şti. tarafından üstlenildiği, alt yüklenici ile kendi arasında da sözlü akdedildiği ileri sürülen iş makinesi kiralama sözleşmesi gereğince kendisine ait iş makinelerinin operatörlü olarak iş sahasında çalıştığı ve bu çalışma karşılığı düzenlenen 3 adet fatura bedelinin ödenmediği iddia edilmiş ve fatura bedellerinin ödenmesinden tüm davalıların sorumlu olduğu iddia edilmiştir.

Sözleşmelerin nisbiliği özelliği gereğince kural olarak her sözleşme tarafları yönünden hak ve yükümlülükler doğurur. Davacı tarafından iş makinesi kiralama sözleşmeninin davalılardan .....Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd. Şti. ile akdedildiğinin iddia edilmiş ve davaya dayanak yapılan faturalarda bu davalı adına düzenlenmiştir. Bu nedenle davalılar .....ve .....A.Ş. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı tarafından davalılardan .....Madencilik Mobilya Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd. Şti. Arasında .....tarihinde eksperatör cinsi iş makinesinin aylık 95.000,00 TL +KDV karşılığında kiralanması hususunda sözleşme imzalandığı davacı tarafından dosyaya sunulan sözleşmeden anlaşılmaktadır. Sözleşme gereğince hizmetin yerine getirildiğine yönelik ispat yükü davacıda, hizmet ediminin yerine getirildiğinin ispatlanması halinde ispat yükü karşı taraftadır.

Davacı tarafından sözleşme gereğince iş makinesinin çalıştığına ilişkin dosyaya herhangi bir puantaj cetveli sunulmamış delil olarak faturalara dayanılmıştır. Mahkememizce taraf ticari defterler üzerinde inceleme yaptırılarak bilirkişi raporu alınması için ara karar kurulmuş, ticari defterlerin ibraz edilmemesi halinde de dosyadaki mevcut duruma göre değerlendirme yapılacağı ihtar edilmiştir. Davacı ile davalılardan .....Sanayi Tic. Ltd. Şti.

Tarafından verilen kesin sürede ticari defterler sunulmadığı gibi bulundukları mahal bildirilmemiş, bilahare duruşma gününe kadar da bu eksiklik yerine getirilmemiştir. Davacı vekili tarafından ticari defterlerin sunulması için tekrar süre verilmesi talep edilmiş ise de mahkememizce tekrar süre verilmemiştir. Bu haliyle dosyadaki mevcut delil durumuna göre değerlendirme yapılması gerekir.

Davacı tarafından davaya dayanak yapılan faturalar ile davacı ile davalılardan .....Madencilik Mobilya Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd. Şti. ait BA-BS formlarının incelenmesinden davaya dayanak yapılan .....tarihli, .....nolu ve 112.000,00 TL bedelli, ....tarihli, .....nolu ve 118.000,00 TL bedelli, .....tarihli, .....nolu ve 103.642,94 TL bedelli faturaların tarafların 2023 yılı Mart ve Nisan aylarına ilişkin BA- BS formlarında kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddesi gereğince bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren 8 gün içerisinde faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmaması fatura içeriğini kabul etmiş sayılır. Davacı tarafından davaya konu edilen faturaların 2023 yılı Mart ve Nisan ayı dönemlerine ilişkin olması, ilgili faturaların hem davacının hem de davalılardan .....Mobilya Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd.

Şti.'nin BA-BS formlarında kayıtlı olması ve bu faturalara itiraz edildiğine ilişkin dosyaya yansıyan herhangi bir delil bulunmaması karşısında fatura içeriklerinin kesinleştiğinin ve faturalarda yazılı bedel kadar davacının davalılardan .....Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd. Şti.'den alacaklı olduğunun kabulü gerekir. Davacı tarafından davaya konu edilen fatura bedellerinin toplamının 333.742,94 TL'dir.

Davacı tarafından .....tarihinde sunulan ıslah dilekçesi ile bu miktar talep edilmiş olup, açılan davanın 333.742,94 TL üzerinden kabulüne ve kabul edilen alacağın 500,00 TL'lik kısmına dava tarihinden, bakiye kalan miktara ıslah tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davalılardan .....ile .....(Yeni ticaret ünvanı; ......) aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,

2-Davalılardan .....Petrol Sanayi Tic. Ltd.Şti. aleyhine açılan davanın KABULÜNE, 333.742,94 TL'nin davalı .....Petrol Sanayi Tic. Ltd.Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine, bu bedelin 500,00 TL'lik kısmına dava tarihinden itibaren, ıslah ile talep edilen 333.242,94 TL'lik kısmına ise ıslah tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 22.797,98 TL harçtan, başlangıçta yatırılan 269,85 TL peşin harç ile 5.691,00 TL ıslah harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 16.837,13 TL harcın davalı .....Mobilya Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd.Şti.'den tahsili ile Hazineye irad kaydına,

4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvuru harcı ve 269,85 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 5.691,00 TL ıslah harcının toplamı olan 6.230,70 TL'nın davalı .....Sanayi Tic. Ltd.Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından 593,50 TL tebligat ve posta masrafı olarak sarf edilen yargılama giderinin davalı .....Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd.Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 53.398,87 TL vekalet ücretinin davalı .....Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd.Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Davalılardan .....ile .....A.Ş. (Yeni ticaret ünvanı; .....Malzemeleri A.Ş.) kendilerine vekil ile temsil ettirdiğinden red sebebi ortak olan bu davalılar yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen bu davalılara verilmesine,

8-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı .....Hayvancılık Petrol Sanayi Tic. Ltd.Şti.'den tahsili ile Hazineye irad kaydına,

9-Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalılardan .....ile .....vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim