Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1075 K.2024/1292

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait ... plaka sayılı ... marka araç ... sevk ve idaresindeyken ... kavşağında ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın kırmızı ışıkta geçmesi sonucunda müvekkile çarpmış ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili aracını 23.502,35 TL'ye tamir ettirdiğini, davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, ancak sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, davanın kabulü ile, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla;

müvekkile ait araca ait araç değer Kaybı 50 TL ve Aracın Tamir Bedelinin Şimdilik 50 TL'nin haksız fiil tarihinden itibaren (...) bankalarca uygulanacak en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesini, Diyarbakır ... sulh hukuk mahkemesi ... d.iş dosyası kapsamında yapılan yargılama giderleri, yargılama giderleri ve avukatlık vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Huzurdaki dava yetkili mahkemede açılmadığını, dava yetkili olmayan mahkemede açılmış olup işbu davada yetkili mahkeme İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, sigorta şirketine başvuru şartı sağlanmadığını, dava konusu talebe ilişkin zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketi tarafından, başvuru sahibine maddi hasar ve değer kaybı bedeli ödenmiş olup;

müvekkil şirketin davacıya karşı bakiye tazminat ödeme borcu kalmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, hasar bedeli hesaplamasının sigortacılık teamülüne ve mevzuata uygun şekilde yapılması gerektiğini, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanmasını, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerekmektedir. araç kilometresi yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini, itirazları baki kalmak kaydıyla;

değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ... dosya numarası ile ... tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

2-Kaza tespit tutanağı; ... günü saat sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı ... marka ... renkli hususi aracı ile ... Kavşak istikametinden gelip, Otogar istikametine takiben, ... şeritte seyir ederken, kavşağa kırmızı ışık yandığından tüm araçların ışığa uyarak kavşakta beklerken, ... plaka sayılı araç sürücüsü kırmızı ışıkta durmayarak, Siverek istikametine doğru seyir ederken, ... kavşağa geldiğinde aracına sağ yan çamurluk kısımlarına, Otogar istikametinden gelip, ... istikametine takiben, ... kullanarak, kendisine Yeşil ışığın yandığı sırada kavşaktan geçen ...'nın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç sürücüsü aracının sol ön tampon kısımları ile çarpması neticesinde iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.

3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ... plakalı aracın ... tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve kaza başına maddi zarar limitinin 200.000,00-TL olduğu anlaşılmaktadır.

4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ...'a ait olduğu aracın kullanım amacının hususi/yolcu nakli olduğu, ... plakalı aracın ... adına kayıtlı olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

5-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açıldığı, değer kaybı için ... tarihinde davacıya 5.302,31 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

6-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan ... Tarihli bilirkişi raporu: ... günü saat ... sıralarında Sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı ... marka ... renkli hususi aracı ile ...

Kavşak istikametinden gelip, Otogar istikametine takiben, ... en sol şeritte seyir ederken, ... sıralarında kavşağa kırmızı ışık yandığından tüm araçların ışığa uyarak kavşakta beklerken, ... plaka sayılı araç sürücüsü kırmızı ışıkta durmayarak, Siverek istikametine doğru seyir ederken, ... kavşağa geldiğinde aracına sağ yan çamurluk kısımlarına, Otogar istikametinden gelip, ... istikametine takiben, ... kullanarak,

kendisine Yeşil ışığın yandığı sırada kavşaktan geçen sü ...'nın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç sürücüsü aracının sol ön tampon kısımları ile çarpması neticesinde iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği kazada, Sürücü ...'ın kaza yerinin seyri esnasında kontrollü geçmeleri gerektiğinden, bunu yapmamış, dikkatsiz ve tedbirsizce mevcut hızıyla olay mahalline yaklaştığından, hızını azaltmayarak kırmızı ışığa yakalanmamak için, mevcut hızıyla müştekinin aracına çarparak etkisiz haline getirdiğinden, kırmızı ışıkta geçerek bu kurala uymadığından,

ışıklara dikkat edip, kırmızı ışıkta durmamakla yeşil ışıkta seyreden vasıta sürücüsüne ilk geçiş hakkını vermemekle kusurlu olduğundan, Bu Kazanın oluşumunda ... plaka sayılı sürücüsü araç sürücüsü ...'ın bu bağlamda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun sürücü kusurlarından 47/1-b maddesinde bulunan, Kırmızı ışık kuralına uymamak, kuralına aykırılıktan ve aynı kanunun 52/1-a maddesinde bulunan Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken,

hızlarını azaltmak zorundadırlar, bu kural sürücülere durum ve koşulların gerektirdiğinde dikkat ve özen yüklerken davranış biçimini belirlenmesini sürücülere bırakmıştır. Ön görünmezlik, belirleyici kavram olarak kusur ilkesini ve kusur sorumluluklarını oluşturur. Buna karşın öngörülebilirlik yargısına ulaşıldığında ise kusur gündeme gelir. Zararlı sonucun öngörülebilir ve bilinebilir olması yeterli değildir; önlenebilir olması da zorunludur.

Eldeki delillerden sürücünün çevre şartlara göre hızını azaltmadan araç kullandığı kişilerin hayat, sağlık veya mal varlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare ettiği, bu kazada sürücü tarafından gerekli dikkatli ve özen gösterilirse ön görülebilir ve önlenebilir olduğu kanaati ağırlık kazandığı, kuralları ihlal ettiğinden bu bağlamda ...'ın bu kazada üst düzeyde kural ihlal yaptığı ve bu kazada başka bir kimsenin de kural ihlali olmadığı; ... plaka sayılı hususi araç sürücüsü ...'ın ise; kavşağa yeşil ışıkta giriş yaptığı sırada, çarpışmaya maruz kalındığı,

olayda alacağı önlem bulunmadığından kusursuz olduğu KGYS kamera kayıtlarından anlaşılacağı üzere nizami bir şekilde seyir etiğinden, nizami seyir eden çarpılan araç sürücüsünün alacağı bir tedbir olmadığı sürece kusursuz sayılması gerekmekte olduğundan ... plaka sayılı araç sürücüsü ...”ın herhangi hatalı tutum ve davranışları olmadığından Kural ihlali yapmadığı kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

7-Mahkememizce ATK dan aldırılan ... tarihli kusur raporu; ... günü saat ... sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile ...

Kavşak istikametinden Otogar yönüne ... üzerinde seyir halinde iken kaza mahalli olan ... ışık kontrollü kavşağına geldiğinde yönetimindeki aracın sağ yan çamurluk kısmıyla; kavşağa yönüne göre sağından giren sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin sol ön tampon kısımlarının çarpışması neticesinde davaya konu trafik kazası meydana geldiği kazada, mevcut verilere göre.

Sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile seyir halinde iken olay mahalli ışık kontrollü kavşak mahalline geldiğinde istikametine yanan kırmızı ışığı dikkate alarak durması gerekirken kırmızı ışık ihlali ile girdiği kavşak mahallinde meydana gelen olayda kusurlu olduğu, sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile seyir halinde iken olay mahalli kavşakta kırmızı ışık ihlali yapan araç ile çarpıştığı olayda atfı kabil bir kusuru bulunmadığı, sürücü ...’un %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'ın kusursuz olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

8-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ... tarihli kök rapor ile ... tarihli ek rapor bilirkişi raporu: Dava konusu ... plakalı aracın ... marka .... tipinde , ... model, yakıt cinsinin ..., vites türünün ..., motor gücünün ... kw, silindir hacminin..., kullanım amacının Yük Nakli - Hususi, cinsinin ... ( ...), ... renkli olduğu, ... tarihli davaya konu kaza nedeniyle, hasar gören dava konusu aracın onarım bedelinin KDV dahil 24.896,00 TL ve KDV hariç ise 21.098,31 TL olduğu, dava konusu aracın kaza öncesi hasarsız vaziyetteki 2. El piyasa değerinin 58.000,00 TL olduğu,

aracın kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonra ikince el piyasa rayiç değerinin 560.000,00 TL olduğu, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonra ikinci el piyasa rayiç değer arasındaki farka reel değer kaybı olarak kabul edildiği, ... plakalı araçta oluşan değer kaybının 20.000,00 TL olduğu, ... tarihinde davacı vekiline ödenen 5.302,31 TL nin ödeme tarihi itibariyle yeterli olmadığı, değer kaybı miktarının 14.697,69 TL olduğu, ... tarihli ek raporda ise ; dava konusu aracın hasar onarım bedelinin iskonto uygulanmaksızın KDV dahil 31.120,01 TL olduğu,

dava konusu araçta meydana gelen değer kaybının olay tarihi itibariyle 20.000,00 TL olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

9-Davacı vekili ... tarihli dava değerini arttırım dilekçesinde; Dava dilekçesinin talep etmiş olduğu değer artıtılarak değer kaybı 20.000TL, araç tamir bedeli 31.120,01TL olmak üzere toplam: 51.120,01 TL’nin haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren bankalarca uygulanacak en yüksek mevduat faiziyle aksi kanaatte olunması halinde çoğun içinde az da vardır ilkesi gereğince ticari faiziyle birlikte davalıdan alınıp müvekkile ödenmesini talep etmiş olduğu anlaşılmıştır.

DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.

Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davacı ile davalı araç sürücüsünün kusurunun tespiti, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar ve değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği,

aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması,

onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde.

Kazaya karışan ... plakalı aracın, kazanın gerçekleşmiş olduğu ... tarihinde davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile alınan trafik bilirkişisi raporu ve ATK dan alınan kusur raporunda da belirlendiği üzere ... tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile seyir halinde iken ışık kontrollü kavşağına geldiğinde yönetimindeki aracın sağ yan çamurluk kısmıyla; kavşağa yönüne göre sağından giren sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin sol ön tampon kısımlarının çarpışması neticesinde davaya konu trafik kazası meydana gelmiş olduğu;

kaza nedeniyle sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile seyir halinde iken olay mahalli ışık kontrollü kavşak mahalline geldiğinde istikametine yanan kırmızı ışığı dikkate alarak durması gerekirken kırmızı ışık ihlali ile girdiği kavşak mahallinde meydana gelen olayda tam kusurlu olduğu; sürücü ...'e ise kusur izafe edilecek bir eylemi bulunmadığından kusursuz olduğu,

dosyada alınan ... tarihli makine mühendisinden alınan raporda ise aracın onarımı için 31.120,00 TL fiyatın makul olduğunu, gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre davaya konu araçta 20.000 TL değer kaybının oluştuğu, davalı sigorta şirketince ödenen 5.302,31 miktar tenzil edildiğinde 14.697,69- TL değer kaybı tazminatı talep edilebilineceği, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği ve ZMSS poliçesi kapsamında sorumlu olduğu teminat limitinin 200.000TL olduğu, davacının talep etmiş olduğu miktarın teminat limitleri dahilinde kaldığı,

değer kaybı talebi yönünden ise talep edilebilinecek miktarın 14.697,69-TL anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

KTK hükmü uyarınca davacının sigorta şirketine başvuru tarihini takiben 8 iş günü sonrasında temerrüde düşeceği, fakat başvuru evrakının tebliğine ilişkin evrak sunulmadığı, kısmi olarak yapılan ödeme tarihi itibari ile faiz talep edilebilineceği anlaşılmakla bu tarihe denk gelen ... tarihinden itibaren faize hükmedilmiş faizin türü bakımından ise aracın türü hususi olamakla yasal faize hükmedilerek davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim