Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1168 K.2024/39

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davalılardan ...'nın .. Merkez ile ... Köyü arasında minibüsle yolcu taşımacılığı yapmakta olduğunu, müvekkilinin ... tarihinde saat 17:00 sıralarında ikamet ettiği ...

Köyüne gitmek için .../... davalı ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca bindiğini, müvekkilinin saat .. civarında ineceği durağa yakın bir mesafe kalınca davalıya ineceğini söylediğini, aracın durağa vardığında davalının müvekkilin inmesi için otomatik kapıyı açtığını, müvekkilinin minibüsten tam inmeden davalının minibüsü hareket ettirdiğini, müvekkilinin inmeden aracın hareket etmesi sonucu yüz üstü yere düşmesinden dolayı tek taraflı yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, işbu düşüş sonucu müvekkilinin yüzünde çeşitli yaralanmalar ortaya çıkmış olup, cerrahi müdahale gerektirecek ölçüde hasar meydana geldiğini,

ayrıca trafik kazasına bağlı olarak müvekkilin sol diz kapağında ağrı meydana geldiğini ve yara izi oluştuğunu, ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sahibinin davalılardan ... olduğunu, işbu sebeple KTK m.85 gereği vuku bulan zarardan ... ve ... müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, aynı kanunun 91. maddesinde ise zorunlu mali sigortası kapsamında sigorta şirketinin de sorumluluğunun düzenlendiğini, bu nedenden ötürü bahse konu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasının yaptırıldığı ...

Sigorta Anonim Şirketinin de maddi zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlası saklı şimdilik 10 TL tedavi giderleri, 10 TL çalışma gücünün azalmasından yada yitirilmesinden doğan kayıplar, 10 TL kazanç kaybı, 10 TL iş gücünün kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıp olmak üzere toplamda .. TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, usul ve esas yönünden davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ..., cevap dilekçesi sunmamış, duruşmada davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Diğer davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

Dava, davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu aracın karışmış olduğu tek taraflı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi ve işleten ile sürücüye yöneltilmiş maddi tazminat ile işleten ve sürücüye yöneltilmiş manevi tazminata ilişkindir.

Dosya içerisinde yer alan kaza tespit tutanağı ile soruşturma dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden, davacının davalı ... tarafından yolcu taşımacılığında kullanılan minibüse bindikten sonra ineceği durağa geldiğinde minibüsten inerken yere düşmesi sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Bu hali ile davanın taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davası olduğu anlaşılmaktadır.

Taşıma Sözleşmesi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş ise de; .... tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/k maddesinde tüketici tanımlanmış "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" 3/ı maddesinde ise tüketici işlemi "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun 73/1 maddesinde, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2 maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir.

HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği belirtilmiştir. Ayrıca HMK'nın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartları arasında sayılmış olup, HMK'nın 115. maddesi hükümleri gereğince dava şartlarının mevcut olup olmadığı, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınması gereken hususlardandır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 30. maddesinde usul ekonomisi ilkesi düzenlenmiş, hâkimin, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. Aynı Kanun'un 57. maddesinde "ihtiyari dava arkadaşlığına" yer verilmiş, 166/4. maddesinde "davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantının varsayılacağı" hükme bağlanmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. maddesinde ise "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde aralarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda davanın açıldığı tarih itibariyle 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun yürürlükte olduğu, davacının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, buna göre yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca işbu davaya bakma görevinin tüketici mahkemesine ait bulunduğu açıktır. Dava konusu olayda davalı sigorta şirketi ile davacı arasındaki uyuşmazlığı inceleme görevi ticaret mahkemesine ait ise de işbu dava, taşıyan olan davalıya karşı birlikte açılmıştır. Bu durumda davalılar arasında bağlantı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği de muhtemeldir.

Hal böyle olunca usul ekonomisi, daha isabetli bir karar verilmesi ve davaların makul bir süre içinde bitirilmesi yükümlüğü açısından, davaların birlikte görülmesi gereklidir. Ayrıca davalı sigorta şirketi hakkındaki davanın da ticaret mahkemesine göre daha özel nitelikteki tüketici mahkemesinde görülmesi, göreve ilişkin usul kurallarına da uygun düşecektir.

Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkeme, görevli olup olmadığını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden inceler ve görevsiz olduğu kanısına varırsa kendiliğinden görevsizlik kararı verir. Taraflar da, yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile mahkemece re’sen, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. Çünkü görev her halükarda dava şartlarındandır.

Bu durumda davanın, davacı yolcunun, davalı ...'nın sürücülüğünü yaptığı yolcu minibüsünden inerken düşüp yaralanmasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olması, taraflar arasındaki ilişkinin taşıma sözleşmesinden kaynaklanması ve davacınında tüketici vasfına sahip olması nedeniyle davacı ile davalı taşıyan arasındaki temel ilişki olan taşıma sözleşmesinin dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında kalması nedeniyle davaya bakma görevi Tüketici Mahkemesine aittir. Açıklanan nedenlerle Diyarbakır Tüketici Mahkemelerine görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim