Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1277 K.2024/1093

Davacı vekili, ... tarihinde saat ... sıralarında davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen ... plaka sayılı aracın davalı sürücü ...'in sevk ve idaresinde ... istikametinde seyir halinde iken aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek önce aracının sağ ön ve yan kısmını kaldırıma çarptıktan sonra müvekkiline ait ... plaka sayılı park halindeki aracın sağ yan ve arka kısımlarına çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü, kazanın meydana gelmesinde davalının %100 kusurlu olduğunu, kaza sonrası müvekkiline ait aracın bir kısım parçalarının değiştirildiğini,

bir kısmının ise onarımının yapıldığını, Yargıtay İçtihatları uyarınca trafik kazası nedeni ile araçta oluşan değer kaybı ve orijinal parça (hasar onarım) bedelleri ile araç mahrumiyet bedelinin gerçek zarar olup davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden değer kaybına ilişkin ödeme yapılmadığını,

arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL değer kaybı ve 100,00 TL orjinal parça bedelli (hasar onarım bedeli) ile 100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont-ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, ... tarihli dilekçe ile değer kaybına ilişkin talep sonucunu davalı ... yönünden 109.800,00 TL'na, araç mahrumiyet bedeline ilişkin talep sonucunu yine davalı ... yönünden 4.400,00 TL'na yükseltmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafından müvekkkili şirkete başvuru yapılırken kazalı araca ait hasar fotoğrafları, vekile ait IBAN bilgisi ve ruhsat belgesini başvurusu belgesine eklemediğini ve taraflarına iletmediğini, poliçe limitinin 50.000,00 TL olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla değer kaybına ilişkin hesaplamanın ZMMS Genel Şartlarının ekinde yer alan formüle yapılması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından ... Sigorta AA.Ş.'ye ... tarihinde 50,000.00 TL maddi hasar ödemesi yapmak suretiyle poliçe kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirdiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ..., görevli mahkememin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, ... tarihli kaza kapsamında sürücüsü olduğu ... plaka sayılı aracın sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş. poliçe limiti dahilinde davacıya 50.000,00 TL tazminat ödemesi yapıldığını, ... Sigorta A.Ş. tarafından ödenen 50.000,00 TL tazminata karşılık tarafınca ... Sigorta A.Ş.'ye 50.000,00 TL ödendiğini ve ... Sigorta A.Ş.

Nezdinde iş bu kazaya ilişkin mevcut dosyanın kapatıldığını, tarafınca yapılan ödemeye istinaden dosyanın kapatıldığına dair yazının dilekçe ekinde dosyaya sunulduğunu, sürücüsü olduğu ... plaka sayılı aracın poliçe limitini aşan kısmı için davacıya ait aracın kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'ye 54.000,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan bu ödeme ile birlikte ... Sigorta A.Ş. tarafından ... plakalı araç maliki olan ...'nin rücu edildiğini ve ...

Sigorta A.Ş.'ye rücu bedelinin ödendiğine ve iş bu trafik kazasından kaynaklı hasar dosyası kapsamında hiç bir borçlarının kalmadığına dair ... tarihli ibraname düzenlendiğini, yapılan açıklamalar ve dosyaya sunduğu evraklardan anlaşılacağı üzere davacının araç değer kaybı ve hasar onarım bedeli alacağı tamamen ödenmiş olup davacıya borcu bulunmadığını, davacının tüm alacaklarını almasına rağmen ikame etmiş olduğu bu davanın tamamen kötü niyetli olduğunu, kaldı ki davacıya ait aracın tüm parçalarının orjinal parçalar ile değiştirildiğini ve bedelinin tahsil edildiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davalı ... Sigorta A.Ş.'den ... plaka sayılı aracın ZMMS sigorta poliçesi ve hasar dosyası ile yapılan ödemeye dair belgeler, dava dışı ... Sigorta A.Ş.'den davacıya ait ... plaka sayılı aracın kasko sigorta poliçesi ve aracının hasar onarımı için oluşturulan hasar dosyası ile yapılan ödemelere dair belgeler, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, değer kaybı ve ikame araç bedelinin tespiti yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklı sigorta şirketi ile sürücüye yöneltilmiş, davacıya ait aracın hasar onarımı aşamasında orijinal parça kullanılmadığından bahisle hasar bedeli ve değer kaybı ile ikame araç bedeli istemine ilişkindir.

... tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı araç arasında davaya konu kazanın meydana geldiği, ... plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği kazayı da kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 43.000,00 TL olarak belirlendiği, davacıya ait aracın kaza tarihinde dava dışı ...

Sigorta A.Ş nezdinde kasko sigortalı olduğu ve kasko poliçesi kapsamında açılan hasar dosyasında düzenlenen eksper raporuna göre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin KDV dahil 82.906,56 TL olarak belirlendiği, davacıya ait aracın onarımının yapıldığı yetkili servis tarafından aracın onarımı karşılığı 97.085,33 TL fatura düzenlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından dava dışı ...

Sigorta A.Ş ye poliçe limiti dahilinde 50.000,00 TL rücu ödemesi yapıldığı, davalı ...'in kaza tarihinde 18 yaşından küçük olması nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından dava dışı ... Sigorta A.Ş ye ödediği 50.000,00 TL nin rücusu için davalı ... adına davalı sigorta şirketine 50.000,00 TL ödeme yapıldığı, yine ... plaka sayılı aracın maliki ... tarafından kasko sigortacısı ...

Sigorta A.Ş ye ... tarihinde 54.041,93 TL ödeme yapıldığı, dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı, dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Davanın davalı sigorta şirketi yönünden ticari dava olmasına ve davaya konu edilen maddi tazminat kalemlerinin davalılardan müteselsilen talep edilmesine göre davalı ... yönünden de elde ki davada mahkememizin görevli olmasına göre davalı mahkememizin görevine yönelik itiraz, davanın haksız fiile dayalı açılmasına ve davaya konu kazanın mahkememizin yetki sınırları içerisinde gerçekleştiğinin ve 6100 sayılı HMK.'nın 16.maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin de yetkili olduğunun anlaşılmasına göre davalı sigorta şirketinin yetki itirazı yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle değer kaybı oluşup oluşmadığı, davacıya ait aracın onarımı aşamasında orijinal parça kullanılıp kullanılmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının değer kaybı ile aracın onarımı aşamasında orijinal parça kullanılmamasından kaynaklı orijinal parça bedeli ve aracın tamirde kaldığı süre boyunca ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiş olup, davalı sürücü de kusura nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.

Kaza sonrası ilgili kolluk birimi tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağının incelenmesinden; ... tarihinde saat ... sıralarında davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile ... istikametinde seyir halinde iken aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek önce aracının sağ ön ve yan kısmını kaldırıma çarpması ve sonrasında park halinde bulunan davacıya aracın sağ yan ve arka kısımlarına çarpması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmakla, mahkememizce kusur durumunun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı ...'in %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Davacı taraf açılan davada hasar bedeli ve değer kaybı ile aracın tamirde kaldığı süre bolunca kullanılamamasından kaynaklı araç mahrumiyet bedeli isteminde bulunmuştur. Mahkememizce, davacıya ait aracın hasar onarım bedeli ve değer kaybı ile araç mahrumiyet bedelinin hesaplanmasına yönelik makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmış olup, davacının tazminat taleplerinin ayrı ayrı değerlendirilmesine geçilmiştir.

1-Davacının hasar bedeli istemine ilişkin yapılan değerlendirmede;

Hasar bedeli gerçek zarar olup, davalı sigorta şirketi ile davalı sürücü zararın giderilmesinden müteselsilen sorumludur. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda davacıya ait aracın hasar onarımı aşamasında değişimi yapılan yedek parçaların orijinal olduğu tespitine yer verilmiştir.

Öte yandan, davacı vekili ... tarihli celsede; müvekkiline ait aracın kasko sigorta sigortacısı tarafından ... yetkili servisinde onarımının gerçekleştirildiğini, onarım ücretinin kasko sigortacısı tarafından onarımı yapan servise ödendiğini beyan etmiştir.

Davacıya ait aracın onarımı aşamasında orijinal parça kullanıldığının ve onarım ücretinin davacının kasko sigortacısı tarafından yetkili servise ödendiğinin anlaşılması karşısında davacının hasar bedeli istemine yönelik talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Davacının değer kaybı istemine ilişkin yapılan değerlendirmede;

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 26/05/2022 tarih ve2020/120 E.-2022/1380 K. sayılı ilamı)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı 110.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Değer kaybı da gerçek zarar olup, davalı sigorta şirketi ile davalı sürücü meydana gelen zararın ödenmesinden müteselsilen sorumludur.

Kaza tarihi itibarıyle geçerli ZMMS sigorta poliçelerinde geçerli araç başı maddi tazminat üst limiti 50.000,00 TL olup, davalı sigorta şirketi tarafından, davalı sigorta şirketi tarafından poliçe azami limitinin davacıyla ait aracın kasko sigorta poliçesini düzenleyen ...

Sigorta A.Ş.'ye ödendiği ve bakiye poliçe limiti kalmadığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketi aleyhine değer kaybına ilişkin açılan davanın reddine, diğer davalı sürücü aleyhine değer kaybı istemine ilişkin açılan davanın 110.000,00 TL üzerinden kabulüne ve kabul edilen miktara davalıya ait aracın hususi olduğu gözetilerek kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

3-Davacının araç mahrumiyet bedeli istemine yönelik yapılan değerlendirmede;

Davalı sürüc, kaza sonrası hasar gören davacıya ait aracın hasarının onarımı aşamasında makul tamir süresi ile sınırlı olmak kaydıyla araç mahrumiyet bedelinin ödenmesinden sorumludur. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, davacıya ait aracın makul onarım süresi 1 gün ve bu süreçte günlük ikame araç bedeli 300,00 TL olarak tespit edilmiş ve makul onarım süresi ile günlük ikame araç bedelinin çarpılması sonucu araç mahrumiyet bedeli 4.500,00 TL olarak hesaplanmıştır.

Mahkememizce, davalı sürücü aleyhine araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkin açılan davanın 4.500,00 TL üzerinden kabulüne ve kabul edilen alacak miktarına kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, araç mahrumiyet bedelinin dolaylı zarar olmasına ve davalı sigorta şirketinin bu tazminat kaleminden poliçe kapsamında sorumluluğunun bulunmadığının anlaşılmasına göre araç mahrumiyet bedeli yönünden davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-)Davacı tarafından hasar onarım bedeline yönelik fiyat farkı ile değer kaybına ilişkin davalılardan ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın REDDİNE,

2-)Davacı tarafından davalılardan ... aleyhine;

a-)Değer kaybına ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 110.000,00 TL değer kaybının kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,

b-)İkame araç bedeline ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 4.500,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,

c-)Hasar onarım bedeline yönelik fiyat farkına ilişkin açılan davanın REDDİNE,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 7.821,49 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 269,85 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 2.000,00 TL ıslah harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 5.551,64 TL harcın davalı ...'den tahsili ile Hazineye irad kaydına,

4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvuru harcı ve 269,85 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 2.000,00 TL ıslah harcının toplamı olan 2.269,85 TL'nın davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından 568,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 3.068,00 TL yargılama giderinin davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Davalı sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 300,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,

8-Davanın sadece davalı sigorta şirketi yönünden dava şartı arabuluculuğa tabi olduğu ve arabuluculuk aşamasının görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmakla, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

9-Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, Davacı vekilinin ve davalı ...'in yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim