Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/267 K.2024/934

Davacı vekili, .....tarihinde saat .....sıralarında davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen ve davalı .....ait .....plaka sayılı aracın davalı .....sevk ve idaresinde iken Diyarbakır İli Kayapınar İlçesi ...... Sok. ile ......

Sok. kesişiminde .....sevk ve idaresindeki müvekkiline ait araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde .....plaka sayılı aracın %100 kusurlu olduğunu, kaza sonrası davalı sigorta şirketi nezdinde açılan hasar dosyası kapsamında müvekkiline ait araçta ekspertiz incelemesi yapıldığını, eksper raporundan da anlaşılacağı üzere müvekkiline ait araçta yüksek miktarda değer kaybı meydana geldiğini ve bu zararın davalılar tarafından karşılanması gerektiğini ileri sürerek fazlası saklı şimdilik 1.000,00 TL değer kaybının, poliçe limiti dahilinde tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen,

poliçe limitini aşan kısmın araç sahibi ile sürücüden faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, .....tarihli dilekçe ile talep sonucunu .....TL'na yükseltmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, zaman aşımından dolduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili sigorta şirketi tarafından davacıya .....tarihinde .....TL hasar ödemesi ile .....tarihinde .....'a 1.900,60 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, müvekkilinin sigorta şirketinin sorumluluğunun, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kusur durumunun tespiti gerektiğini, değer kaybının ZMMS genel şartlarına göre hesaplanması gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Usulüne uygun tebligata rağmen diyar davalılar davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Taraflarca sunulan dosya incelenmiş, sigorta poliçesi ile hasar dosyası ödemeye dair belgeler, davacıya ait araç ile davalı sigortalı araca ait tescil bilgileri ile davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle kusur ve davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespitine yönelik Ankara Adli Tıp kurumundan bilirkişi raporu alınmış yine davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespitine yönelik Makine Mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın sürücüsü ve işleteni ile sigortacısına karşı yöneltilmiş değer kaybı istemine ilişkindir.

.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile .....plaka sayılı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 50.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza sonrası düzenlenen eksper raporuna göre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin 28.600,00 TL olarak belirlendiği, davacı tarafın değer kaybının ödenmesine yönelik yapılan başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından .....tarihinde .900,69 TL değer kaybı ödendiği,

dava açılmadan önce arabuluculuk süresinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle hasar gören davacıya ait araçta sigorta şirkete tarafından ödenen değer kaybının eksik olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiş olup, davalı işleten de diğer davalı sürücü gibi, sürücünün kusura nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Kaza tespit tutanağı ile Ankara ATK'dan alınan bilirkişi raporundan, .....tarihinde saat .....sıralarında davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobil ile ...... sokağı takiben seyri sırasında olay mahalli kontrolsüz dört yönlü ...... sokak kavşağına geldiğinde, aracının ön kısımları ile sağından ...... sokağı takiben gelen düz seyreden sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobilin sol yan ön kısımlarına çarpması akabinde çarpmanın etkisiyle .....plaka sayılı otomobilin yolun sağında park halinde bulunan bir aracın sol ön kısımlarına aracının sağ yan kısımları ile çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu kazada kusur ve durumunun tespitine yönelik Ankara Adli Tıp Kurumundan alınan bilirkişi raporunda, davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki otomobil ile meskun mahal içinde 1002 sokağı takiben seyrederken olay mahalli kontrolsüz dört yönlü kavşağa geldiğinde, bu tür kavşağa giren sürücülerin sağ taraftan kavşağa girmekte olan araçlara ilk geçiş hakkını vermeleri kural gereği olmasına rağmen, bu kurala riayet etmeyip, trafiği iyice kontrol etmeden,

dikkatsiz ve hatalı biçimde kavşağa girerek geçmek isterken sağından gelen kavşakta ilk geçiş hakkını bırakmadığı diğer sürücünün sevk ve idaresindeki kamyonet ile kavşak içinde önlemsizce çarpıştığı olayda asli ve %75 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsün .....ise, sevk ve idaresindeki otomobil ile meskun mahal içinde 1005 sokağı takiben seyrederken geldiği olay mahalli kontrolsüz dört yönlü kavşakta her ne kadar seyrettiği yolun konumu itibariyle diğer sürücü ilk geçiş hakkına haiz olsa da yola gereken dikkatini vermesi,

kavşak yaklaşımında hız azaltması gerekirken bu hususlara riayet etmeyerek aksine hareketle yeterli kontrolü yapmadan, seyir hızıyla girdiği kavşakta istikametine göre solundan gelen kavşağa giren diğer sürücünün sevk ve idaresindeki otomobil ile kavşak içinde önlemsizce çarpması neticesinde meydana gelen olayda tali ve %25 oranında kusurlu olduğu ve davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında 2.000,00 TL değer kaybı oluştuğu mütalaa edilmiştir.

Ankara ATK tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda yapılan tespitlerin dosya kapsamına uygun olması nedeniyle kusur tespitine yönelik mütalaaya mahkememizce iştirak edilmiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü .....%75 oranında, davacıya ait araç sürücüsü dava dışı .....ise %25 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Ankara ATK tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda değer kaybına ilişkin yapılan tespitin denetime elverişli olmaması nedeniyle bu sefefer makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır. Makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda davalı sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan ödeme mahsup edildiğinde davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta bakiye 18.599,31 TL değer kaybı oluştuğu mütalaa edilmiştir.

Davalı sigorta şirketi ve işleten ile sürücü bilirkişi raporu ile tespit edilen 18.599,31 TL bakiye değer kaybından davalı sürücünün %75 kusuruna isabet eden 13.474,31 TL'nın ödenmesinden davacıya karşı müteselsilen sorumlu olup, davacı tarafından talep edilen bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim