Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/575 K.2024/1177

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkiline, ... mahallesinde ... günü saat ... sıralarında sürücü ... isimli şahsın sevk ve idaresindeki... plakalı araç ile ... önünde park halinden çıkarak Urfa bulvarı Seyrantepe kavşak istikametine doğru şeride katılım yaptığı esnada minibüsün sol arka tekerlek kısımlarıyla yaya müvekkil ...'a durak cebi önünde çarpması sonucu kazanın meydana geldiği,

söz konusu zararın tazmini amacıyla davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, hasar dosyası açıldığını ancak sigorta şirketince olumlu bir dönüş sağlanmadığını, ... tarihinde gerçekleşen yaralanmalı trafik kazasında... plakalı araç sürücüsünün kusurundan kaynaklı malul kalan müvekkil için sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı için fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Kazaya karıştığı iddia edilen... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile ... - ... tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçe teminat limiti kişi başına 500.000 TL olup müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğunu, müvekkili şirket hakkında açılan davanın dava şartlığı yokluğundan reddini, Esasa girilmesi halinde davanın esastan reddini, Aksinin kabulü halinde ise, Sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına,

Temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesini, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiğini, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE

1-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ... ait olduğu, aracın ticari/ yolcu nakli kullanım amaç ve şekline özgülendiği anlaşılmıştır.

2-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açıldığı, ancak davacı tarafa herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmış olup, davacının başvurusuna dair dilekçesinin dosyada bulunduğu fakat dilekçesinin ne zaman davalı yana ulaştığına dair dosyada bir evrakın bulunmadığı anlaşılmıştır.

3-Sigorta Poliçesi; Davalı sigorta şirketi ile ... arasında... plakalı aracın ZMM sigortası için anlaşma yapıldığı, ...-... tarihleri arasında bulunduğu, ölüm ve sakatlık için kişi başına 500.000 TL, sağlık gideri kişi başına 500.000 TL olduğu anlaşılmıştır.

4-SGK yazı cevabı; ... T.C Kimlik numaralı ...'ın hizmetinin olmadığının ve şahsa ödenen herhangi bir geçici iş göremezlik ödemesine rastlanılmadığının bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.

5-Kaza tespit tutanağı; ... günü saat sürücü ... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı minibüsü ile ... önünde durak cebinden duraklama halinden Urfa Bulvarı Seyrantepe Kavşak istikametine hareketlendiği esnada minibüsün sol arka teker kısmı ile; ... plaka sayılı minibüsün önünden geçen kaza esnasında iki minibüs arasında annesinin yanında bulunan ... doğumlu çocuk yaya ...'a çarpması neticesinde kazanın meydana geldiğinin belirtildiği ve kaza tespit tutanağının iki polis memuru tarafından imza altına alındığı anlaşılmıştır.

6-Mahkememizce Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından aldırılan ... tarihli maluliyet raporu; ... Doğumlu ... T.C. numaralı ...'ın ... tarihinde maruz kaldığı trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle engel/özür/maluliyet oranının değerlendirilmesinde.

41. 20.02.2019 gün ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” için düzenlenen cetvelde mağduriyetin karşılığında oran belirtilmediğinden dolayı 20.02.2019 gün ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik”in 14/1. maddesinde yer alan "30.03.2013 gün ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Özürlülük Ölçi Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik ve ilgili mülga mevzuat hükümlerine çocuk bakımından yapılan atıflar bu yönetmelik hükümlerine göre yapılmış olur” hükmünce

çocuktaki yaralanmalar. 30.03.2013 gün ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirildiğinde.

Balthazard Formülü Uygulandığında “Kişinin özür oranının %21 ve Sürekli olduğu, ... tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkarı bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme, içme, vb.) ihtiyaç süresinin 1 ay olduğu, ... tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, kanaatine varıldığının belirtildiği, raporun içerisinde fizik tedavi uzmanı doktorunun bulunduğu 3 kişilik heyet tarafından imza altına alındığı anlaşılmıştır.

7-Mahkememizce Ankara ATK dan aldırılan ... tarihli kusur raporun.

Trafik kazası tespit tutanağına göre kaza yerinin özellikleri: Meskun mahal içinde, kaza yerindeki azami hız limiti 50 km/s, şerit sayısı 3, şerit genişliği 10.5m, yol platform genişliği 40m, bölünmüş yol, asfalt kaplama, Cadde, gün durumu gündüz, hava durumu açık, yolun yüzeyi kuru, yatay güzergah düz yol, düşey güzergah eğimsiz, oto korkuluk var, yol şerit çizgisi var, yayaya çarpma(9) şeklinde belirtilmiştir.

Olay sonrası Trafik Kazası Tespit Tutanağı içeriğinde kaza yeri krokisi bölümü düzenlenmiş, kaza öncesi plaka sayılı minibüsün duraktan park halinden çıkış yaptığı, çarpma noktasının 3. şerit üzerinde meydana geldiği, kazanın oluşumunda davalı taraf sürücüsü ...'ın %50(yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, ... doğumlu çocuk yaya ...'ın annesi ...'ın %50(yüzde elli) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

8-Mahkememizce ... tarihli Aktüerya Hesabı uzmanı ...'in raporu;... tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu malul kalan davacı ...'ın dava dosyasına sunulan maluliyet ve kusur raporlarındaki tespitler doğrultusunda maddi zararının hesaplamasında, kaza sonucu % 21 oranında malul kalan davacının bilinen ve bilinmeyen dönem Sürekli İşgücü Kaybı tazminatına ilişkin maddi zararının yukarıda hesaplandığı, davacının geçici iş göremezlik dönemi ile bilinen dönem içerisinde 18 yaşından küçük olması nedeniyle 3 aylık geçici iş göremezlik tazminatının hesaplanamadığı,

sakatlanma ve ölüm halinde ... yılı(...-...) için kişi başına asgari teminat miktarı 500.000,00 TL olduğu, hesaplanan tazminatın azami teminat limitinin üzerinde olduğu, davalı tarafın kusuruna tekabül eden maddi tazminat miktarının Geçici İş Göremezlik 0,00 TL, Sürekli İş Göremezlik(Bilinen Dönem) 72.743,64 TL, Sürekli İş Göremezlik(Bilinmeyen Dönem) 3.122.116,30 TL, Bakıcı Gideri 5.004.00 TL, Toplam Tazminat 3.199.863,94 TL, Kusura Tekabül Eden(%50) 1.599.931,97 TL olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

9-Davacı vekili ... tarihli dava değerini arttırılmasına yönelik dilekçesi: Davacı ... yönünden dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL olarak talep ettiği dava değerini, 499.900,00 TL arttırarak 500.000,00 TL'ye yükseltiklerini belirtmiş olduğu anlaşılmıştır.

10-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ... dosya numarası ile ... tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde bulunan tüm delil ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;

Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminat kalemlerinden oluşan maddi tazminata ilişkin tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık noktasının ... tarihinde davacının yaya olarak seyrettiği sırada davalı nezdinde sigortalı ... plakalı aracın çarparak gerçekleşen kaza nedeniyle tarafların kusur durumunun tespiti ile davacıda kaza nedeni ile maluliyet oluşup oluşmadığının tespiti, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı miktarının tespiti ve tahsili , buradan varılacak sonuca göre de faiz talep edemeyeceği edebilecek ise başlangıç tarihi ve türünün tespiti noktasında toplanmış olduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekili her ne kadar davanın usulüne uygun başvuru evrakı olmadığından bahisle usulden red talebinde bulunmuş ise de dava açmadan önce arabuluculuğa da başvurulduğu anlaşılmakla talebin reddine karar verilmiştir.

Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.

ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.

Dosya içerisinde bulunan kaza tespit tutanağı, trafik bilirkişisi raporu dikkate alındığında kazanın davalı nezdinde sigortalı minibüsün duraktan park halinden çıkış yaptığı esnada meydana geldiği, kazanın oluşumunda minibüs sürücüsü ...'ın %50(yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, ... doğumlu çocuk yaya ...'ın annesi ...'ın %50(yüzde elli) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmakla; bu doğrultuda mahkememizce alınan ... tarihli kusur raporu hükme esas alınmıştır.

Davacı... doğum tarihli olup, kazanın gerçekleştiği ... tarihi itibarıyle 18 yaşından küçüktür. Kural olarak davacı hakkında 20/02/2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (ÇÖZGER) doğrultusunda değerlendirme yapılarak maluliyet raporunun düzenlenmesi gereklidir.

Ne var ki, ilgili yönetmelikte düzenlenen cetvelde mağduriyetin karşılığında oran belirtilmediğinden ve özel gereksinim gerektiren hastalıklar için bir kılavuz içerdiğinden dolayı 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin 14/1.maddesinde, 30/03/2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik ve ilgili mülga mevzuat hükümlerine çocuk bakımından yapılan atıfların bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılmış olacağının düzenlenmiştir.

Öte yandan 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesi uyarınca ilgili yönetmeliğin yürürlükten kaldırıldığı, dolayısıyla Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırıldığından elde ki davada Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında değerlendirme yapılarak davacının davaya konu kaza nedeniyle sürekli iş göremezliğinin bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir.

Mahkememizce gerekli tedavi evrakları dosyaya kazandırılarak maluliyet raporu alınmış olduğu, alınan ... tarihli raporun taraflara tebliğ edildiği anlaşılmış olup, alınan raporda davacının sürekli iş göremezliğinin %21 ve sürekli olduğu belirlenmiştir. Alınan rapora karşı davalı vekilince itiraz edilmiş fakat itirazın somutlaştırılmamış olması nedeni ile itirazın yerinde görülmediği anlaşılmakla ve alınan raporun kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun olduğu, maluliyet doğrultusunda alanında uzman doktorların bulunduğu ve rapor düzenlemeye yetkili hastaneden alındığı anlaşılmakla rapor hükme esas alınmıştır.

Mahkeme tarafından dosyada davacının ne iş yaptığına ilişkin; kollukça yapılan araştırma tutanağında da davacının çalışmadığı, SGK yazı cevabında SGK kaydının olmadığı anlaşılmış, dosyaya davacının asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğine dair yansıyan bir evrakın da bulunmadığı anlaşılmakla davacının asgari ücret tarifesi üzerinden tazminat hesabı yapılması yoluna gidilmiştir.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere TRH 2010 Tablosu'na göre davacının yaşı nazara alınarak muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve güncel asgari ücret tarifesi üzerinden; %1,8 teknik faiz uygulanmadan, progresif rant formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması, bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması,

bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının hangi tarihlerden başlayıp hangi tarihte bittiği, davacı açık ve denetime elverişli bir şekilde belirtilerek sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminat hesaplamasının yapılması için dosya aktüer bilirkişisine tevdii edilmiş ve alınan rapora göre de davacının Sürekli İş Göremezlik için (bilinen dönem) 72.743,64 TL, Sürekli İş Görmezlik ( bilinmeyen dönem) 3.122.116,30-TL TL olarak hesap edilmiş alınan raporun karar tarihine en yakın asgari ücret tarifesine göre hesap edildiği, raporun içtihatlara uygun olduğu, dosya kapsamı ile uyumlu olduğu,

denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaat edilmekle hükme esas alınmıştır.

Müterafik kusur bakımından yapılan incelemede; zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44. maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir.

Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.

Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde BK.nun 44.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Somut olayda, kaza anında davacının maluliyetine etki eden kusurunun bulunduğuna dair dosya içerisinde bilgi ve belge yer almadığından müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.

Bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve miktar arttırım dilekçesine göre; ... tarihinde dava dışı ... sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olan aracın %50 oranda kusuru ile trafik kazası yaptığı, davacı asilin ebeveynlerinin eşit oranda (%50) kusurunun bulunduğu ve kaza nedeni ile yaralandığı, yaralanmaya bağlı olarak davacının maluliyet

oranının %21 ve sürekli olarak belirlendiği, aktüer raporuna göre sürekli iş göremezlik tazminatından kusur oranı tenzili yapıldığında sürekli iş göremezlik tazminatının 1.599.931-TL olduğunun belirlendiği ve belirtilen bu miktarın 2918 sayılı yasanın 91.md göre davalı sigorta şirketinin ... kaza tarihi itibariyle teminat limitinin ölüm ve sakatlanma teminat limitinin kişi başına 500.000TL olduğu ve belirlenen bu teminat miktarı itibari ile sorumlu olduğu ve davacının davasını belirlediği sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin talebin bu teminat limiti içerisinde kaldığı anlaşılmakla,

geçici iş göremezlik tazminat şartlarının ise kaza tarihinde davacının 18 yaşından küçük olması ve Yargıtay içtihatlarına göre fiilen çalıştığı ispat olunmadıkça geçici iş göremezlik tazminatının verilemeyeceği belirtilmekle ve somut olayda geçici iş göremezlik tazminatı yönünden şartların oluşmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ayrıca 2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.

Davacı vekili usulüne uygun başvurunun hangi tarihte yapıldığının tespitine dair dosyada evrak bulunmadığı anlaşılmakla dava tarihi itibari ile temerrüde düştüğü anlaşılmala bu tarih itibari ile talep doğrultusunda yasal faize hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim