Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1032 K.2026/147

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkile ait ...

plakalı araç ile davalı sigorta şirketince sigortalı ...plakalı araç arasında ...

tarihinde Diyarbakır İli, Kayapınar İlçesi, Cengizler Caddesinden Cezaevi istikameti

birleşiminde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleşmiştir Müvekkil aracında oluşan hasarın

onarımını kendi imkanlarıyla yaptığını, açıklanan nedenlerden dolayı,

müvekkiline ait araçta meydana gelen trafik kazasından kaynaklanan maddi hasar için

100.00 TL’ nin (Şimdilik fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla) kaza tarihinden

itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, müvekkilin

aracında oluşan değer kaybı için 100.00 TL’ nin (Şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı

kalmak kaydıyla) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak

müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa üzerinde

yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını belirtilen ...plakalı araç ...başlangıç – ...bitim tarihli ve ...numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile ...adına maddi hasarda kaza tarihi itibarıyla araç başına 200.000-TL'ye kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkil şirkete sigorta ettirildiğini, söz konusu maddi teminat miktarı davalı müvekkil sigorta şirketinin işbu poliçeden doğan sorumluluğunun üst limit olduğunu, huzurdaki davaya konu aracın maddi hasar ve değer kaybı tazminatı için ...numaralı hasar dosyası açıldığını,

sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olması nedeniyle müvekkili şirket tarafından ödeme yapılmadığını, arz ve izah edilen nedenlerle; sigortalının kusursuz olması nedeniyle davanın reddine, aksi halde kusur tespiti için rapor alınmasına, mahkemece resen seçilmek üzere araç maddi hasar hesaplamalarında sigortacılık alanında uzman 64 kod numaralı bilirkişiye tespit için atanmasına karar verilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine, diğer beyanları da göz önünde tutularak karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava konusunun; Trafik kazasından kaynaklı davalı sigorta şirketine yöneltilmiş tazminat istemine ilişkin olduğu tespit edildi.

Dosyanın incelenmesinde, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, poliçede araç başına maddi tazminat limitinin 200.000,00 TL olarak belirtildiği, dosya içeresinde yer alan araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre ...tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine değer kaybına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı, oluştuğunun kabulü halinde hasar onarım bedelinin, davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespiti ile maddi tazminatın miktarı ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

...tarihli trafik bilirkişi raporunda özetle; "Sürücü ...(...plakalı): 2918 Sayılı Karalları Trafik Kanunun 57. ve 84. maddesinde ve Karayolları Trafik

Yönetmeliğinin 109.maddesinde yer alan (84/H: Kavşaklarda geçiş öncelliğine uymamak ve

57/B-6: Dönel kavşağa gelen sürücüler, dönel kavşak içindeki araçlara, ilk geçiş hakkı

vermek zorundadırlar, kuralına riayet etmediği) açıklaması yukarıda yapılan kuralları ihlal

etmiş olduğu anlaşıldığından meydana gelen kazada % 75 (YÜZDE YETMİŞBEŞ)

ORANINDA KUSURLU olduğu, sürücü ...(...plakalı):

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52.maddesinde ve Karayolları Trafik

Yönetmeliğinin 101.maddesinde yer alan (52/1-A: Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere

girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya ve hemzemin

geçitlerine, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına

girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar kuralına riayet etmediği) açıklaması yukarıda

yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada % 25 (YÜZDE

YİRMİBEŞ) ORANINDA KUSURLU olduğu" raporda ibraz etmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin ...tarihli ve ...E., ...K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Anılan ilkeler doğrultusunda makine mühendisi tarafından hazırlanan raporda özetle; "Dava konusu

aracın ...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası davaya konu aracın

hasarlandığı, Sigorta Bilgi Gözlem merkezi yapılan sorgulamada; ...plakalı aracın

hasar tarihi dikkate alındığında; mevcut kazadan önce farklı tarihte, farkı plaka ve aynı şasi

numarası ...) ile toplam 2 (İki) ayrı kazaya karışmış olduğu

(...- ...) ayrı kazaya karışmış olduğu tespit edilmiştir. ...ve

...tarihli kazaların hangi kısımda meydana geldiği bilinmediğinden dolayı

mevcut hasardaki değer kaybı hesabının tam olarak hesaplanamamıştır. ...ve

...tarihli hasarlara ait herhangi bir hasar evrakının dosya kapsamında bulunmadığı ve

bu dosya numaralı hasarda değişen veya onarım gören parçalar ile mevcut kazada hasarlanan

parçalar aynı bölgede ve aynı parçalarda olması durumunda değer kaybı miktarının da

değişeceğinden dolayı ...tarihli ve ...ve ...tarihli ve

...hasar dosya dosyasını ...ŞİRKETİNDEN

talep edildikten sonra ve davaya konu araçta oluşan hasar ile faturanın uyumlu olup

olmadığının tespiti için ...plakalı aracın hasarlı fotoğrafların (renkli) dava dosyasına

eklendikten sonra dosyanın tekrardan tarafına tebliğ edilmesi" hususunda rapor ibraz etmiştir.

...tarihli makine mühendisi bilirkişi ek raporunda özetle; "Dava konusu aracın ...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda sol yan tarafında hasar oluştuğu, dava dosyasındaki faturalar incelendiğinde; davaya konu aracın sol tarafta hasar gördüğü ancak sağ tarafa ait alt takım (süspansiyon) parçalarının faturada olduğu, davaya konu araçta değiştirilen ve onarım gören parçaların (faturada belirtilen) kazayla uyumlu olduğunun tespiti için tarafıma yerinde inceleme yetkisi verilmesini ve davaya konu aracın hasarının olduğu kazalı araç fotoğrafları ve onarım esnasında çekilen fotoğrafların mahkemeye sunulmasından sonra tarafına tekrardan görev verilmesini" raporda ibraz etmiştir.

...tarihli makine mühendisi bilirkişi ek raporunda özetle; "

...plaka sayılı aracın ...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası

neticesinde aracın sol kısmalarında hasar oluştuğu ve Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu

oluşacağı kanaatim hasıl olmuştur. Araçta oluşan hasarın onarımı için ...

...numaralı fatura incelendiğinde; hasarla ilgili olmayan parçaların yazıldığı

ve bu neden ile tarafımca hasar resimleri incelenerek, parça ve işçilik için piyasa araştırması

yapmış ve ...kaza tarihi dikkate alınarak davaya konu aracın mevcut hasardan dolayı

oluşan onarım bedel 50.544,00₺ (KDV Dahil) karşılığında onarılacağı belirlenmiştir. Dava

konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ...tarihinde

araçta oluşan hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer

kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, geçmiş hasarları, ...kilometrede olduğu,

parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer

miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler

(eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay ...Hukuk

dairesi ...E. ...K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi

yöntemine göre ise davaya konu araçta 38.669,75 değer kaybının oluşacağı" mütalaa edilmiştir. Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davacının değer kaybı zararının 9.667,43 TL, 12.636,00 TL hasar onarım bedeli olduğu kabul edilmiştir.

Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı ile dava değer artırım dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği değer kaybı miktarının 9.667,43 TL, hasar onarım bedelinin 12.636,00 TL olduğu kabul edilerek ilgili miktara kabul edilen miktara davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren sigortalı aracın hususi kullanıma özgülenmesi nedeniyle yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.