Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1115 K.2025/1381

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plakalı Ambulans aracıyla Silvan İlçesinden Diyarbakır istikametine seyir halindeyken Kocaköy- Silvan üç yol ışıklı kavşağına geldiğinde Kocaköy istikametinden gelip Silvan istikametine dönüş için üç yol ışıklı kavşakta kırmızı ışıkta durup yeşil ışık yanmasını bekleyen yeşil yanınca hareket eden ...sevk ve idaresindeki ...Plakalı çekicinin ön kısımlarına kırmızı ışıkta durmayarak aracın sağ yan kısımlarına çarpması sonucu çift taraflı yaramalı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin ağır yaralandığını, meydana gelen kaza sonucu müvekkil, uzun süre yoğun bakımda kaldığını,

vücudunun çeşitli yerlerinde kırıklar meydana gelerek ve ağır şekilde yaralanmış ve yüzünde kazadan kaynaklı sabit izler kaldığını, uzun süre tedavi görmesi sebebiyle iyileşme sürecinde ihtiyaçlarını tek başına karşılayamadığını, Zararının tazmini amacıyla davalı sigorta şirketine yapmış olduğu başvuru neticesinde davalı sigorta şirketince yasal süre içerisinde taleplerini karşılamadıklarını, geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik (maluliyet ) için şimdilik 100,00 TL,

Geçici geçici bakıcı giderleri için 100,00 TL olmak üzere toplam 200,00 TL' nin kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren (her iki kalem için de) işleyecek 3095 sayılı kanunun m.2/2 gereğince avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsilini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı ...Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı vekilinin belirsiz alacak davası açmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacıya dava tutarının açıklattırılması aksi halde davanın reddini, İbrazı zorunlu belgelerin sunulmamasından dolayı geçerli bir başvuru olmadığı dikkate alınarak HMK 115 maddesi gereği dava şartı yokluğu nedeniyle huzurdaki davanın reddini, Poliçe teminatı kapsamı dışında bulunan geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri talebinin reddini, Peşin sermaye değerine ilişkin SGK'ya müzekkere yazılarak belgelerin celp edilmesini, Aleyhe hüküm kurulması halinde maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu ...İhtisas Dairesi'nden rapor alınmasını,

Aleyhe hüküm kurulması halinde kusur durumunun tespiti için Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti'nden ve Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi'nden rapor alınmasını, davanın ikame edilmesine sebep olunmadığından harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER

1-Mahkememizce aldırılan ...tarihli maluliyet raporu ile ...tarihli maluliyet raporu; ...Doğumlu ...T.C. numaralı ...tarihinde maruz kaldığı trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle engel/özür/maluliyet oranının değerlendirilmesinde.

Kişinin engel oranının %10 ve sürekli olduğu, ...tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme, içme, vb.) ihtiyaç süresinin 1 ay olduğu, ...tarihinden itibaren kişinin %100 özürlü sayılması gerektiği, ...tarihinde alınan raporda ise Kişinin engel oranının %12 ve sürekli olduğu, ...tarihinden Itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme, içme, vb.) ihtiyaç süresinin 1 ay olduğu, ...tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 6 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği kanaatine varıldığı anlaşıldı.

2-Mahkememizce tedavi giderlerine ilişkin alınan ...tarihli bilirkişi raporu; Trafik kazası sonucu tetkik ve tedavileri SGK kapsamında yürütülen hastanın dosya içeriğinde bulunan bilgi ve belgelere, adli tıp raporuna göre; ulaşım: 321.25TL, hastane tarafından sunulan tüm sağlık giderleri SGK tarafından karşılandığını, yan tedavi giderleri 1.350,00TL(Pansuman,korse), Bakıcı giderleri 7.991,91-TL olmak üzere toplamda 9.663,16TL tedavi masrafı olduğuna dair kanaatine varıldığı anlaşıldı.

3-Mahkememizce aktüerya bilirkişisinden aldırılan ...tarihli bilirkişi raporunda; ...tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu malul kalan davacının dava dosyasına sunulan maluliyet raporundaki oran ve süreler doğrultusunda alabileceği maddi tazminatının hesaplamasında.

Trafik kazası sonucu sakatlanma ve ölüm halinde 2022 yılı(...-...) için kişi başına azami teminat miktarı 1.000.000,00 TL olduğu, keza sağlık gideri teminatının da ayrıca 1.00.000,00 TL olduğu, her iki poliçe teminat limitinin ayrı değerlendirildiği, sürekli iş göremezlik tazminatının (SİG) ölüm ve sakatlanma teminatı klozundan, geçici iş göremezlik tazminatı (GİG), tedavi harcamaları ve bakıcı giderinin sağlık giderleri klozu içerisinde değerlendirildiği, takdiri sayın mahkemede olmak üzere beher alacak için davalı her bir sigorta şirketinin söz konusu limitlerle ayrı olarak ve sınırlı sorumlu olduğu,

buna göre davalı sigorta şirketinin 1.000.000, TL sürekli iş göremezlik tazminatından ve 8.121,60 TL bakıcı giderinden olmak üzere, ZMSS poliçe limiti dahilinde sorumlu olabileceği toplam miktarın 1.008.121,60 TL olduğu, davacının meydana gelen trafik kazasındaki kusursuzluk durumuna göre hesaplanan maddi tazminatın toplam 3.759.182,62-TL olduğu kanaatine varıldığı anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ...tarihinde davacının sağlık çalışanı olarak bulunduğu ...plaka sayılı ambulansta seyir halinde iken dava dışı ...plaka sayılı araç ile gerçekleşen yaralamalı trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve tedavi ve bakıcı gideri tazminat kalemlerinden oluşan maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin açılan dava olduğu anlaşılmıştır.

Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.

ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.

...tarihinde gerçekleşen kazada davacının ambulans içinde sağlık çalışanı olarak bulunduğu, davalı sigortanın ise davacının içinde bulunduğu aracın (ambulans) ZMSS sigortacısı olduğu, ZMSS sigorta poliçesine göre ...-...tarihleri aralığını kapsar şekilde kişi başı sakatlanma ve ölüm limitinin 500.000,00 TL; kişi başı sağlık gideri limitinin ise 500.000,00 TL olduğu ancak Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife uygulama Esasları Hakkında Yönetmelikte yapılan ...tarihinde yapılan düzenleme ile 500.000 TL olan teminat limitleri ayrı ayrı 1.000.000,00 TL ye yükseltiği anlaşılmıştır.

Davacının talebine konu sürekli iş göremezlik zararının kişi başı sakatlanma ve ölüm teminatına; kalan taleplerinin ise sağlık gideri teminatına dahil olduğu, SGK ya yazılan müzekkere cevabına göre kaza tarihinde memur olarak çalışan davacı lehine geçici iş göremezlik ödenmesinin mümkün bulunmadığı ödeme yapılmadığının belirtildiği görülmüştür.

Davacı ile davalı arasındaki ilişki ise davacının araçta tüketici konumunda olmadığı ve davalı sigorta şirketi ile arasında herhangi bir sözleşmesel ilişki bulunmadığından bahisle Mahkememizin görevli bulunduğu kanaati ile yargılama yapılmıştır.

Davacı vekilinin tazminat talebi açık olmadığından HMK M.31 ve 194 ilkeleri uyarınca talebini ...tarihli celsede açıkladığı ancak yalnız tedavi ve bakıcı gideri yönünden 50 TL -50 TL şeklinde beyanda bulunduğu bunun üzerine Mahkememizce son tarihli celsede yeniden sorulması üzerine 50 TL geçici- 50 TL sürekli iş göremezlik talebinin bulunduğunun belirtildiği görülmüştür.

Davalı vekilince süresinde sunulan cevap dilekçesi ile davanın belirsiz alacak şeklinde açılamayacağı, usulüne uygun olarak başvurunun yapılmadığı, taleplerin poliçe kapsamı dışında olduğu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı maluliyetin oluşmadığının belirtildiği görülmüştür.

Mahkememizce davacının SGK hizmet dökümleri, hastane tedavi kayıtları, CBS dosyası dosyamız arasına alındıktan sonra maluliyet durumunun tespiti amacıyla kaza tarihi olan ...tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan ...tarihli raporda davacının engel oranının % 10 ve sürekli olduğu, bakıcı ihtiyaç süresinin 1 ay olduğu, iyileşme süresinin 10 güne kadar uzayabileceğinin belirtildiği görülmüştür.

Bunun üzerine Mahkememizce 3 imzalı heyet raporunun eksik imzalı olması nedeniyle yeniden Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığına imzaların tamamlanması için dosya gönderilmiş olup Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca ...Sayı ile sunulan ek raporda davacının ...tarihinde yeniden yapılan tetkikleri sonucunda burnundaki nazal kemik kırığının bir önceki raporda sehven belirtilmediği ancak bu kırığın da kaza sonucu oluştuğunun anlaşılması neticesinde kişinin engel oranının % 12 olarak düzeltilmesine ilişkin 7 imzanın bulunduğu heyet raporunun tanzim edildiği anlaşılmıştır.

Rapora karşı itirazlar bulunsa da davacının kaza nedeni ile tüm SGK tedavi kayıtlarının incelenmesi sureti ile İlgili Yönetmelik hükümleri dairesinde hazırlanan raporun ikinci kez ek raporuna eklenen engel oranının da gerekçelendirildiği görülmekle itirazların reddi ile ilgili raporun hükme esas alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce kazaya ilişkin olarak olay tarihli kaza tespit tutanağı incelendiğinde mobese kayıtlarından ...plaka sayılı ambulansın kırmızı ışık ihlali yapmak sureti ile asli kusurlu bulunduğu; ...plaka sayılı aracın ise kusurunun bulunmadığının belirtildiği,

kaza ile ilgili olarak dosya arasına sunulan Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında alınan ...tarihli Ankara ATK raporunda kaza nedeni ile ambulans sürücüsü ...% 100 kusurlu olduğunun belirtildiği yine Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas Sayılı dosyasında alınan 3 lü heyet bilirkişi raporunda da kaza nedeni ile ambulans sürücüsü ...% 100 kusurlu olduğunun belirtildiği gibi olaya ilişkin olarak Diyarbakır CBS ...Soruşturma sayılı dosyası için alınan ...tarihli trafik bilirkişi raporunun da aynı mahiyette olup kaza nedeni ile ambulans sürücüsü ...% 100 kusurlu olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Tüm kusur raporlarının birbiri ile aynı mahiyette olduğu gözetilerek CBS kusur raporunun usul ekonomisi ilkesi gereği davacı ve davalı taraflara tebliğine dair ...tarihli celse ara karar kurulmuş, ilgili rapora karşı davalı tarafça itirazda bulunulmuş olsa da tüm raporların birbiri ile uyuştuğu görüldüğünden kusura ilişkin itirazların reddine karar verilmiştir.

Bundan sonra dosyanın davacının maluliyeti ile dava dışı aracın kusuru göz önünde bulundurularak TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemi üzerinden rapor tanzimi için aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, aktüerya bilirkişisince hazırlanan ...tarihli raporda davacının kaza tarihinde 27 yaşında olduğu ve bekar olduğu, memur olarak çalıştığı, bu sebeple geçici iş göremezlik tazminatına hak kazanamayacağı, bunun dışında sürekli iş göremezlik tazminatının bilinen dönem için 204.218,36 TL, bilinmeyen dönem için 3.546,842 TL ve bakıcı giderinin de 8.121,60 TL olarak hesap edildiği anlaşılmıştır.

Hesap raporunda davacının memur olması nedeni ile geçici iş göremezlik hesabı yapılmamasının doğru olduğu kalan hesaplamanın da Yargıtay içtihatları uyarınca doğru hesap edildiği anlaşıldığından hükme esas alınmasına karar verilmiştir. Bunun dışında ...tarihinde dosyamız arasına sunulan ve SUT uzmanı tarafından hazırlanan tedavi giderlerine ilişkin raporda 1.350,00 TL tedavi masrafının bulunduğunun belirtildiği görülmüştür.

Davalı vekili sürekli iş göremezlik zararı ve tedavi gideri ile bakıcı giderinin , ZMMS poliçesinde teminat altına alınmadığını ileri sürse de "Tedavi giderleri kapsamında, sigorta şirketinin, motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan sorumluluğun zorunlu olarak sigorta teminatına bağlanması nedeniyle yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 Sayılı Yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır.

Söz konusu düzenlemede; trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin karşılanacağı belirtilmiştir. Trafik kazası sonucu hastalık sigortası kapsamında Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, yasa kapsamı içerisinde bulunmamakta olup, Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, işletenden,

şoföründen ve zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitleri içerisinde kalmak koşuluyla sigorta şirketinden tahsili mümkün olduğu bulunmaktadır."(Yargıtay 10.HD.2014/5225 E-2014/6200 K) "01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde "Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri,

tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır.

Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır.

Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar, 1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, 2-Tedaviyle ilgili diğer giderler, 3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler, Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir.

Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır. Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki.

1-Bakıcı giderleri 2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları) 3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir. Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez.

Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder.(Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya Barosu yayınları. sayfa 7-8 Yargıtay HGK Üyesi: Hüseyin TUZTAŞ). İzah edilen nedenlerle, davalı vekilinin bu yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir.

Buna göre Mahkememizce yukarıda açıklanan nedenler ile usule uygun olarak hazırlanan bilirkişi raporları doğrultusunda ve de poliçe teminat limitleri olan 1.000.000,00 TL olduğu tespiti ile davacı tarafça poliçe teminat limiti göz önünde bulundurularak ...tarihinde talep artırımında bulunduğu tespiti ile açılan davanın aşağıdaki şekilde kabulüne ilişkin hüküm ihdas edilmiştir. Davacının dava tarihinden önce KTK'nun 97. maddesi uyarınca davalıya başvurduğu ve başvurunun evrak kayıt tarihinin ...olduğu görülmüştür. Bu tarih üzerinden 8 iş günü hesaplandığında, davalının temerrüt tarihinin ...olduğu anlaşılmış temerrüt bu şekilde belirlenmiştir.

Katip Hakim