Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1163 K.2025/608

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, ekte sunulan faturadan anlaşılacağa üzere davalıya ait .....plaka sayılı aracın .....sevk ve idaresinde iken .....tarihinde müvekkili sigorta şirketi tarafından akaryakıt paket sigorta poliçesi ile sigortalanan dava dışı .....Tic.

A.Ş. 'ye ait iş yerinin bulunduğu, akaryakıt istasyonuna yanaştığı ve tankerde bulunan 412 litrelik benzin yakıtını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak mazot tankerine boşalttığını, akabinde durumu farketmesine rağmen araç sürücüsünün hiçbir bilgi vermeden olay yerinden ayrıldığını, bu hali ile benzin ve mazotun birbirine karıştığını ve bir kısım müşterilere satışının yapıldığını, birden çok aracın zarar gördüğünü, .....firmasının sigortalıyı uyarması neticesinde derhal satış işlemlerinin durdurulduğunu,

hasarın meydana gelmesinde tüm dosya kapsamındaki belgeler ve ekspertiz raporundan da anlaşılacağı üzere ilgili yakıtı yanlış boşaltan araç sürücüsü .....%100 oranında kusurlu olduğunu, olayda kullanılan aracın maliki olan davalının da KTT, BK, TTK ve ilgili mevzuat gereği sürücünün eylemlerinden dolayı aynı ölçüde kusurlu olduğunu, ilgili kaza neticesinde alınan raporlar, çekilen fotoğraflar, ekspertiz raporları, faturalar ve diğer tüm belgelerin incelenmesi neticesinde 100.000,00 TL maddi hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini, iş bu tazminatın sigortalının hesabına .....tarihinde ödendiğini,

ilgili bedelin davalıdan faizi ile bilikte defalarca ödenmesi talep edildiği halde bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, alacağın tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ve takibin devamı ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Usulüne uygun tebligata rağmen davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davalı hakkında esnaf tacir araştırması yapılmış, Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosya arasına kazandırılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden;

Davacı sigorta şirketi tarafından .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere dava dışı ...... Tic. A.Ş. 'ye ait akaryakıt istasyonu hakkında akaryakıt paket sigorta poliçesinin düzenlendiği,

Davalı ....."Karayolu İle Yük Taşımacılığı" mesleğine ilişkin Diyarbakır Esnaf ve Sanatkarlar Odasında sicil kaydının bulunduğu,

Davalı .....tarafından dava dışı sigortalı .....Tic. A.Ş.'ye hitaben .....plaka sayılı araca ilişkin akaryakıt nakliye bedeli karşılığı .....tarihli ve KDV dahil 18.000,00 TL bedelli faturanın düzenlendiği,

Davalı sigorta şirketine hitaben düzenlenen .....tarihli ekspertiz raporunda; sigortalı dava dışı ...... Ve Tic.

A.Ş. yetkililerinin beyanları esas alınarak, sigortalı tarafından .....& .....A.Ş. rafinelerinden .....tarihinde satın alınan benzin ve dizel cinsi akaryakıtın davalı .....ait tanker ile nakliye firması personeli .....tarafından .....tarihinde sigortalıya ait akaryakıt istasyonuna getirildiği ve yakıt boşaltım esnasında .....tarafından tanker içerisinde bulunan 3.800 Litrelik Fullsave dizel yakıtın işyerinde bulunan 1 numaralı FS diesel yer altı tankına boşaltıldığı,

daha sanra tanker aracında bulunan benzin yakıtının .....litrelik kısmının yine yer altında bulunan 1 numaralı FS diesel yer altı tankına boşaltması sonucu 1 numaralı FS diesel yer altı tankında benzin ve motorin karşımı sonucu maddi zarar meydana geldiği, sonrasında bu şekilde satışların yapıldığı, .....& .....Petrol A.Ş firmasının sigortalıyı uyarmaları sonucu yer altı tankında benzin-motorin yakıt karışımından dolayı maddi zarar meydana geldiğinin öğrenildiği, yakıt karışımından dolayı maddi zarar oluştuğu, maddi zararın nakliye firması personeli .....tanklara yanlış akaryakıt boşaltmasının sebep olduğu,

sigortalı şirket yetkilileri tarafından nakliye firması ile aralarında yazılı bir sözleşme bulunmadığı, sadece ilgili firmanın nakliye faturası düzenlediğine ilişkin rapora kayıt düşüldüğü,

Eksper raporunda, poliçe gereğince sigortalıya ödenmesi gereken hasar miktarının 100.000,00 TL olarak tespit edildiği ve dava dışı sigortalı tarafından hasar bedelinin tahsil edildiğine ve bu zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı sahip oldukları dava ve talep haklarının davacı sigorta şirketine devir ve temlik edildiğine ilişkin ibraname ve temlikname başlıklı imzalı belgenin düzenlendiği,

Davacı sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödenen 100.000,00 TL asıl alacak ve 5.063,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 105.063,00 TL'nin tahsili amacıyla davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının gönderilen ödeme emrine karşı süresinde borca ve yetkiye itiraz dilekçesi sunulduğu, dava açılmadan önce arabuluculuk aşamasının görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı, eldeki itirazın iptali davasının bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava, dava dışı sigortalı .....San. Tic. A.Ş. ile davalı arasındaki taşıma sözleşmesi dayalı, davalı taşıyan tarafından kusurlu olarak taşımaya konu benzin niteliğindeki akaryakıtın sigortalıya ait akaryakıt istasyonundaki dizel yakıt tankına boşaltılması nedeniyle meydana geldiği iddia edilen zarara ilişkin davacı sigortacı tarafından Akaryakıt Paket Sigorta Sözleşmesi gereğince dava dışı sigortalıya ödeme yapıldığından bahisle yapılan ödemenin davalı taşıyandan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı sigortalı .....Sanç Tic.

A.Ş. ile davalı arasında akaryakıt taşınmasına ilişkin sözleşme ilişkisi bulunup bulunmadığı, sözleşme ilişkisinin bulunduğunun kabulü halinde davalı tarafından taşımaya konu benzin cinsi akaryakıtın sigortalıya ait akaryakıt istasyonundaki dizel yakıt tankına boşaltılıp boşaltılmadığı, bu yönde bir taşıma ve akaryakıt boşaltım işleminin gerçekleştirildiğinin kabulü halinde davalının kusurunun bulunup bulunmadığı, kusurlu ise oranı, davalı tarafından dava dışı sigortalıya yapılan ödemenin yerinde olup olmadığı,

tüm bunlardan varılacak sonuca göre davacının dava dışı sigortalıya ödediği bedeli, sigortalı ile davalı taşıyan arasındaki taşıma sözleşmesi kapsamında davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

Halefiyet, bir kişinin hukuken diğerinin yerine geçmesi anlamına gelir. TTK m. 1472(1) hükmünde sigorta tazminatını ödeyen sigortacının, hukuken sigorta ettirenin (başkası hesabına sigortada sigortalının) yerine geçeceği ifade edilmiştir. Bu nedenle hukukumuzda yasal halefiyete ilişkin olarak tazminat alacağının yasa uyarınca sigortacıya geçmesi ilkesi benimsenmiştir.

Yasal halefiyet zarar sigortalarında söz konusu olup, mal sigortaları bakımından TTK m. 1472 hükmünde, sorumluluk sigortaları bakımından TTK m. 1481 hükmünde düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder.

Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücu davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz’î haleftir (Yargıtay HGK, 05/02/2019, E. 2017/17-1088, K. 2019/65 tarih ve sayılı kararı).

Davacı sigorta şirketi sigortalısına yaptığı ödemenin davalı taşıyandan rücuen tahsilini istemiştir. Davacı sigorta şirketi sigortalısına halef olarak elde ki davayı açmıştır. Dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki ilişki taşıma sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Dava dışı sigortalının şirket olması nedeniyle sigortalı ile davalı arasındaki ilişki tüketici işlemi niteliğinde değildir. Taşıma sözleşmesi 6102 sayılı TTK.'da düzenlendiğinden dava mutlak ticari dava niteliğinde olup, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olduğu kabul edilmiştir.

Davalı vekili başlatılan icra takibinde gönderilen ödeme emrine karşı sunduğu itiraz dilekçesinde yetki itirazında da bulunmuş ise de, yetki itirazında yetkili icra dairesi gösterilmemiştir. Bu halde usulüne uygun yetki itirazı bulunmadığından davalı yetki itirazı hususunda değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Elde ki davada, davacı sigorta şirketi, dava dışı sigortalı tarafından .....& .....Petrol A.Ş. rafinelerinden .....tarihinde satın alınan benzin ve dizel cinsi akaryakıtın davalı .....ait tanker ile sigortalıya ait iş yerine getirildiğini ve davalıya ait tanker sürücüsü .....tarafından .....tarihinde yakıtın sigortalıya ait akaryakıt istasyonundaki yer altı tanklarına boşaltımı esnasında benzin cinsi yakıtın dizel cinsi tanka boşaltılması nedeniyle maddi zarar meydana geldiğini ve taşıma sözleşmesi gereğince zarara davalı taşıyanın çalışanının sebebiyet verdiğini ileri sürmüştür.

Davalının sorumluluğu taşıma sözleşmesine aykırılığa dayandırıldığına göre, ispat yükü taşıtana halef olan davacı sigorta şirketindedir. Davacı sigorta şirketi tarafından dosyaya delil olarak, davalı taşıyan tarafından dava dışı sigortalı taşıtana hitaben akaryakıt nakliye bedeli karşılığı düzenlenen fatura ile dava dışı sigortalı şirket yetkililerinin beyanları esas alınarak düzenlenen ekspertiz raporu dosyaya sunulmuştur.

Sunulan fatura içeriğinde, taşımaya konu eşyanın cins ve miktarı yazılı değildir. Eksper raporunun içeriğinde, sigortalı şirket yetkilileri tarafından davalı taşıyan ile aralarında taşımaya ilişkin yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, sadece davalı taşıyan tarafından düzenlenen faturanın bulunduğunun beyan edildiği belirtilmiştir.

Dosyaya sunulan taşımaya ilişkin fatura ile dava dışı sigortalı şirket yetkililerinin tek taraflı beyanları esas alınarak düzenlenen eksper raporu, davalı taşıyanın taşıma sözleşmesine aykırı davrandığının ve davaya konu yakıt karışımına davalı taşıyanın çalışanının sebebiyet verdiğinin ispatı için yeterli değildir.

Mevcut delil durumu itibarıyle davalının taşıma sözleşmesine aykırı davrandığı ve rücu talebine konu ödemeye esas zarara davalının çalışanının sebebiyet verdiği ispatlanamamıştır. Açıklanan nedenlerle, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 1.268,90 TL peşin harcın mahsubu sonucu bakiye kalan 653,50 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..

Katip Hakim