Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1193 K.2024/994

Davacı vekili, müvekkiline ait .....Şubeli, .....seri numaralı, .....basım tarihli, .....hesap numaralı ve .....TL bedelli çekin müvekkili .....himayesindeyken çocuklarının oynaması nedeniyle kaybolduğunu, yargılama aşamasında dinlenecek olan tanıklar ile de bu durumun ispat edileceğini, iş bu çekin halen kayıp olduğunu, çekin kaybı nedeniyle müvekkilinin çek sahibinden olan alacağını tahsil edemediğini, çekin kaybolma suretiyle zayi olduğunu ileri sürerek çekin borçluları (keşidecileri) tarafından 3.şahıslara ödenmemesini teminen TTK gereği öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve ilgili çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

Dava, Türk Ticaret Kanununun 757.ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652) TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Dava dilekçesinin ekinde fotokopi olarak sunulan çek bilgileri incelendiğinde, çekin hamiline çek olduğu, keşidecisi ....., .....keşide tarihli, .....seri numaralı ve .....TL bedelli olduğu, çekin arka yüzünde zayi nedeniyle çek iptali talep eden .....(.....) cirosunun bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin açılan davada, davacının çekin yetkili hamili olduğu ve rıza dışı elden çıktığı veya kaybolduğu ileri sürülmüş ise de, çeki kimden aldığı ve hangi ticari ilişki kapsamında hamil olduğuna ilişkin herhangi bir beyanda bulunulmadığı gibi çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin tesvik edici herhangi bir belgede sunulmadığı,

öte yandan çekin ne şekilde zayi olduğuna yönelikte somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmakla, mahkememizce .....tarihli ara kararla, davacı vekiline müvekkilinin zayi nedeniyle iptali talep edilen çeki kimden aldığı ve hangi hukuki ilişki kapsamında hamili olduğunu açıklaması ve buna dair teşvik edici belgeleri sunması, ayrıca hangi şekilde zayi olduğuna yönelik somutlaştırma yükümlülüğünün yerine getirilmesine dair açıklayıcı beyanda bulunmak üzere süre verilmiştir.

Davacı vekili .....tarihli beyan dilekçesi ile, ilgili çekin müvekkilinin himayesindeyken çocuklarının iş bu çeki ikamet ettikleri konutun yatak odasından alarak .....tarihinde oynamak için ikamet ettikleri konutun bulunduğu site olan .....adresindeki oyun park alanında ceplerinden düşürmeleri ya da birinin cebinden almaları sonucu müvekkilinin elinden çıktığını, çocukların yaşı küçük olduğu için tam olarak beyanlarından çalındığının ya da kaybolduğunun tespitinin yapılamadığını, mevcut durum ile ilgili olarak Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan şikayet ile ilgili başlatılan soruşturmanın devam ettiğini,

sitenin güvenlik kamera kayıtlarından ve diğer tanık beyanlarına rağmen bu çekin bulunamadığını, müvekkilinin çekin arkasında da imzası olduğu üzere .....kasap dükkanının sahibi olduğunu, iş bu çekinde ticari iş kapsamında kendisine verildiğini ve müvekkilinin himayesindeyken zayi olduğunu, çekin ödeme tarihinin yakın olması nedeniyle iş bu çek ile ilgili ödeme yasağı taleplerinin kabul edilmemesi halinde müvekkilinin çok ciddi şekilde hak kaybına uğrayacağını, bu nedenle mahkemece gerekli görüldüğü takdirde ivedi bir şekilde tanık dinleme taleplerinin kabul edilerek çekin kaybolduğunun tespitinin yapılmasının mümkün olduğunu beyan etmiştir.

Somut olayda, davanın .....tarihinde açıldığı ve zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin keşide tarihinin .....olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafça, zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin davacıya ait yatak odasında bulunduğu esnada davanın açıldığı .....tarihinde yaşı küçük çocuklar tarafından alınarak sitenin bahçesinde kaybedildiğine yönelik iddianın hayatın olağan akışına aykırı olması, davanın açıldığı tarihin çekin ibraz tarihine yakın olması ve özellikle çekin arka yüzünde davacıya ait cironun bulunması nedeniyle davacının zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin mahkememizde kanaat oluşmadığından açılan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim