Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1533 K.2025/386

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, mobilye ve doğrama sektöründe faaliyet gösteren müvekkili şirketin ham madde alımı karşılığı davalıya "mal alım avans ödemesi" açıklamasıyla 150.000,00 TL göndermesine rağmen davalının edimlerini yerine getirmemesi üzerine ödenen bedelin tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesi ...esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ve takibin devamı ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Usulüne uygun tebligata rağmen davalı davaya cevap vermemiş, duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirmiş, davalı vekili duruşmada davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davalı hakkında esnaf-tacir araştırması yapılmış, Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden dosya arasına eklenmiş, takibe ve davaya dayanak yapılan dekont örneği ...Bankası A.Ş.'den celp edilerek dosya arasına kazandırılmıştır.

Davacı tarafından ...tarihinde Cep Şube üzerinden internet bankacılığı aracılığıyla davalının ...Bankasına hesabına "mal alım avans ödemesi" açıklaması ile 150.000,00 TL gönderildiği anlaşılmaktadır.

Davacı-alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine ...tarihinde "...tarihli mal alım avans ödemesi" açıklamasına dayalı 150.000,00 TL asıl alacak ve 45.882,53 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 195.882,53 TL'nın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının gönderilen ödeme emrine karşı İstanbul Anadolu İcra Dairelerinin yetkili olduğu ileri sürülerek yetki itirazı ile birlikte borca ve ferilerine itirazda bulunulduğu, icra dairesince takibin durulmasına karar verildiği ve elde ki itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı taraf davasını açarken harca esas değeri 150.000,00 TL göstererek elde ki davayı açmış, davacı vekili ...tarihli ön inceleme duruşmasında, davaya konu edilen alacağın takipte talep edilen 150.000,00 TL asıl alacağa ilişkin olduğunu, elde ki davada işlemiş faize ilişkin taleplerinin bulunmadığını beyan etmiştir.

Dava, davacı tarafından banka havalesi ile "mal alım avans ödemesi" karşılığı davalıya gönderilen bedele istinaden davalının mal teslimini gerçekleştirmediğinden bahisle avans olarak gönderildiği iddia edilen bedelin tahsili amacıyla başlatılan icra takibinden dolayı davalının asıl alacağa yönelik yapmış olduğu itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, elde ki davaya konu icra takibinin yetkili icra dairesinde başlatılıp başlatılmadığı, banka havalesi yoluyla gönderilen bedelin mal alımı karşılığı avans olarak gönderilip gönderilmediği, avans olarak gönderildiğinin kabulü halinde mal tesliminin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, buradan varılacak sonuca göre davacının banka havalesi yoluyla gönderdiği asıl alacağın iadesini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkindir.

Her ne kadar Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen cevabı yazıda davacının tacir kaydının bulunmadığı bildirilmiş ise de, Vergi Dairesinden gelen cevabı yazıda davacının 2022 yılından itibaren bilanço esasına göre defter tuttuğunun bildirildiği ve 177 ve 6102 sayılı TTK.'nun 11. Ve 213 sayılı VUK.'nun 177. maddeleri birlikte gözetildiğinde, daavalının faaliyetinin esnaf işletme sınırının üzerinde olduğu ve davalının tacir, taraflar arasındaki uyuşmazlığında her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren nispi ticari dava olduğu anlaşılmakla uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olduğu kabul edilmiştir.

Davacı tarafından ...tarihinde Cep Şube üzerinden internet bankacılığı aracılığıyla davalının ...Bankasına hesabına "mal alım avans ödemesi" açıklaması ile 150.000,00 TL gönderildiği ve bu haliyle taraflar arasında satım sözleşmesine ilişkin akdi ilişki kurulduğu anlaşılmaktadır.

Davalı taraf, başlatılan icra takibinde gönderilen ödeme emrine karşı icra dairesinin yetkisine de itirazda bulunduğu anlaşılmaktadır. Davaya konu alacağın sözleşmeden kaynaklanan para alacağına ilişkin olması ve 6098 sayılı TBK.'nun 89.maddesi gereğince davacı-alacaklının yerleşim yeri İcra Dairesi olan Diyarbakır İcra Dairelerinin de başlatılan icra takibinde yetkili olduğunun anlaşılmasına göne davalı tarafın icra Dairesinin yetkisine yaptığı itiraz yerinde görülmemiş ve işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Somut olayda, davacı, banka havalesi ile yaptığı ödemenin mal alımı için avans olarak yapıldığını ve malın teslim edilmediğini iddia ederek, ödediği bedelin iadesi için icra takibi başlatmış ve icra takibini banka havale dekontuna dayandırmıştır. Kural olarak, banka yoluyla yapılan havale şeklindeki ödemenin aksi kanıtlanmadığı sürece bir borcun tediyesi amacıyla yapıldığı kabul edilir. Bunun aksini iddia eden taraf iddiasını yazılı belgeyle ispatlamak zorundadır.

Dekontta gönderilen paranın ...tarihli mal alım avans ödemesi olduğu yolunda açıklama bulunmaktadır. Bu halde, ispat yükü davalıda olup, davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı gibi, malın teslim edildiğine veya gönderilen bedelin iade edildiğine yönelik dosyaya yansıyan herhangi bir delil bulunmadığından, davacının ödediği bedelin iadesini talep edebileceğinin kabulü gerekir.

Açıklanan nedenlerle, davacı tarafından takipte asıl alacağa yönelik yapılan itirazın iptali istemiyle açılan davanın kabulüne, iadesini gereken miktarın belirli ve bu kapsamda takibe konu asıl alacağın likit olduğu anlaşılmakla, davalı aleyhine takibe konu asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kruulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın KABULÜNE, davalının Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyasında asıl alacağa yaptığı İTİRAZIN İPTALİ ile icra takibinin 150.000,00 TL asıl alacak üzerinden ve takip talebinde belirtilen şartlarla DEVAMINA,

2-Asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan 30.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 10.246,50 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 1.582,22 TL peşin harcın mahsubu sonucu bakiye kalan 8.664,28 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ile 1.582,22 TL peşin harcın toplamı olan 2.009,82 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından 192,50 TL tebligat ve posta masrafı olarak sarf edilen yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim