Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1552 K.2025/1104

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil

.....yolcu olarak bulunduğu .....plakalı araç .....tarihinde Diyarbakır ili

istikametinden Silvan ilçesi istikametine seyrederken karaçalı mevkiinde traktör sollamaya çalıştığında Silvan

istikametinden gelen .....plakalı araca çarpmış, çarpma sonucunda yaralanmalı ve maddi hasarlı

trafik kazası meydana gelmiş, araç tamamen yanarak hurda olmuş, müvekkil de ağır yaralandığını,. .....

plakalı .....marka araç davalı sigorta şirketi tarafından .....poliçe numarasıyla ZMMS

kapsamına alındığını, Aktüer hesaplama kuralları çerçevesinde müvekkilin vücudunda meydana gelen

maluliyetinin tespitini talep ettiklerini, kaza tespit tutanağında müvekkil .....yolcu olması

nedeniyle kusur atfedilmediğini, müvekkil'i burnu kazada büyük hasar almış, yüz estetiği çizik ve yamulmalar

nedeniyle bozulduğunu,, burnun eski görünümüme kavuşması mümkün olmadığını, ekli fotoğraflardan

anlaşılacağı üzere müvekkilinin özellikler burnundaki kalıcı iz ile yamulma bariz ve net olduğunu, burun ve yüz hattında

kalıcı çizikler ve izler meydana geldiğini, dosya içeriğinde sayılan hususlar kapsamında Trafik kazasında

kalıcı sakatlık nedeniyle sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik şimdilik 10,00 TL, ulaşım giderleri şimdilik

10,00 TL, geçici bakıcı gideri şimdilik 10,00 TL ve tedavi gideri şimdilik 10,00 TL tazminatının davalıdan

alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .....plakalı araç

müvekkili şirket nezdinde KTK zorunlu mali mesuliyeti sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış, poliçenin

kaza tarihi itibari ile şahıs başına daimi sakatlık/ölüm teminat limiti belirlenen meblağlar ile Sigortalı araç

sürücüsünün kusuru oranında ve azami poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde

sigortalı araç sürücüsü kusursuz olduğunu, şartlar mevcut ise müterafik kusur indirimi ve hatır taşıması indirimi

yapılması gerektiğini, yargılama giderinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ile hasar dosyası, başvuruya dair evraklar ile davacının tedavisine ilişkin evraklar celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya peşin sermaye değerli rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığı SGK'dan sorulmuş, davacının maluliyet durumunun ve bakıcı ihtiyacı olup olmadığına ilişkin Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından, kusura ilişkin Ankara Trafik İhtisas Dairesinden, tazminat hesabına yönelik ise aktüer bilirkişiden bilirkişi raporu alınmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; .....tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu sırada davalı nezdinde sigortalı .....plakalı aracın karışmış olduğu çift taraflı kaza nedeniyle tarafların kusur durumunun tespiti ile davacıda kaza nedeni ile maluliyet oluşup oluşmadığının tespiti, sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı miktarının tespiti ve tahsili ile bakıcıya muhtaç olup olmadığının, tedavi gideri yapılıp yapılmadığının tespiti ile tahsili, müterafik kusur ve hatır taşıması şartlarının oluşup oluşmadığı, buradan varılacak sonuca göre de faiz talep edemeyeceği edebilecek ise başlangıç tarihi ve türünün tespiti istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.

.....plaka sayılı aracın davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede sakatlanma ve ölüm halinde kişi başı maddi tazminat üst limitinin 1.800.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza tespit tutanağına göre .....tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, kaza nedeniyle Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının .....nolu dosyası üzerinden araç sürücüsü .....yönünden taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına sebebiyet verme suçundan soruşturmanın yürütüldüğü, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı,

yine dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı, kaza nedeniyle davacının yaralanmasına bağlı olarak SGK tarafından peşin sermaye değerli rücuya tabi her hangi bir ödeme yapılmadığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Kaza tespit tutanağı, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının .....nolu soruşturma dosyası ve trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporundan; .....günü saat .....sıralarında, .....sevk ve idaresinde bulunan davalı tarafından ZMMS ile

teminat altına alınan .....plakalı .....marka minibüs tipi araç ile trafik akımı bölünmüş, iki şeritli

D:.....kod nolu Diyarbakır/Bitlis Devlet Yolunda (Silvan Yolu) Silvan istikametine seyir halinde olduğu, çarpışma noktasına yaklaşımda, Sur İlçesi Karaçalı Mahallesi mülki sınırları içerisinde, yol bakım, onarım ve

yapım çalışması nedeniyle trafik akımının, tek hatta aktarılarak dubalar/delinatör vasıtasıyla iki yönlü

işletildiği yol hattında, önü sıra giden traktör tipi aracı geçme eylemi amacıyla karşı istikamet için kullanılan

yol hattına geçtiği ve seyrine devam ettiği sırada, kullandığı aracın ön kısımlarıyla,

aynı yolda Diyarbakır istikametine, istikametine ayrılan şerit sınırları içerisinde seyreden .....’in kullandığı, .....plakalı .....marka kamyonet tipi aracın ön kısımlarına çarptığı, çarpışma

neticesinde .....plakalı araçta yolcu sıfatıyla seyahat eden davacının yaralandığı, yaralanma ve maddi hasarla sonuçlanan dava konusu trafik

kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Dosya içerisine kazandırılan kusur yönünden düzenlenen trafik bilirkişi raporunda özetle; " Davacının yolcu sıfatıyla seyahat ettiği, Davalı tarafından ZMMS ile teminat altına alınan aracı

kullanan sürücünün, görüşe engel hal olmayan mahal şartları altında seyri sırasında, geçmenin trafik

işaretlemeleri yasaklandığı, yol yapım, bakım, onarım çalışması nedeniyle trafik akımının iki yönlü işletildiği

bölgede, önü sıra giden traktörü geçme eyleminde bulunmasıyla dava konusu olayın gerçekleştiği, geçme

kurallarına riayet etmediği, mütayakkız bir sürüş gerçekleştirmediği, kazalı sürücünün sayılan davranışlarının olayın gelişimine zemin hazırladığı ve asli oranda etken

sağladığı, sürüş güvenliği için gerekli tedbirleri almadığı, yola/çevresine gereken önemi vermediği, trafik

güvenliği ve düzeni ile ilgili gereken azami dikkat ve özeni göstermediği değerlendirildiğinden

Kazalı .....’ın (Davalıca ZMMS ile teminat altına alınan araç .....), Trafik kazasında Yukarıda sayılan hususlar kapsamında %100 (yüzde/yüz) oranında “KUSURLU” olduğu, Kazalı .....’in (Dava Dışı araç/.....):

Trafik kazasında Yukarıda sayılan hususlar kapsamında “KUSURSUZ” olduğu" raporda ibraz edilmiştir. İlgili rapordaki tespit ve değerlendirmelerin kaza tutanakları ve tüm dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak dava konusu kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığın ve bakıcı ihtiyacı bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından bilirkişi raporu alınmıştır.

Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirilme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; davacının kaza nedeniyle yaralanmasına bağlı tüm vücut engellilik oranının %2 olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 1 aya kadar uzayabileceği, başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 21 gün boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceği mütalaa edilmiştir.

Tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden .....tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant tekniği esas alınarak, %2 sürekli iş göremezlik, 1 ay geçici iş göremezlik, 21 gün bakıcı ihtiyacı süresi, % 100 kusur oranı ve asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; bakıcı gideri 14.001,75 TL, geçici iş göremezlik tazminatı 16.113,12 ve sürekli iş göremezlik tazminatı (bilinen dönem+bilinmeyen dönem) 292.977,48 TL olmak üzere toplamda 323.092,35 TL olarak hesaplanmıştır.

Her ne kadar dosya kapsamında SGK tarafından karşılanmayan kaçınılmaz tedavi gideri talebini istinaden dosya bilirkişiye tevdi edilerek ön rapor tanzim olunmuş ise de davacı vekilinin .....tarihli celsede tedavi gideri taleplerinden feragat ettiklerini belirtmesi karşısında ilgili talebe ilişkin kök rapor alınmamış ve tedavi gideri talebine ilişkin davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Davacının davaya konu kaza nedeniyle geçici ve sürekli iş göremezliği oluşup oluşmadığının ve bakıcı ihtiyaci bulunup bulunmadığının tespitine yönelik Dicle Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından, davacının geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı giderinin hesaplanmasına yönelik aktüer bilirkişiden alınan bilirkişi raporlarında belirtilen oran ve süreler ile miktarların yöntemince tespit edilmiş ve hesaplanmış olması karşısında mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilerek benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.

Bu kapsamda belirlenen tazminat miktarlarından müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerekip gerekmediğinin tartışılması gerekir.

Müterafik kusur yönünden; dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden davaya konu kaza nedeniyle davacının kendi yaralanmasına bağlı meydana gelen zararın artmasına ilişkin davacıya kusur atfedilecek herhangi bir delil bulunmadığı anlaşılmakla, belirlenen tazminat miktarlarından müterafik kusur indirimi yapılmasına gerek görülmemiştir.

Hatır taşıması yönünden; Türk Borçlar Kanununun "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi ile Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır. Tazminattan indirim sebeplerini düzenleyen, Türk Borçlar Kanununun 52. maddesinde öngörülen sebepler, daha çok zarar görenle ilgilidir. "Hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı" yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle, maddede sayılan belirli hal ve durumlarda tazminattan indirim yapılması mümkün bulunmaktadır.

Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.

Hatır taşıması tartışılırken tarafların yakınlığı da nazara alınması gereken ölçütlerdendir. Zira yakın akrabalar arasında hatır taşımasından bahsedilmesi mümkün değildir. Çünkü yakın akrabalar arasında taşımanın menfaat karşılığı yapılması sözkonusu değildir. Hatır taşımasının kıstaslarından biri olan "menfaat karşılığı olmama" koşulu mevcut olmadığından yakın akrabalar arasında hatır taşıması indirimi yapılamaz. Somut olayda, elde ki dosyanın davacısı ile sigortalı araç sürücüsü .....aynı köylü oldukları ve uzaktan akrabalıklarının bulunduğuna dair bilgilerin .....tarihli kolluk araştırma tutanağıyla belirtilmesine göre hatır taşımasına ilişkin koşulların oluşmadığı kabul edilmiştir.

Davacı vekili .....tarihli bedel arttırım dilekçesi ile, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderine ilişkin toplam talep sonucunu, 323.092,35 TL'ye yükseltmiş, tahsili talep edilen 323.092,35 TL'nin 292.977,48 TL'lik kısmının sürekli iş göremezlik tazminatına, 16.113,12 TL'lik kısmının geçici iş göremezlik tazminatına ve 14.001,75 TL'lik kısmının ise bakıcı giderine ilişkin olduğunu beyan etmiştir.

Dava dışı sigortalı araç sürücüsü, davaya konu kazanın meydana gelmesinde % 100 kusurlu olup, bilirkişi raporu ile davacının bakıcı gideri istemi yönünden 14.001,75 TL, geçici iş göremezlik tazminatı istemi yönünden 16.113,12 ve sürekli iş göremezlik tazminatı ise 292.977,48 TL olmak üzere toplamda 323.092,35 TL olarak hesaplama yapılmıştır.

Kazaya sebebiyet veren aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi poliçe limitleri dahilinde kalan geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile sürekli iş göremezlik tazminatından teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere sorumludur. ZMMS sigorta poliçesinde sakatlanma veya ölüm halinde maddi tazminat üst limiti 1.800.000,00 TL olarak belirlenmiş, yine poliçede tedavi giderleri için ayrıca 1.800.000,00 TL limit öngörülmüştür.

Davacının bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik isteminin ZMMS sigorta poliçesinde ön görülen tedavi giderlerine ilişkin klozdan, sürekli iş göremezlik tazminatının ise ise ZMMS sigorta poliçesinde kişi başı sakatlanma veya ölüm halinde öngörülen klozdan karşılanması gerekir.

Buna göre, davacı tarafından davalı ZMMS sigortacısı davalı sigorta şirketine yöneltilen geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri tazminatı ve sürekli iş göremezlik tazminatının poliçe teminat limitleri kapsamında kaldığı anlaşılmakla kabulüne, tedavi gideri tazminatı isteminin feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Faizin türü ve faiz başlangıç tarihi yönünden;

Sigortalı aracın kullanım amacının ticari olduğu anlaşılmakla, davacının avans faiz talep edebileceği kabul edilmiştir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketlerinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine .....tarihinde başvuru yaptığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu halde, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt .....tarihinde gerçekleşmiş olup, kabul edilen tazminat miktarına .....tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE;

a) 292.977,48 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 16.113,12 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 14.001,75 TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 323.092,35 TL tazminatın sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

b)Davacının tedavi gideri istemine ilişkin ikame edilen davanın feragat nedeniyle reddine,

2-Kabul edilen 323.092,35 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 22.070,43 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harcın ve tamamlama harcı olarak yatırılan 1.103,36 TL harcın düşümü ile eksik kalan 20.539,47 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç ve 1.103,36 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.958,56 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacının karşıladığı 355,00 TL tebligat gideri, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.355,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 7.354,26 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı dikkate alınarak, 3.599,64 TL'lik kısmının davalıdan tahsili, bakiye kalan 0,36 TL'lik kısmının davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 323.092,35 TL üzerinden hesaplanan 51.694,78 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 10,00 TL üzerinden hesaplanan 10,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim