Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/218 K.2024/839

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, ..... tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen ve davalı .....maliki olduğu plaka sayılı aracın diğer davalı .....sevk ve idaresinde .....plaka sayılı aracın müvekkiline ait .....plaka sayılı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı tarafın %100 kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta oluşan hasara bağlı değer kaybının tüm davalılar tarafından,

aracın tamirde kaldığı süre boyunca kullanılamamasından kaynaklı araç mahrumiyet bedelinin ise davalılar .....ile .....tarafından karşılanması gerektiğini ileri sürerek fazlası saklı şimdilik 100,00 TL değer kaybının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin ise davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini istemiş, .....havale tarihli bedel arttırım dilekçesi ile,

davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin bakiye poliçe limiti dahilinde .....tarihinde .....TL ödeme yapıldığını da beyan ederek değer kaybı ilişkin davalılar .....ve .....yönünden talep sonucunu 24.614,02 TL'na, araç mahrumiyet bedeli yönünden ise 12.500,00 TL'na yükseltmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, yetkili mahkememin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, arabuluculuğa ve müvekkili sigorta şirketine başvuru yapılmadan dava açıldığını, zamanaşımının dolduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili tarafından hasar bedeline ilişkin olarak davacıya ait aracın kasko sigorta poliçesini düzenleyen .....Sigorta A.Ş.'ye .....tarihinde 96.915,68 TL ödeme yapıldığını, kusur durumunun tespiti gerektiğini, değer kaybının ZMMS genel şartlarının ekinde yer alan formüle göre hesaplanması gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Diğer davalılar usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş duruşmalara katılmamıştır.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davacı ile davalı .....ait aracın tescil bilgileri UYAP üzerinden sorgulama yapılarak çıktıları dosya arasına konulmuş, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediği ve araç mahrumiyet bedelinin tespiti yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı davalı ZMMS sigorta şirketi ile işleten ve sürücüye yöneltilmiş değer kaybı ile aracın onarımı aşamasında kullanılamamasından kaynaklı işleten ve sürücüye yöneltilmiş araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkindir.

.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile davalı .....maliki olduğu ve davalı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç arasında çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin .....TL olarak belirlendiği,

kaza sonrası kasko sigorta poliçesine istinaden açılan hasar dosyası kapsamında davacıya ait araç üzerinde inceleme yapılarak düzenlenen ekpertiz raporuna göre davacıya ait araçtaki hasar onarım bedelinin yedek parça ve işçilik dahil 96.915,68 TL olarak belirlendiği, hasar bedelinin davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait aracın kasko sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine ödendiğine ilişkin taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, dava açıldıktan sonra davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin olarak davacı tarafa 23.804,32 TL değer kaybı ödendiği,

dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olup olmadığı, davalı sigorta şirketi yönünden davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, aracın onarımda kaldığı süre boyunca davacının araç mahrumiyet bedeli talep edip edemeyeceği, tazminatın miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir. olduğu tespit edildi.

Davaya konu trafik kazasının mahkememizin yetki sınırları içerisinde gerçekleştiği ve 6100 sayılı HMK.'nun 16/1.maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmakla davalı sigorta şirtetinin yetki itirazı yerinde görülmemiştir.

Davaya konu kazanın .....tarihinde gerçekleştiği ve davanın 2918 sayılı KTK.'nun 109.maddesinde düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketi vekilinin zamanaşımı defi yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiş olup, davalı sürücü de kusura nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.

Somut olayda, kaza sonrası araç sürücüleri tarafından düzenlenen anlaşmalı kaza tespit tutanağında yer alan sürücüsü beyanları ile kaza yeri krokisinden, .....tarihinde saat .....civarlarında davacıya ait .....plaka sayılı aracın sürücü .....sevk ve idaresinde Mezopotamya Bulvarından Elazığ Bulvarına doğru sağ şeritte seyir halinde iken yine aynı istikamette .....plaka sayılı araç ile seyir halinde bululan sürücü .....şerit ihlali yaparak sevk ve idaresindeki aracın sağ ön yan kısmı ile davacıya ait aracın sol yan kısmına çarpması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmakla, kusura ilişkin bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve davalı sigortalı araç sürücüsü .....kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında 48.418,34 TL değer kaybı oluştuğu, yine bilirkişi raporunda davacıya ait aracın makul onarım süresinin 10 gün olduğu ve bu süreçte benzer nitelikte nitelikteki aracın günlük ikame bedelinin 1.250,00 TL olduğu, toplamda araç mahrumiyet bedelinin 12.500,00 TL olduğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce de benimsenmiş ve davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta 48.418,34 TL değer kaybı meydana geldiği, araç mahrumiyet bedelinin ise 12.500,00 TL olduğu kabul edilmiştir.

Elde ki davada, davacı tarafça değer kaybı yönünden davalıların müteselsil sorumluluğuna, araç mahrumiyet bedeli yönünden ise davalılar işleten ve sürücünün sorumluluğuna dayanılmıştır.

Değer kaybı yönünden yapılan değerlendirmede;

Mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporuna göre davacıya ait araçta 48.418,34 TL değer kaybı meydana gelmiş olup, davalı sigorta şirketi poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla işleten ve sürücüile birlikte değer kaybına ilişkin zararın ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Poliçe limiti 120.000,00 TL olup, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait aracın hasar onarımı için kendi kasko sigorta şirketine rücuen ödediği 96.915,68 TL poliçe limitinden mahsup edildiğinde bakiye kalan miktar 23.084,32 TL'dir. Değer kaybına ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından dava açıldıktan sonra ancak bedel arttırım dilekçesi sunulmadan önce .....tarihinde 23.804,32 TL ödeme yapılmıştır. Yapılan bu ödeme ile birlikte bakiye poliçe limiti kalmamıştır. Dava açılırken değer kaybına ilişkin harçlandırılan dava değeri 100,00 TL olup, davalı sigorta şirketi aleyhine değer kaybına ilişkin açılan dava konusuz kaldığından sigorta şirketi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı vekili, sunmuş olduğu bedel arttırım dilekçesi ile, tespit edilen 48.418,34 TL değer kaybından davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin yapılan 23.804,32 TL mahsup edildikten sonra bakiye kalan 24.614,02 TL değer kaybının diğer davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir. Davalılar .....ile .....bakiye kalan 24.614,02 TL değer kaybının ödenmesinden sorumlu olup, bu davalılar aleyhine değer kaybı istemine ilişkin açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Araç mahrumiyet bedeline ilişkin yapılan değerlendirmede;

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açıktır. Bilirkişi raporunda araç mahrumiyet bedeli 12.500,00 TL olarak tespit edilmiş, bu miktar mahkememizce de benimsenerek davalı işleten .....ile sürücü .....yönünden 12.500,00 TL üzerinden araç mahrumiyet bedeline ilişkin açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Davalı .....ait aracın kullanım amacının hususi olması nedeniyle davacının yasal faiz talep edebileceği kabul edilmiş ve davalılar .....ile .....zararı tazmin yükümlülüğü kaza tarihinde doğduğundan aleyhlerine hükmeadilen değer kaybı ile araç mahrumiyet bedellerine kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili .....tarihli beyan dilekçesi ile, davacı ile değer kaybına, işlemiş faize ve yargılama giderleri ile vekalet ücretine ilişkin ödeme yapıldığını beyan etmiştir. Dilekçe içeriğinde yer alan tabloda davacıya 6.392,50 TL yargılama giderine ilişkin ödeme yapıldığı yazılı olup, ödemelere dair dekontlarda dosyaya sunulmuştur. Dava vekili .....tarihli celsede, davalı sigorta şirketi tarafından yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin ödemelere herhangi bir itirazının bulunmadığını beyan etmiştir. Davalı sigorta şirketi tarafından yargılama giderine ilişkin yapılan ödeme elde ki davada davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinden fazla olduğundan yargılama giderleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

Davalı sigorta şirketi tarafından vekalet ücretine ilişkin yapılan ödemeye yönelik; davacı tarafından değer kaybına yönelik talep tüm davalılara, ikame araç bedeline yönelik talep ise işleten ve sürücüye yöneltilmiştir. Davalı sigorta şirketi vekili tarafından 17.900,00 TL vekalet ücreti ödendiği dosya kapsamından sabittir. Sigorta şirketi, işleten ve sürücü değer kaybına ilişkin zararın karşılanması hususunda müteselsil sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu halde müteselsil borçluların biri tarafından yapılan ödemeden diğer borçlularda yapılan ödeme oranında istifade edecektir.

Her ne kadar elde ki dava da ikame araç bedeline yönelik istem sadece işleten ve sürücüye yöneltilmiş ise de, işleten ve sürücü aleyhine değer kaybı ve ikame araç bedeline yönelik hükmedilen toplam tazminat miktarı üzerinden hesaplanan vekalet ücretinin karar tarihinde yürürlükte bulunan 17.900,00 TL vekalet ücretinden düşük olması nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından vekalet ücretine yönelik yapılan ödemeden davalı işleten ve sürücü de istifade edecektir.

Aksine uygulama, davacı tarafın mükerrer vekalet ücreti almasına sebebiyet vereceğinden, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan vekalet ücretine yönelik ödemenin müteselsil borçlu tüm davalılar yararına yapıldığı kabul edilerek davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim