Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/404 K.2025/430

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....Sigorta A.Ş. nezdinde Motorlu Kara Taşıtları Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi bulunan .....plakalı aracın detayı ekli kaza tutanağında belirtildiği gibi .....günü sebep olduğu kaza sonucunda müvekkili .....adına kayıtlı .....plakalı araç hasarlanmıştır.

Meydana gelen kazada davalı sigorta A.Ş nezdinde Zorunlu mali sorumluluk poliçesi bulunan .....plakalı araç %100 oranında kusurlu bulunduğunu, davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak başvurunu reddolunduğu, müvekkilinin maliki bulunduğu, kazaya konu .....Plakalı araçta meydana gelen zarar nedeniyle.

HMK 107 maddesi gereği belirsiz alacak davamızı fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla ileride yapılacak bilirkişi tespiti sonucu ortaya çıkacak zarardan kaynaklı tazminat talebimizi artırmak üzere; şimdilik 10,00 TL alacağımızın başvuru davalı sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkile ödenmesini, talep edilebilir tazminat bedelinin sayın mahkemenizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10 TL değer kaybı tazminatının davalı şirketin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesini, müvekkilinin aracında meydana gelen gerçek hasarın tespiti için ekspere ödenen 1.250,00 TL ücretin yargılama giderinden sayılarak sigorta şirketi üzerine bırakılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın yetkili olmayan mahkemede açılmış olup işbu davada yetkili mahkeme, müvekkili şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, sigorta şirketine başvuru şartı sağlanmadığını, dava konusu talep zamanaşımına uğradığını, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğu, kaza tarihini itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini,

poliçede sigorta bedeline kdv dahil olduğuna dair bir ifade bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, pert araç için değer kaybı talep edilemeyecek olup ayrıca değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin yaptığı tüm ödemelerin poliçe teminat limitinden mahsup edilmesini, itirazları baki kalmak kaydıyla;

değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, davacının görevlendirdiği eksper raporu esas alınarak karar verilemeyeceğini, ekspertiz rapor ücreti talebine karışı itiraz ettiklerini, talep edilen faize ilişkin beyan ve itiraz ettiklerini, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE

1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce İstanbul Anadolu Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

2-Kaza Tespit Tutanağı; .....tarihinde düzenlenen tutanakta .....Plakalı Otomobil Sürücü .....Beyanında; Elazığ yolunda ana caddeye çıkarken .....plakalı aracın hızlı bir şekilde geldiğini son anda fark edip frene bastım kendisi de 7OKM/s hızla geldiğini, şeklinde görüş beyan ettiği, .....Plakalı Otomobil Sürücüsü .....beyanında;" Elazığ yolu üzerinde seyir halindeyken 75 Kavşağı başlangıcına yaklaşırken yeşil ışık yanarken geçiyordum. .....plakalı araç yan yoldan ana yola çıkarken önüme çıktı, çıkmasından kaynaklı .....plakalı araçla çarpıştık, hasarımın giderilmesini istiyorum," şeklinde beyanda bulunduğu tutanağın taraflarca imza altına alındığı anlaşılmıştır.

3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve araç başına maddi zararının 120.000,00-TL olduğu anlaşılmaktadır.

4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....adına kayıtlı olduğu, .....plakalı aracın .....ait olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

5-Hasar dosyası: Davacı tarafın başvurusu üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, ancak herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır.

6-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan .....tarihli kusur raporu;.....tarihinde .....Plakalı Otomobil ile .....plakalı aracın karıştığı kazada .....Plakalı Otomobil Sürücü .....2918 Sayılı Karayolları Trafk Kanunun 57/1-a maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/b-8 maddesini ve 2918 Sayılı Karayolları trafik kanunun 84'üncü maddesini ihlal ettiğinden asli kusurlardan 84/h maddesinde yer alan “Kavşaklarda geçiş iç kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu, .....plakalı otomobil sürücüsü .....ise; kural ihlali ve kusurunun olmadığı görüş ve kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

7-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu.

Dava konusu trafik kazası sonucu dava konusu aracın ön sol kısımlarında (ön tampon, ön panel, sol ön kelebek cam, ön ızgara, sol ön far, bağlantı elemanları, sol ön çamurluk, sol ön davlumbaz, tampon ızgarası ve bu kısımlara bağlı parçalar) orta ölçekli hasar meydana geldiği, eksper raporunda belirtilen parça ve işçilik kalemleri dikkate alınarak yapılan piyasa araştırması sonucunda; kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın onarımı için gerekli maliyetin KDV dahil yedek parça bedeli 47.620 TL ve işçilik bedeli 18.600 TL olacak şekilde toplamda 66.220 TL olduğu,

davalı sigorta şirketi tarafından dava konusu aracın onarımı bedeli olarak davacı tarafa herhangi bir ödeme yapılmadığı, kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın hasar geçmişi, kilometresi, geçmiş mülkiyet durumu ve araç rayicini belirleyecek diğer faktörler dikkate alınarak yetkili satıcılar ve internet satış siteleri üzerinden yapılan araştırmalar sonucunda emsal aracın 420.000 TL bedel ile temin edilebileceği, kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın sovtaj bedelinin 330.000 TL olduğu,

dava konusu araçta oluşan hasar miktarı, aracın rayiç bedeli, sovtaj bedeli ve onarım giderleri dikkate alınarak dava konusu aracın onarımının ekonomik olacağı ve PERT-TOTAL olarak değerlendirilmemesi gerektiği, onarım işleminden kaynaklı olarak dava konusu araçta kaza tarihi itibarıyla 10.000 TL değer kaybı oluşacağı sonuç ve kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

8-Davacı vekilinin .....Tarihli ıslah dilekçesi: talep ettikleri10,00-TL alacağı sigorta şirketinin daha önceden hiç ödeme yapmamış olması ve kaza tarihi itibariyle sorumlu olduğu teminat limiti göz önüne alınarak 66.210,00-TL artırarak 66.220,00-TL talep ettikleri anlaşılmıştır.

DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.

Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise hasar bedelinin belirlenmesi ve bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile bu bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay .....HD'nin .....E- .....K sayılı .....tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği,

aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması,

onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Davaya konu kazanın mahkememizin yetki sınırlarına dahil olan Diyarbakır İlinde gerçekleştiği ve HMK.'nın 16.maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin de yetkili olduğu anlaşılmakla, davalı sigorta şirketi vekilinin itirazı yerinde görülmemiştir. Davalı vekili her ne kadar zamanaşımı defisini ileri sürmüş ise de kazanın gerçekleştiği tarih dikkate alındığında kazanın .....tarihinde gerçekleşmiş olması ve davanın .....tarihinde ikame edilmiş olması dikkate alınarak 2 yıllık zamanaşımı süresinde davanın ikame edildiği anlaşılmakla defisi yerinde görülmemiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde .....Plakalı Otomobil Sürücü .....kavşakta seyir halinde iken .....Plakalı Otomobil Sürücüsü .....kullanımındaki araç ile çarpıştığı, tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de;

.....Plakalı Otomobil Sürücü .....2918 Sayılı Karayolları Trafk Kanunun 57/1-a maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/b-8 maddesini ve 2918 Sayılı Karayolları trafik kanunun 84'üncü maddesini ihlal ettiğinden asli kusurlardan 84/h maddesinde yer alan “Kavşaklarda geçiş iç kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği ve tam kusurlu olduğu, .....plakalı otomobil sürücüsü .....ise; kural ihlali ve kusurunun olmadığı anlaşılmakla; mahkememizce olayın oluşuna uygun hazırlanan .....tarihli trafik bilirkişisi raporu hükme esas alınmıştır.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce dosya bilirkişiye tevdi edilmiş mahkememizce alınan .....tarihli bilirkişi raporunda dava konusu aracın onarılması için KDV ekli olarak 66.220-TL, değer kaybının 10.000TL belirtildiği anlaşılmakla, gerçek zararın bulunması için nisbi yönteme uygun olmarak hazırlanan .....tarihli rapor hasar onarım bedelinin belirlenmesi yönünden mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davalı .....Sigorta AŞ.'nin .....plakalı aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın kaza tarihindeki teminat limitlerinin 120.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, sigortalısının ise kazada tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı, davalı taraflarca hasar bedeline ilişkin ya da değer kaybına ilişkin olarak herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu,

davacının bedel artırım dilekçesi ile talep etmiş olduğu miktarlar dikkate alındığında hasar bedeline ilişkin zarar kalemlerinin teminat limitinde kaldığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin bu miktar dahilinde sorumluluğuna gidilmiştir. .....plakalı aracın Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinde yapılan geçmiş hasar sorgulamalarında aracın pert kaydı olduğu anlaşılmakla.

Karayolları Trafik Kanunu'nun madde 92. Maddesinde ZMSS'nin teminat dışı halleri düzenlenmiş olup, mezkur maddenin j bendinde ''Hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı tazminatı talepleri'' şeklinde belirtilmek suretiyle, çekme veya hurda/pert araçlar için değer kaybı talebinde bulunulamayacağı hükmü nazara alındığında davacının değer kaybı için tazminat talep edilebilmesi mümkün olmadığı kanaati ile bu talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Faiz başlangıç tarihi açısından ise; Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına dair başvurusunu mail ile .....tarihinde davalı yana yaptığı, bu tarihi takip eden 8 iş gününün .....tarihine isabet ettiği anlaşılmakla bu tarih itibari ile faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait aracın hususi kullanıma özgülenmiş olduğu göz önüne alındığında yasal faize hükmedilmiştir.

Katip Hakim