Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/583 K.2025/460

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...günü, saat ...sıralarında sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı araç ile Şanlıurfa İli Eyyubiye İlçesi ...Caddesinde seyir halinde olduğu bir zamanda, seyir halindeki ...sevk ve idaresindeki ...plakalı araca çarpması neticesinde trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda, ...plakalı araç sürücüsü ...%100 kusurlu olduğu tespit edildiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybına ilişkin davalı sigorta şirketine ...tarihinde başvuru yapıldığını,

davalı sigorta şirketi ...tarihinde 15.106,00 TL bedeli "...sorgu numaralı ...Sigorta Anonim Şirketi tarafından ...tarafına gelen EFT" ödeme yaptığını, açıklanan nedenlerle fazlaya ve 3. Kişilerden talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile; müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybına karşılığı olarak 100,00 TL’nin (Belirsiz Alacak Davası) Başvuru tarihi olan ...Tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, müvekkili adına vekaleten talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

İlgili kazaya karışan, ...plakalı araç Müvekkil ...Sigorta A.Ş. tarafından ...tarihlerini kapsayan ...numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanmış olup, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, taraflarına her ne kadar eksik evrak ile başvuru yapılmış olsa da, tarafımızca değer kaybı raporu hazırlatıldığını ve araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa şartlarına göre 15.000,00 TL ve genel şartlar uyarınca 15.106,00 TL olduğu tespit edildiğini,

bunun üzerine Genel Şartlar’ a göre tespit edilen tutarın daha yüksek olması nedeniyle davacı tarafa 15.106,00 TL değer kaybı bedeli ödendiğini, arz ve izah edilen sebepler ve re’sen nazara alınacaklar birlikte değerlendirilerek, ...Tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlarda yapılan değişikliğe göre eksist sisteminden eksper ataması yapılmadan, yapılan başvurunun eksik evrak sayılması sebebi ile davanın usulden reddine,

aracın Genel Şartlara göre hesaplanan değer kaybı tutarı ödenmiş olduğundan ve davacı vekilinin bakiye değer kaybı talebine ilişkin dayanağı bulunmadığından ilgili davanın reddine, aksi halde reel piyasa şartlarına göre hesaplama yapılması halinde aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, gerçek hasar tutarı ve kazadan önceki hali de dikkate alınarak hesaplama yapılmasına, Genel Şartlara göre hesaplama yapılması halinde, değer kaybı yönünden bilirkişi İncelemesi yapılması halinde dosyanın;

...tarihinde yürürlüğe giren karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası genel şartları uyarınca değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesine, yasal faiz işletilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhimize sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmamız nedeniyle karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen aracın sürücüsünün kusuruna dayalı meydana gelen çift taraflı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasara bağlı oluştuğu ileri sürülen değer kaybı istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, poliçede araç başına maddi tazminat limitinin 120.000,00 TL olarak belirtildiği, dosya içeresinde yer alan araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre ...tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine değer kaybına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı, oluştuğunun kabulü halinde davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, davalı tarafından yapılmış ödemenin yeterli olup olmadığı, bakiye tazminat miktarının olup olmadığı ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Kusur yönünden mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; "meydana gelen bu trafik kazasında; ...plakalı otomobil sürücüsü ...’in Dört Yönlü Kavşakta bölünmüş yola çıkarken, bu yoldan geçen araçlara ilk geçiş

hakkını vermeyerek kontrolsüz bir şekilde kavşağa girdiğinden, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun

57/1-b4 maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/b-4 maddesinde belirtilen bölünmüş

yola çıkan sürücüler bu yoldan geçen araçlara ilk geçiş hakkını verir (Trafik zabıtası veya ışıklı

trafik işaret cihazları veya trafik işaret levhası bulunmayan kavşaklarda; Bölünmüş yola çıkan

sürücüler bu yoldan geçen araçlara ilk geçiş hakkını vermemek) kuralına uymayarak, 2918 sayılı

Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller

başlıklı, 84. maddesinde yer alan ASLİ KUSURLARDAN (84/h) bendindeki “Kavşaklarda geçiş

önceliğine uymama” KURALLARINI İHLAL ETTİĞİ yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu;

...plakalı otomobil sürücüsü ...kazanın oluşumunda

KURAL İHLALİNİN olmadığı ve KUSURUNUN BULUNMADIĞI" mütalaa edilmiştir. İlgili kusur dağılımının dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak hükme esas alınmıştır.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Anılan ilkeler doğrultusunda makine mühendisi tarafından hazırlanan raporda " Davalı sigorta şirketi tarafından hesaplanan değer kaybına göre, aracın hasarsız halinin rayiç

bedeli 780.000 TL olarak alınmış olup, değer kaybı miktarı 15.000,00 TL olarak belirlendiğini, Türkiye Sigorta Birliği Kasko Değer Listesi Arşivi Kayıtlarında dava konusu ...

Model Aracın kasko değerinin 772.452 T.L olduğu tarafımca görülmüş olup, eksper

tarafından belirlenen ortalama 780.000 T.L rayiç değer (aracın kazası öncesi raiç değeri ) makul

bulunmuş olup, değer kaybı hesaplamam da bu değer üzerinden yapıldığını, aracın sol ön kapısının değişim ve boyama işlemine tabi tutulması sonrası rayiç değerinin ortalama

760.000,00 TL olacağı görüldüğünü, dolayısı ile

Değer Kaybı= Kaza Öncesi Rayiç Değeri- Hasarın Onarılmış Halinin Rayiç Değeri

=780.000,00 – 760.000,00

=20.000 TL

olduğu" mütalaa edilmiştir. Her ne kadar taraf vekilleri tarafından değer kaybı bedeline yönelik itirazları mevcut ise de anılan raporun içtihatlara ve mevzuata uygun dosya kapsamıyla uyumlu olduğu kabul edilirek tarafların itirazlarının reddine karar verilmiş ve ilgili tespit hükme esas alınmıştır.

Davacı vekilince sunulan ıslah dilekçesi ile 20.000,00 TL değer kaybı tazminatı talebinde bulunulmuş ise de davalı sigorta şirketince sunulan ekli belgelerin incelenmesinde hasar onarım bedeli olarak belirlenen 14.784,43 TL'nin ...tarihinde davacı hesabına yapıldığı gözetildiğinde ...tarihinde davacı vekili hesabına yapılan 15.106,00 TL ödemenin sigorta şirketi vekili itirazlarını doğrular şekilde değer kaybı ödemesi olarak yapıldığı dosya kapsamında anlaşılmakla, davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı zararının 4.894,00 TL olduğu kabul edilmiştir.

Dosya kapsamının değerlendirilmesinde; Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen bakiye değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı ile dava talep sonucu birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı miktarının 4.894,00 TL olduğu kabul edilmiş ve kabul edilen alacağa davalı sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. iş günü sonundan itibaren sigortalı aracın hususi araç olması nedeniyle yasal faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim