Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/686 K.2025/673

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait .....plaka numaralı araç ile davalı sigorta şirketinin sigortalısı .....ait .....plaka numaralı araç arasında .....tarihinde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, davalı sigorta şirketine tarafımızca yapılan başvuru sonucu .....-.....nolu hasar kaydı dosyasına istinaden .....tarihinde yalnızca 40.000 TL ödeme yapıldığını, ancak araçta oluşan değer kaybının bu miktarın çok üstünde olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; kaza sonucu araçta oluşan değer kaybına binaen belirsiz alacak davası olarak şimdilik 100,00 TL'nin işleyecek faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tazminine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle. Taraflarına yapılan başvuru üzerine araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa şartlarına göre 40.000,00 TL olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine davacı tarafa değer kaybı bedeli ödendiğini, aracın kaza tarihindeki rayiç bedeli dikkate alınarak yapılan tespit uyarınca ödeme yapıldığı,

rayiç değerin doğru ve olması gerektiği şekilde tespit edildiğinin kabulü ile haksız olarak açılan bu davanın reddine karar verilmesini, aracın rayiç değerinin tespitinde, kaza tarihindeki aynı marka model ve yaklaşık kilometredeki araçların ortalaması dikkate alınarak tespiti yapıldığını, kaza tarihindeki rayiç değere göre reel piyasa şartlarına göre yapılan hesaplamada .....Otomotiv’den gerekli parçalar tedarik edilmiş olup tedarikçi firmaya 469,82 TL, .....Otomotiv’den gerekli parçalar tedarik edilmiş olup tedarikçi firmaya KDV dahil 17.325,99 TL,

.....Otomotiv’den gerekli parçalar tedarik edilmiş olup tedarikçi firmaya KDV dahil 136,80 TL, .....Otomotiv’den gerekli parçalar tedarik edilerek tedarikçi firmaya KDV dahil 35.126,08 TL ödeme yapıldığı, yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 79.293,71 TL ödeme yapılmış ve araç eski haline getirildiğini, İlgili kaza tarihinde poliçe teminat limitleri 120.000,00 TL olup, 119.293,71 TL ödeme yapılmış olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

2-Kaza tespit tutanağı;.....tarihinde .....adına kayıtlı sürücü .....yönetimindeki .....plakalı araç Mezopotamya Mahallesi, .....Sokaktan .....Caddesi istikametine seyir halinde iken tali yol olan .....Sokaktan, .....Sokağa çıkan sürücü .....yönetimindeki .....plakalı araç .....plaka sayılı ticari taksi, bulunduğu ana yola durmadan girerek .....yönetimindeki aracına sol yandan çarpması sonucu kazanın meydana geldiği anlaşılmıştır.

3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin 120.000,00-TL olduğu anlaşılmaktadır.

4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

5-Hasar Dosyası, Davacı tarafın başvurusu üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, ilgili kaza nedeni ile davalı yanın dava dışı tedarik firmalarına toplam 119.293,71 TL ödeme yapılmış olduğu anlaşılmıştır.

6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi kök raporu ile .....tarihli ek raporu: Kazada .....plakalı otomobilin ön sol koltuk hava yastığı, ön sol kapı, ön sol çamurluk, ön tamponunda ve mekanik kısımlarında maddi hasar olduğunun tespit edildiği, araçta yapılan onarımların araçta gerçekleşen hasarla uyumlu olduğu ve hasar tutarının 79.293,00 TL olduğu, kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan kaynaklı araçta oluşan Değer Kaybı Bedeli 57.235,69 TL olacağı, yapılan değerlendirmelere göre .....Sigorta A.Ş. tarafından davacıya araçta oluşan değer kaybıyla ilgili eksik ödeme yapıldığı, ek raporda ise.

Araçta yapılan onarımların araçta gerçekleşen hasarla uyumlu olduğu ve hasar tutarının 79.293,00 TL olduğu, Kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan kaynaklı araçta oluşan Değer Kaybı Bedeli 57.235,69 TL olacağı kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

7-Davacı vekilinin .....tarihli dava değerini arttırım dilekçesi: 100,00 TL olarak talep ettikleri maddi tazminat taleplerini 17.135,69 TL artırarak toplam 17.235,69 TL'nin müvekkiline ödenmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.

DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile değer kaybına uğrayıp uğramadığı, değer kaybı tazminat bedelini talep edip edemeyeceğinin tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı .....tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği,

aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması,

onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, araç mahrumiyet bedelinin, Yargıtay .....Hukuk Dairesi’nin .....gün ve ....., .....kararında belirtildiği üzere;

aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra veyahut araç perte ayrılması gerekli ise yeni araç satın alıncaya kadar geçecek makul süre belirlendikten sonra davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle hesaplanması hususlarında rapor düzenlenilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde dava dışı sürücü .....yönetimindeki .....plakalı araç ile ana yola durmadan girerek .....yönetimindeki aracına sol yandan çarpması sonucu kazanın meydana gelmiş olduğu, tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de; davalı nedinde sigortalı sürücü .....geçiş önceliğini vermeme kuralına riayet etmediğinden tam kusurlu olduğu davacının ise kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı anlaşılmıştır.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce bu yönteme uygun olarak alınan rapora göre davaya konu araçta kazanın hasar ile uyumlu olduğu, aracın onarım bedeli hesap edildiğinde değer kaybının 57.235,69TL olacağının belirlendiği anlaşılmış; mahkememizce alınan .....tarihli rapor mahkemece kurulan ara kararı karşılar nitelikte, raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli olduğu kanaati ile mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davalı sigorta şirketinin ise kaza tarihindeki Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası limitleri ile sınırlı olarak doğrudan oluşan zararlardan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Aracın kaza tarihindeki teminat limitlerinin araç başına 120.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin davalıya ait aracın kazaya mahal veren sürücüsünün kusuru oranında zararı üstlendiği, sürücünün ise kazada tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı; davalı sigorta şirketinin tedarikçi firmalara ve davacıya toplam 119.293,71 TL ödeme yapıldığı anlaşılmakla, davalı sigorta şirketinin kaza başına teminat limitinden bakiye 706,29TL'nin kaldığı dolayısı ile de bu miktar itibari ile değer kaybı tazminat talep edebileceği, davacının bedel artırım dilekçesi dikkate alındığında da davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Faiz başlangıç tarihi açısından ise; Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına dair başvurusu evrakını dosyaya ibraz etmediği anlaşılmakla, kısmi ödeme tarihi olan .....tarihi itibari ile faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait aracın hususi kullanıma özgülenmiş olduğu göz önüne alındığında yasal faize hükmedilmiştir.

Katip Hakim