Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/701 K.2024/982

.....tarihinde Diyarbakır Tüketici Mahkemelerine hitaben açılan ve Diyarbakır .....Tüketici Mahkemesinin .....tarih ve ......-.....K.

Sayılı ilamı ile Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemelerine verilen görevsizlik kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi üzerine Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....esasını alan, Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....tarih ve ...... sayılı ilamı ile de Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesine verilen görevsizlik kararının da istinaf edilmeksizin kesinleşmesi üzerine Mahkememizin .....esasını alan, bu aşamada Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden verilen birleştirme kararına istinaden Mahkememizin .....tarih ve .....sayılı ilamı ile,

asıl ve birleşen davanın ilk davanın açıldığı mahkemede görülmesi gerektiği gerekçesiyle Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilen, Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....tarih ve .....sayılı ilamı mahkememize iade edilen, iade sonrası da Mahkememizin .....esasını alan ve birleşen dava tefrik edildikten sonra elde ki itirazın iptali davasının yapılan yargılama sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından Diyarbakır Tüketici Mahkemelerine hitaben sunulan .....tarihli dava dilekçesinde, davalı tarafından sigorta ettirilen ve davalının işleteni olduğu .....plaka sayılı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin müvekkil sigorta şirketi tarafından düzenlendiğini, sigortalı aracın ehliyeti bulunmayan dava dışı .....sevk ve idaresindeki iken .....tarihinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası müvekkil sigorta şirketi nezdinde .....nolu hasar dosyasının açıldığını ve kaza sonrası malul kalan ....TL maluliyet tazminatını ödendiğini,

sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle müvekkil tarafından yapılan ödemenin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlar B.4-b maddesi gereğince sigorta ettiren davalıya rücu edilebileceğini, yapılan ödemenin rücusu için davalıya gönderilen yazıdan sonuç alınamadığını, ödenen bedelin tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ve takibin devamı ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı vekili, müvekkilin aracını uzun süreli kiralama sözleşmesi kapsamında .....(.....CAR) bir yıl süreyle kiraladığını, kazanın da kira dönemi içerisinde meydana geldiğini, kira sözleşmesi ile müvekkilin işleten sıfatı ortadan kalkdığından müvekkili yönünden rücuya ilişkin koşulların bulunmadığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Diyarbakır Tüketici Mahkemesinin .....tarih ve ...... Sayılı ilamı ile, sigortalı aracın davalı tarafından kira sözleşmesi kapsamında gelir elde etme amacıyla kullanıldığından tüketici vasfının bulunmadığı ve uyuşmazlığın genel hükümlere göre çözülmesi gerektiği gerekçesiyle Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemelerine verilen görevsizlik kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi üzerine dosyanın Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....esasını aldığı anlaşılmaktadır.

Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....tarih ve .....E.-.....K. sayılı ilamı ile, davanın Türk Ticaret Kanununda düzenlenen mutlak ticari davalardan olduğu gerekçesiyle mahkememize verilen görevsizlik kararının da istinaf edilmeksizin kesinleştiği, davacı vekilinin süresinde gönderme talebi üzerine dava dosyasının mahkememize gönderildiği anlaşılmaktadır.

Dava, davacı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün kusuru ve ehliyetsiz araç kullanımı nedeniyle meydana gelen trafik kazasından dolayı zarar gören üçüncü kişilere ödenen tazminatın poliçe genel şartlarına dayalı olarak sigorta ettiren davalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davanın, sigortacı ile sigortalı arasındaki sigorta sözleşmesinden kaynaklandığının, sigortaya ilişkin düzenlemelerin Türk Ticaret Kanununda yer alması nedeniyle uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde olduğunun ve sigortalı aracın kiralık araç olarak kullanıldığının beyan edilmesi nedeniyle taraflar arasındaki ilişkinin tüketici işlemi niteliğinde olmadığının anlaşılmasına göre uyuşmazlığın çözümünde Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunun kabulü gerekir.

5325 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun

un m. 5/1 ve m. 7 hükümleri ile 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanununun m. 4(1)-a ve 7(2)-f hükümleri çerçevesinde HSK 1. Dairesinin .....ve .....sayılı kararı ile Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin .....itibarıyla faaliyete geçirilmesine karar verilmiştir.

HSK'nın 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararında (RG-08/07/2021-31535) Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Diyarbakır ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ve kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiştir. Bu nedenlerle, 01/09/2021 tarihinden itibaren Diyarbakır il merkezi ve ilçelerinin yer itibariyle yetkili olduğu bütün ticarî davalar, adı geçen mahkemede görülecektir.

HSK'nın yukarıda anılan yargı çevresi belirleme kararında, 01/09/2021 tarihinde önce açılan davaların yeni kurulan mahkemelere devredilip devredilmeyeceği konusunda açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

Ancak, Yargıtay .....Hukuk Dairesi ve .....Hukuk Dairesi tarafından 5235 sayılı Kanun’un 35. maddesi kapsamında verilen uyuşmazlığın giderilmesi kararlarında; davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin, derdest dava dosyalarını HSK'nın 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararıyla yeni kurulan veya yetki çevresi genişletilen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı ile gönderemeyeceği, HSK'nın söz konusu kararı öncesinde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların görülmeye devam edilmesi gerektiği kabul edilmiştir (Bkz. Yargıtay 11. HD'nin 25/03/2022 tarihli ve 2022/509 E., 2022/2410 K. sayılı; Yargıtay 5. HD'nin 21/02/2022 tarihli ve 2022/1073 E., 2022/2686 K. sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararları).

Yine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili hukuk dairelerinin içtihatları da, uyuşmazlığın giderilmesi kararına benzer gerekçelerle, davaların ilk açıldığı asliye hukuk mahkemelerinde asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla görülmesi gerektiği yönündedir (Bkz. Yargıtay HGK'nın 07/02/2024 tarih ve 2023/6-604 E., 2024/70 K. Sayılı. 29/11/2023 tarih ve 2023/6-893 E., 2023/1166 K. sayılı. Yargıtay 11. HD'nin 14/03/2022, 2022/500 E., 2022/1830 K..

Yargıtay 4. HD'nin 11/04/2022, 2022/2384 E., 2022/7144 K.. Yargıtay 5. HD''nin 21/03/2022, 2022/4258 E., 2022/5003 K. tarih ve sayılı kararları). 6100 sayılı HMK m. 22 hükmü uyarınca Yargıtay'ın yargı yeri belirleme hususunda yüksek görevli merci olması nedeniyle, yukarıda anılan HGK kararlarındaki, uyuşmazlığın giderilmesi kararlarındaki ve diğer özel daire içtihatlarındaki çözüm çerçevesinde uygulama birliğinin sağlanması gerekli olmuştur.

Bu hukuksal çerçevede somut olayın değerlendirilmesinde. HSK Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararıyla 01/09/2021 tarihi itibariyle Mahkememizin faaliyete geçirildiği ve davanın 29/03/2021 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır. HSK'nın ilgili kararında 01/09/2021 tarihinden önceden açılmış ve derdest olan davaların devrine ilişkin herhangi bir ifadeye yer verilmemiştir.

Buna göre taraflar arasındaki uyuşmazlığı yargılayacak ve çözecek olan mahkeme, uyuşmazlığın doğmasından önce kanunen belli olan Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemeleri olup, dava tarihinden sonra kurulan ve faaliyete geçirilen Mahkememizce davaya bakılması olanaklı değildir. Nitekim aynı hususlar Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesinin .....tarih ve ......-......

Sayılı ilamında da vurgulandığı gibi, elde kidava dosyasından tefrik edilen Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....esas sayılı dosyasında da, tarafları ve konusu aynı olan uyuşmazlık hakkında Diyarbakır .....Tüketici Mahkemesi ile Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlığı hakkında yargı yerinin belirlenmesine ilişkin verilen Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesinin .....tarih ve .....K.

Sayılı ilamında da vurgulanmış ve uyuşmazlığın çözümünde Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir. Sonuç olarak Mahkememizin faaliyete geçtiği 01.09.2021 tarihinden önce açılmış olan eldeki davanın yargılamasına Mahkememize görevsizlik kararı verin Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinde devam edilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesine karşı görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK.'nun 114/1-c maddesi ve 115/2. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

Daha önceden görevsizlik kararı veren DİYARBAKIR .....ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,

2-Dosyanın Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararı üzerine mahkememize gönderildiği dikkate alınarak, mahkememiz kararının istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde, olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi hususunda merci tayini için dosyanın DİYARBAKIR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞINA GÖNDERİLMESİNE.

3-HMK'nun 331/2. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,

4-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Katip Hakim