Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/953 K.2026/211

Dava

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirkete ait olup müvekkili şirket envanterinde yer alan ancak ticari faaliyet kapsamında davalı yana teslim edilen ve halihazırda davalı şirketin Eskişehir ilinde yer alan maden ocağında bulunan.

Paletli Yürüyüşlü Kompresörlü Rock Delme Makinası, 2 Adet Kaya Kesim Makinası, 6 Adet Sayalama Makinası, Yıkama Makinası, Tabanca Matkap ve 2 Adet Konteynerin müvekkili şirkete iade edilmediğini ve iade edilmediği gibi haksız kazanç elde etmek suretiyle davalı yanca kullanılmaya devam edildiğini, davalı taraftan dava konusu iş araç gereçlerinin iade edilmesi, aksi halde toplam güncel bedellerinin, teslim tarihi itibariyle hesaplanarak ticari faizle birlikte talep edildiğini, ancak talebin karşılanmadığını beyanla;

müvekkiline ait iş araç-gereçlerinin müvekkiline iadesine, aksi halde güncel bedellerine karşılık şimdilik 10.000,00.-TL'nin, ticari faiziyle birlikte davlı şirketten tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle: Davaya konu iş makinelerinin müvekkili şirketin uhdesinde bulunmadığını, müvekkilin, davacıya ait olan tüm iş makinelerini daha önce teslim ettiğini, davacının da bu makineleri Mersin Erdemli'de bulunan maden ocağına götürdüğünü, dava konusu iş makinelerinin davacıya ait olup olmadığının belli olmadığını, davacı tarafça sunulan faturada makinelerin kimliğini tespite yarayacak herhangi bir bilginin yer almadığını, davacının davaya konu ettiği iş makinelerine ilişkin plaka ve şasi numaralarını dahi sunamamış olduğunu beyanla, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME

Dava, ariyet sözleşmesi kapsamında teslim edilen dava konusu edilen iş makinelerinin davacıya iadesi, olmadığı takdirde bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasında sözlü olarak akdedilen iş ortaklığı kapsamında davacı şirket envanterinde bulunduğu iddia olunan iş makineleri ve konteynerleri davalı şirkete kullandırılmak amacıyla dava konusu iş sahasında teslimi sonrasında ortaklığın bitirilmesi ile ilgili envanterlerin davacıya davalı tarafından iadesine ve terdikli şekilde iadesinin mümkün olmaması durumunda ilgili envanterin bedelinin davacıya ödenmesi istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında ihtilafın; bahsi geçen envanterlerin davalı tarafından davacıya iade edilip edilmediği,

buradan varılacak sonuca göre davacının ilgili envanteri ayni şekilde iade alıp alamayacağı veya ilgili envanterin bedelinin davalıdan tahsil edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarı ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplanmış olduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; "Müvekkil, davacıya ait olan tüm iş makinelerini daha önce teslim etmiş, davacı da bu makineleri Mersin Erdemli'de bulunan maden ocağına götürmüştür. " şeklinde; yine davacı vekili ...tarihli duruşmada alınan beyanında; "Dava konusu makinelerin müvekkilime ait maden sahasında bulunmadığı ve davacı tarafça teslim alınarak kendisine ait başka bir maden ocağına götürüldüğü hususu müvekkilimiz tarafından bize bildirilmiştir" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı tarafın bu beyanları, bağlantılı bileşik ikrar niteliğindedir. Bu beyanlara göre, dava konusu makinelerin davalıya teslim edildiği ispatlanmış olup, davalının bu makineleri davacıya teslim ettiğini ispat etmesi gerekmektedir. Yani, ispat yükü davacıdan davalıya geçmiştir.

Mahkememizin ...tarihli ara kararı 1 no'lu bendi uyarınca; Çifteler Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak; dava konusu iş makinelerinin ve konteynerlerin "..." adresinde bulunduğu belirtilen davalıya ait iş sahasında bulunup bulunmadıkları hususunda gerekli fotoğraflama ve detaylı tespitlerin yapılması amacıyla refakate makine mühendisi bilirkişi alınarak mahalinde keşif icra edilerek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi tarafından sunulan ...tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; "Dava dosyası ve yerinde yapılan inceleme ve tespitler sonucunda; 1 adet Paletli Yürüyüşlü

Kompresörlü Delme Makinası, 2 adet Kaya Kesim Makinası, 6 adet Sayalama Makinası(Kafa

Kesme Makinası), Yıkama Makinası ve Tabanca Matkap’ tan oluşan İş Makinalarının maden sahasında

bulunmadıkları, ancak yapılan gözlem ve incelemeler sonrasında, faturası, belirleyici etiketleri ve tanımlayıcı

bilgileri bulunmayan 3x7 metre ebat’ ındaki 2 adet Konteyner’ in kime ait olduğunun tespiti için bilgilerinin

olması gerektiği" şeklinde rapor tanzim edilmiştir.

Mahkememizin ...tarihli celse kararı 5 no'lu bendi uyarınca; dosyanın makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek; davacı vekili tarafından ...tarihli beyan dilekçesi ile ayrıntılı bilgileri sunulan makineler ve konteynerlerin dava tarihi itibariyle değerlerinin tespiti ve ilgili makine ve konteynerlerin davacı vekili tarafından sunulan ...tarihli envanter defteri kayıtlarında mevcut olup olmadığı, mevcut ise hangi tarihte ve hangi bedel ile satın alındıklarına ilişkin tespitleri yapılması hususlarında rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Bilirkişi tarafından sunulan ...tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;

"Davacı şirket

tarafından iade edilen ürünler için Envanter defterinin incelenmesinde; Envanter

defterinde ürünlerin birimi, miktarı ve hangi tarihte satın alındığının belirtilmediği, gerekli tespitlerin dava dosyasında bulunan faturalar ile yapıldığı, davaya konu konteynere ait

herhangi bir ölçü, marka bilgisinin olmadığı ve bu bilgiler bilinmeden konteyner ile ilgili

herhangi bir hesaplama yapılmadığı, diğer ürünler için yapılan piyasa araştırması

neticesinde dava tarihi (...) itibari ile belirtilen ürünlerin 2.896.200,00.-TL tutarında

temin edilebileceği" şeklinde rapor tanzim edilmiştir. Bu rapor, hüküm kurmak için elverişli ve yeterli görüldüğünden, makine bedelleri konusunda hükme esas alınmıştır.

Davacı vekili ...tarihli ıslah dilekçesi ile; belirsiz alacak olarak 10.000,00.-TL olarak talep edilen dava konusu iş araç gereç tutar taleplerini 2.886,200,00.-TL arttırarak, teslim tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte 2.896.200,00.-TL’nin ödenmesi şeklinde artırdıklarını beyan etmiştir.

Mahkememizin ...tarihli celsesinde, 5235 Sayılı Kanunun 3. Maddesi gereğince dava değerinin heyet inceleme sınırı içerisinde kalması sebebiyle, dosyanın Mahkememiz heyetine tevdi edilmesine karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, keşif, bilirkişi raporları ve müzekkere yanıtları hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının asıl talebi ile dava konusu 1 adet Rock Delme Makinesi (Kompresörlü), 2 adet Tel Kesme Makinesi ..., 6 adet Sayalama Makinesi (Kafa Kesme Makinesi), 1 adet Yıkama Makinesi, 1 adet Tabanca Matkabın (Kaya Delici) aynen iadesini talep ettiği, bu makinelerin davacı uhdesinde bulunmadığı anlaşılmakla, aynen iadeye ilişkin asli talebinin reddine;

davacı vekilinin dava konusu makinelerin davacı tarafça teslim alınarak başka bir maden ocağına götürüldüğü şeklindeki, bağlantılı bileşik ikrar niteliğindeki beyanı değerlendirildiğinde; dava konusu makinelerin davalıya teslim edildiğinin ispatlandığı, davalının bu makineleri davacıya teslim ettiğini ispat etmesi gerektiği, ancak bu yönde bir ispat bulunmadığı anlaşılmakla;

davacının terditli talebi olan dava konusu 1 adet Paletli Delme Makinesi (Kompresörlü), 2 adet Tel Kesme Makinesi , 6 adet Sayalama Makinesi (Kafa Kesme Makinesi), 1 adet Yıkama Makinesi, 1 adet Tabanca Matkabın (Kaya Delici) bedellerinin ödenmesi talebinin kabulüne karar vermek gerekmişmiştir.

6325 sayılı Kanun 18/A-14. bendinin 2. yarı cümlesi ve Yönetmeliğin 26/2. Maddesi hükmü uyarınca, arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre hak sahibi çıkan taraftan tahsilinin gerekmesi, ileride arabuluculuk ücretinin hak sahibi tarafından tahsil edileceğinin kesin olması, bu hususun kamu düzenine ilişkin bulunması nedeniyle, 3.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.

Açıklanan tüm nedenlerle, aşağıdaki hüküm kurulmuştur

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davacının asıl talebi olan dava konusu 1 adet Paletli Rock Delme Makinesi (Kompresörlü), 2 adet Tel Kesme Makinesi KW, 6 adet Sayalama Makinesi (Kafa Kesme Makinesi), 1 adet Yıkama Makinesi, 1 adet Tabanca Matkabın (Kaya Delici) aynen iadesi talebinin REDDİNE,

2-Davacının terditli talebi olan dava konusu 1 adet Paletli Rock Delme Makinesi (Kompresörlü), 2 adet Tel Kesme Makinesi , 6 adet Sayalama Makinesi (Kafa Kesme Makinesi), 1 adet Yıkama Makinesi, 1 adet Tabanca Matkabın (Kaya Delici) bedellerinin ödenmesi talebinin KABULÜNE, toplam 2.896.200,00.-TL makine bedelinin dava tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 197.839,42.-TL harçtan, peşin alınan 427,60.-TL harç ile sonradan yatırılan 49.289,08.-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 148.122,74.-TL karar ve ilam harcının, davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

4-6183 sayılı Kanun gereğince, dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 3.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına,

5-Davacı tarafından yatırılan 427,60.-TL başvurma harcı ile 427,60.-TL peşin harç ve 49.289,08.-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 50.144,28.-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan gider avansından harcanan 4.036,00.-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri, 7.500,00.-TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 11.536,00.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Yargılama sırasında davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından, bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1 maddesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 418.506,00.-TL vekâlet ücretinin, davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

9-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben Mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip