Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/101 K.2025/635

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı banka arasındaki kefil ve müşterek borçlu kredi sözleşmesinden kaynaklı davalı banka tarafından müvekkili aleyhine Diyarbakır İcra Dairesi ... esas sayılı dosyası üzerinden rehnin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibine müvekkili tarafından itiraz edilmediğini, müvekkiline ait rehinli taşınmazın satışının yapıldığını ve bu satıştan dolayı müvekkilinin evini kaybettiğini,

davalı banka tarafından kredi sözleşmesine dayalı olarak bu sefer Diyarbakır İcra Dairesi ...esas sayılı dosya üzerinden başlatılan ilamsız icra takibine müvekkili tarafından itiraz edildiğini ve itiraz üzerine davalı banka tarafından itirazın iptali istemine ilişkin açılan davada Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama sonucu mahkemece müvekkilinin borçtan hiçbir şekilde sorumlu olmayacağına karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, müvekkilinin dava dışı ...davalı banka ile imzaladığı kredi sözleşmesine kefil olduğunu ve rehin verdiğini,

müvekkilinin asıl borçlunun borcunu ödemekten imtina ettiğini farkedince ...tarihinde davalı bankaya ihtarname göndererek dava dışı ...yönünden rehin ve kefillikten vazgeçtiğini ve ayrıca yeni borç verilmesi durumunda sorumlu olmayacağını ihtaren bildirdiğini, icra takiplerine konu olan bütün alacakların ihtarnamenin bankaya ulaştığı ...tarihten itibaren tesis edilen kredi sözleşmelerinden kaynaklı olduğunu, rehin ilişkisinin bir borç ilişkisini göstermekten ziyade borcun ödenmemesi durumunda alacağı güvenceye alınması işleminden ibaret olduğunu, ayrıca rehnin asıl borca ve sorumluluğa bağlı olan bir hukuki ilişkiyi gösterdiğini,

asıl borç ve sorumluluğun bitmesi durumunda rehin ilişkisinin de kendiliğinden sonlanacağını, bu nedenle müvekkili tarafından gönderilen ihtarnameye rağmen dava dışı diğer borçluya tekrardan borç verilmesi ve tekrardan rehin ilişkisi kurulmadan eski rehin üzerinden takip işlemi yapılmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek ve harca esas değeri 10,00 TL göstererek belirsiz alacak davası olarak ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin mal varlığında meydana gelen azalmanın denkleştirici adalet kapsamında müvekkiline ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, zamanaşımının dolduğunu, arabuluculuğa başvuru yapılmadan dava açıldığından davanın usulden reddi gerektiğini, davacı tarafça aynı iddia ve taleplerle Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası üzerinden açılan davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verildiğini, davacı tarafça dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi istenilmekle birlikte yine aynı dilekçe ve taleplerle huzurdaki davayı açtığından, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiğini,

Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinin esas ...sayılı dosyası üzerinden verilen görevsizlik kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi üzerine dosyanın mahkemenizin ....esasını aldığını ve mahkemenizce arabuluculuğa başvuru yapılmadan davanın açıldığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiğini, davacının dava dışı ...ile müvekkil banka arasında imzalanan ...tarihli 500.000,00 TL bedelli ticari kredi sözleşmesini müşterek borçlu/müteselsil kefil ve ipotek veren sıfatıyla imzaladığını,

söz konusu ticari kredi borcunun vadesinde ödenmemesi üzerine müvekkili banka tarafından borcun ödenmesi için gönderilen ihtarnamelere karşı itiraz edilmediği gibi herhangi bir ödemede yapılmadığını, davacının kredi sözleşmesine istinaden müvekkili banka lehine vermiş olduğu ipoteğin Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takibe konu edildiğini ve taşınmazın cebri icra yoluyla dava dışı 3. bir kişiye ihale edildiğini,

gerek ilamsız icra takibi gerekse rehnin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yasal prosedür ve mevzuata uygun olarak başlatılmış olmasına rağmen davacının ipotek sözleşmesine ve rehin takibine itiraz etmiş olmasının açıkça hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafça rehinden cayıldığı iddia edilmiş ise de, Türk Hukuk Sisteminde rehinden cayma düzenlenmediği gibi, rehne güvenilerek kullandırılan krediden sonra rehinden cayıldığına ilişkin bildirimlerin de geçerliliğinin bulunmadığını,

aksi düşüncenin imzalanan sözleşmelerin anlamını yitirmesine ve başta finans kuruluşları olmak üzere rehne güvenerek kredi veren/ borç veren alacaklıların güvencesiz bırakılmasına sebebiyet vereceğini, davacı tarafça, ipotek verdiği taşımazın cebri ihale yoluyla 3. bir kişiye satılmış olmasına itiraz etmekteyse de rehin takibine itiraz etmediği gibi, söz konusu ihale işlemine karşılık herhangi bir ihalenin feshi davası da açmadığını, yine Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasının huzurdaki dava dosyasıyla herhangi bir ilgisinin bulunmadığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, Diyarbakır İcra Dairesi ...esas ve ...esas sayılı takip dosyaları UYAP sistemi üzerinden dosya arasına eklenmiş, Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosya arasına kazandırılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden;

Dava dışı ...ile davalı banka arasında imzalanan ...ve ...TL bedelli genel kredi sözleşmesini davacının müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı, davacının aynı zamanda Yenişehir Tapu Müdürlüğünce düzenlenen 11.04.2017 tarih ve ...yevmiye nolu resmi senetle, davacının kendisine ait taşınmaz üzerinde dava dışı ...gerek asaleten gerekse kefaleten doğmuş ve doğacak borçlarına teminat teşkil etmek üzere 300.000,00 TL limitle birinci dereceden davalı banka lehine ipotek verdiği,

Davacı tarafından davalı bankaya gönderilen Diyarbakır ...Noterliği'nin ...tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, dava dışı ...ile banka arasında imzalanan ve kendisinin kefil olarak yer aldığı ...tarihinde düzenlenen 500.000,00 limitli ve ...tarihinde düzenlenen 500.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmelerine ilişkin ihtarnamenin banka eline ulaşması ile birlikte kefilliğini sona erdirdiğini ve kredi verilmesi ahlinde bu kredilerin kendisini bağlamadığının bildirildiği, ihtarnamenin davalı banka çalışanına ...tarihinde tebliğ edildiği,

Davacı banka tarafından dava dışı ...kullandırılan kredilerin vadesinde ödenmemesi üzerine hesapların ...tarihinde kat edilerek 349.771,74 TL borcun ödenmesi için ...tarihinde hesap kat ihtarnamesinin gönderildiği,

Davacı banka tarafından ihtarnameye konu borcun ödenmediğinden bahisle Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibi sonucu davacıya ait ipotekli taşınmazın cebri icra yoluyla satışının gerçekleştirildiği ve takip dosyasında ihale bedelinin ipotek alacaklısının alacağını tamamıyla karşılamaya yetmediği gerekçesiyle rehin açığı belgesi düzenlendiği,

Davacı banka tarafından yine ihtarnameye konu edilen alacağın tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, gönderilen ödeme emrine karşı elde ki dosyanın davacısı tarafından borca ve ferilerine itiraz edildiği,

Davacı banka tarafından Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemiyle dava açıldığı, yapılan yargılama sonucu Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E.-...K. Sayılı ilamı ile, takibe konu kredilerin dava dışı asıl borçlu ....tarihinde kullandırılan taksitli ticari kredilere ilişkin olduğu, bankanın kefaletin sona erdiğini öğrendiği ...tarihinde; bu tarih itibariyle olan sorumluluğunu kefile yazılı olarak bildirmediği,

asıl borçlu ...gitmek suretiyle teminatını tamamlamasını isteyerek yeni kredi sözleşmesi tesis etmesi ve mevcut kredi sözleşmesine istinaden hiçbir kredi işlemi yapmaması gerekmesine rağmen asıl borçlu ...kefaletten cayma ihtarnamesinin bankaya tebliğ edildiği ...tarihinden sonraki zamanda (...tarihinde) mevcut kredi sözleşmesine istinaden mevcut kredi borcunun yapılandırılarak ...tarihinde kredi kullandırıldığı, kefaletin bankaya gönderilen ihtarnamesinin tebliğ edildiği ...tarihi itibarıyle son bulduğu,

banka tarafından dava dışı asıl borçlu ...davalı ...kefaletine dayanarak hiçbir kredi kullandırılmaması gerektiği, kullandırılması halinde davalı ...hiçbir sorumluluğunun olmayacağı, dolayısıyla bu kredilerde davalı ...sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği,

Davacı tarafından eldeki davaya konu taleplere ilişkin ...tarihinde Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden açılan davada mahkemece verilen görevsizlik kararının istinaf edilmeksizin kesinleştiği ve süresinde gönderme talebi üzerine gönderilen dosyanın mahkememizin ...esasını aldığını, mahkememizce arabuluculuğa başvuru yapılmadan davanın açıldığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği ve kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Davacı vekili ...tarihli celsede; müvekkil tarafından 3. kişinin borcu nedeniyle kefalete dayalı herhangi bir ödeme yapılmadığını, ödemelerin tamamının ipotekli takipte müvekkilinin taşınmazının satışının yapılması nedeniyle bu satıştan elde edilen bedelin ipotekli takip dosyasına ödenen miktara ilişkin olduğunu, bunun haricinde müvekkili tarafından nakit olarak herhangi bir ödeme yapılmadığını, elde ki davaya konu taleplerinin, 2018 yılında davalı bankaya gönderilen ihtarname ile birlikte gerek ipotek gerekse kefalet son bulduğu halde 2019 yılında yapılandırılan kredilere dayalı ipotekli takip başlatılması nedeniyle ipotekli taşınmazın icrada satış tarihi itibariyle değerinin dava tarihi itibariyle güncelleştirilmiş bedelinin tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğunu beyan etmiştir.

Dava; davalı banka ile dava dışı ...arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi gereğince asıl borçluya kullandırılacak kredinin teminatı teşkil etmek üzere kefil olan ve ipotek veren davacı tarafından; davalı banka tarafından Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan davada yapılan yargılama sonucu Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E....K. Sayılı ilamı ile kefalet sözleşmesinden kaynaklı sorumluluğunun bulunmadığına dair karar verildiğinden bahisle Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takibe istinaden satışı yapılan ipotekli taşınmazın satış tarihindeki bedelinin dava tarihindeki güncelleştirilmiş bedelinin tespiti ve tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı üçüncü kişi ile banka arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi gereğince asıl borçlunun bankaya olan borcunu ödememesi nedeniyle davalı banka tarafından dava dışı asıl borçlu ile davacı ipotek veren aleyhine başlatılan icra takibine istinaden ipotekli taşınmazın satışı nedeniyle taşınmazın satış tarihi itibariyle bedelinin dava tarihi itibariyle güncelleştirilmiş bedelini davalı bankadan talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkindir.

İpotek; kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve taşınmazın değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir ayni haktır. İpotek tesisi için rehin edilecek taşınmaz maliki ile alacaklı arasındaki anlaşmanın (rehin sözleşmesi) bulunması ve rehin sözleşmesinin Türk Medeni Kanununun 856. maddesi gereğince tapu kütüğüne tescil edilmesi gerekir.

Somut olayda; davacı tarafından dava dışı ...gerek asaleten gerekse kefaleten doğmuş ve doğacak borçlarına teminat teşkil etmek üzere 300.000,00 TL limitle birinci dereceden davalı banka lehine ipotek verdiği, davacının aynı zamanda davalı banka ile dava dışı ...arasında imzalanan genel kredi sözleşmelerine istinaden kullandırılacak kredilere müşterek ve müteselsil kefil olduğu,

davacıya ait ipotekli taşınmazın asıl borçlunun borcunu ödemediğinden bahisle davacı banka ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibine istinaden cebri icra yoluyla, banka tarafından davacının kefaletine dayalı başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesince kefaletin kefil tarafından bankaya gönderilen ihtarnamenin tebliğ edildiği ...tarihinde son bulduğu,

sonradan yapılandırılan krediye ilişkin kefilin muvafakatinin alınmaması nedeniyle kefilin kefaletten kaynaklı sorumluluğunun bulunmadığına karar verildiği ve bu kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği hususunda ihtilaf yoktur.

Hemen belirtmek gerekir ki, elde ki davada, davacı taraf davalı bankaya gönderilen Diyarbakır ...Noterliğinin ...tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesinin bankaya tebliğ edildiği ...tarihi itibarıyle hem ipoteğin hem de kefaletin son bulduğunu ileri sürerek elde ki davayı açmış ve Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesince, banka tarafından açılan itirazın iptali davasında, elde ki dosyanın davacısının kefaletten kaynaklı sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve bu karar istinaf edilmeksizin kesinleşmiş ise de,

davacı taraf ön inceleme duruşmasında açıkça kefalete dayalı davalı bankaya herhangi bir ödeme yapılmadığını, ödemenin ipotekli taşınmazın cebri icra yoluyla satışından takip dosyasına aktarılan miktara ilişkin olduğunu beyan etmiştir. Genel kredi sözleşmesindeki kefillik ile ipotek akdinin ayrı ayrı hukuki işlemler olması nedeniyle birbirlerinden bağımsızdır.

Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesince davacının kefillikten sorumluluğunun bulunmadığına yönelik karar taraflarca istinaf edilmeksizin kesinleşmiş ise de, verilen karar davacının ipotekten sorumlu olmayacağı sonucunu doğurmayacaktır. Öte yandan, davacı tarafından tek taraflı irade beyanı ile ipotekten dönüldüğüne yönelik beyan ile ipotek sözleşmesi son bulmayacaktır.

Bu halde, davacının ipotekten dolayı sorumluluğu bulunduğundan, ipotekli taşınmazın satışı nedeniyle uğradığı zararın tazminini davalı bankadan isteyemez. Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 10,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

5-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim