Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/199 K.2025/719

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, ... tarihinde saat ...sıralarında davalı şirketin işleteni olduğu ...plaka sayılı çekicinin diğer davalı ...sevk ve idaresinde iken Ankara İli Tatlak köprüsü civarında karşı şeride geçerek müvekkili şirkete ait ...plaka sayılı araca çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, kaza esnasında davalının refüje ve karayollarına zarar verdiğini, kaza tespit tutanağı, eksper raporu ve SBM kayıtlarından anlaşılacağı üzere kazanın meydana gelmesinde karşı şeride geçerek müvekkiline ait aracın ön kısmına çarpan davalı sürücünün %100 kusurlu olduğunu,

kazanın meydana gelmesinde davalının kusuru olmasına rağmen Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından zararın tazmini amacıyla müvekkili şirket ile davalılar aleyhine Ankara ...Genel İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi sonucu müvekkili tarafından ...tarihinde Karayolları Genel Müdürlüğüne icra takibi dosyası miktarı olan 22.796,28 TL'nın ödendiğini,

müvekkili tarafından ödenen bedelden davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu ileri sürerek müvekkili tarafından Karayolları Genel Müdürlüğüne yapılan ödemeden fazlası saklı şimdilik 1.000,00 TL'nın ödeme tarihinden itibaren uygulanacak en yüksek ticari faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Davalı ...Nakliyat Petrol Gıda Tarım ... Ltd. Şti.

Vekili, zamanaşımının dolduğunu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, kazanın ...tarihinde Ankara İli Çamlıdere İlçesinde meydana geldiğini, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından da icra takibinin Ankara İlinde başlatıldığını, dolayısıyla yetkili mahkemenin Ankara Mahkemeleri olduğunu, dava açılmadan önce KTK.'nun 97.maddesine göre sigorta şirketine başvuru yapılmasının zorunlu olduğunu, müvekkili şirket adına kayıtlı ...plaka sayılı aracın kaza tarihinde ...Sigorta Şirketi nezdinde düzenlenen ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin aracının aynı zamanda kaskolu olduğunu,

davacı tarafça dava açılmadan önce müvekkilinin sigorta şirketine hiçbir başvuru yapmadığını ve buna ilişkin belge sunmadığını, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Diğer davalı ..., usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmaya katılmamıştır.

Dosyaya sunulan deliller incelenmiş, Ankara ...Genel İcra Dairesinin ...esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden dosya arasına eklenmiştir.

Dava, ...tarihinde davacı şirkete ait araç ile davalı şirkete ait ve davalı ...sevk ve idaresindeki araç arasında meydana gelen trafik kazası esnasında Karayolları Genel Müdürlüğüne ait trafik güvenliği ekipmanlarının hasar gördüğünden bahisle Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kazaya karışan araçların sürücüsü ve işletenleri aleyhine Ankara ...Genel İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine istinaden davacı tarafından takibe konu borcun ödendiği ve kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusurlu olduğundan bahisle yapılan ödemenin rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olup olmadığı, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, zamanaşımı süresi içerisinde açıldığının kabulü halinde, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, kaza nedeniyle Karayolları Genel Müdürlüğüne ait trafik güvenliği ekipmanlarında hasar meydana gelip gelmediği, hasar meydana geldiğinin kabulü halinde hasarın miktarı, buna göre davacı tarafından yapılan ödemenin yerinde olup olmadığı, tüm bunlardan varılacak sonuca göre davacının yaptığı ödemeyi davalılardan rücuen tahsilini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

...tarihinde saat ...sıralarında davalı şirketin işleteni olduğu ...plaka sayılı çekicinin diğer davalı ...sevk ve idaresinde iken Ankara İli Tatlak köprüsü civarında karşı şeride geçerek davacı şirkete ait ...plaka sayılı araca çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, kaza tespit tutanağında, kazanın meydana gelmesinde ...plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...kusurlu olduğunun belirtildiği,

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kaza esnasında trafik güvenliği ekipmanlarının hasar gördüğünden bahisle kazaya karışan dava dışı davacıya ait araç sürücüsü ile eldeki dosyanın davacısı ve davalıları aleyhine Ankara ...Genel İcra Dairesinin ....esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından takip dosyasına ...tarihinde 22.796,28 TL ödeme yapıldığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Davalı ...Gıda Tarım ... Ltd. Şti. Vekili, süresinde sunulan cevap dilekçesinde uyuşmazlığın çözümünde Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürerek yetki itirazında bulunmuştur. Bu halde öncelikle uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir.

Müteselsil borçluluk; alacaklının, borcun tamamının ifasını birden çok borçludan ve dilediğinden isteyebildiği, borcun tamamı ifa edilinceye kadar borçluların hepsinin sorumlu olduğu bir borç ilişkisidir. Kanundan kaynaklanan teselsül, müteselsil borçluluğun doğrudan doğruya bir kanundan kaynaklanması halidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) “müteselsil sorumluluk” ana başlığını, “dış ilişkide” alt başlığını taşıyan 61. maddesinde yer almaktadır. Madde; “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” düzenlemesini içermektedir.

Böylece kanun koyucu birden fazla kimsenin müşterek kusurlarıyla bir zarara sebebiyet vermesi halinde, bu kimselerin zarara uğrayana karşı müteselsilen sorumlu olmalarını öngörmüştür. Aynı haksız eylemden değişik hukuki nedenlerle sorumlu olanlardan her biri 6098 sayılı TBK'nın 61. maddesi uyarınca, zarar nedeniyle davacıya karşı müteselsil (zincirleme, dayanışmalı) olarak sorumlu durumundadırlar. Aynı Kanun’un 163. maddesine göre alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir.

Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri borcun tamamından sorumludur. Nitekim, 2918 sayılı KTK.nun 88/1 maddesinde trafik kazası nedeniyle müteselsil sorumluluk öngörülmüştür.TBK.nın 167. maddesi uyarınca, sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre, birbirlerine rücu hakları da mevcuttur.

TBK.'nun 167/2.maddesi uyarınca, kendisine düşen paydan daha fazla ödemede bulunan borçlunun, fazladan ödediğini diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Yina aynı Kanunun 168. Maddesi uyarınca, diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her biri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur.

Somut olayda, davacıya ait araç ile davalı şirkete ait ve diğer davalı sürücünün sevk ve idaresindeki araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği dosya kapsamından sabit olup, davacı taraf kaza esnasında Kara Yollarına ait trafik Güvenliği ekipmanlarının da zarar gördüğünü, Karayolları tarafından başlatılan icra takibi sonucu borcun tamamını ödediğini ve kazanın meydana gelmesinde davalı tarafın kusurlu olduğunu ileri sürerek elde ki davayı açmıştır.

Davacı taraf elde ki davada, kaza nedeniyle kendisine ait araçta meydana gelen hasara ilişkin talepte bulunmamıştır. Bu halde davacının zarar gördüğü iddia edilen Karayollarına yaptığı ödeme ile birlikte Yasal düzenleme gereğince var ise kendi kusuruna isabet eden paydan daha fazla yapılan ödeme yönünden Kara Yollarının haklarına halef olduğunun kabulü gerekir.

Zarar gören Kara yolları olduğuna ve Kanundan kaynaklı halefiyete dayalı elde ki davanın açıldığı gözetildiğinde yetkili mahkemenin de bu kapsamda değerlendirme yapılarak tespiti gerekir. Zarar gören davacı olmadığından davacının yerleşim yeri Mahkememi olan Diyarbakır Mahkemeleri uyuşmazlığın çözümünde yetkili değildir. Davaya konu trafik kazası Ankara İlinde gerçekleşmiştir. Yetki itirazında bulunan davalı şirket yetkilisinin adresi İdil/Şırnak'tır.

Diğer davalı ...yerleşim yeri de davanın açıldığı tarihte Artuklu/Mardin'dir. Bu halde, davalılar yönünden HMK.'nun 7. maddesi gereğince Diyarbakır Mahkemelerine ilişkin ortak yetkili mahkemeden de bahsedilemeyecektir. Davalı şirket, yetki itirazında kazanın meydana geldiği Ankara İlinin uyuşmazlığın çözümünde yetkili olduğunu ileri sürdüğünden, mahkememizce Ankara Asliye Tİcaret Mahkemelerine yetkisizlik kararı verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2-Yetkili mahkemenin Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, 6100 Sayılı HMK'nın 20.maddesi gereği kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kesinleşme tarihinden itibaren, kanun yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya bulunulan yer mahkemesine başvurularak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dosyanın yetkili ANKARA NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NE gönderilmesine, aksi takdirde dosyanın resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,

3-H.M.K.'nın 331/2. maddesi uyarınca harç, vekalet ücreti ve diğer yargılama giderlerinin yetkili mahkemece değerlendirilmesine,

Katip Hakim