Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/251 K.2025/578

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:Müvekkil sigorta şirketine .....başlangıç, .....bitiş tarihli, .....numaralı Kasko Poliçesi ile sigortalı .....ait .....plakalı araç .....günü saat .....sıralarında sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracı ile Yeşil Vadi Caddesini takiben 15 Temmuz Bulvarı istikametine seyir halindeyken, kendi beyanına göre başka aracı geçmeye (sollama) çalıştığı esnada yolun, aracın seyir istikametine göre sol tarafında yere yatırılmış şekilde bulunan davalı .....Anonim Şirketine ait .....tipi .....seri nolu direğin bağlantı kısmına,

aracının sol ön alt tampon kısımları ile çarpması neticesinde tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili şirketin isteği üzerine aracın hasarlı hali 582.400,00 TL. ( Beş Yüz Seksen İki Bin Dört Yüz Türk Lirası) olarak hesaplanarak bu meblağ hasar bedelinden mahsup edilerek 922.000,00 TL. - 582.400,00 TL. = 339.600,00 TL. meblağ için olay yerinde düzenlenen kaza tespit tutanağında,

bu kazanın oluşumunda bahse konu elektrik aydınlatma direğinin yol üzerinde bulunması sebebi ile Diyarbakır elektrik dağıtım kurumunun kusuru olduğu belirtildiğinden sigortalıya yapılan ödemenin davalının kusuru oranında rücuen tahsili davalı Dedaş 'a karşı rücu işlemi başlatılma kararı alındığını, Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....Es.

Sayılı dosyası ile 254.700,00 TL asıl alacak, 19.260,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 273.960,00 TL. üzerinden icra takibi başlatılmış ise de davalı tarafından takibe haksız olarak itiraz edildiğini, söz konusu itirazın iptal edilerek takibin kaldığı yerden devam etmesi gerektiğini, izah edilen sebeplerle, fazlaya ilişkin olan talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla.

254.700,00 TL asıl alacak, 19.260,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 273.260,00 TL alacakla ilgili olarak, davalı tarafından Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....Es. sayılı dosyasına yapılmış olan itirazın iptali ile söz konusu icra takibinin kaldığı yerden devamına, haksız itirazından mütevellit % 20 icra inkar tazminatı ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekâleten arz ve talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME

Dava, davacı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi düzenlenen otomobilin meydana gelen trafik kazasından dolayı zarara uğraması nedeniyle ödenen hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle görevli mahkemenin belirlenmesi gerekir.

Halefiyet, bir kişinin hukuken diğerinin yerine geçmesi anlamına gelir. TTK m. 1472(1) hükmünde sigorta tazminatını ödeyen sigortacının, hukuken sigorta ettirenin (başkası hesabına sigortada sigortalının) yerine geçeceği ifade edilmiştir. Bu nedenle hukukumuzda yasal halefiyete ilişkin olarak tazminat alacağının yasa uyarınca sigortacıya geçmesi ilkesi benimsenmiştir.

Yasal halefiyet zarar sigortalarında söz konusu olup, mal sigortaları bakımından TTK m. 1472 hükmünde, sorumluluk sigortaları bakımından TTK m. 1481 hükmünde düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder.

Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücu davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz’î haleftir (Yargıtay HGK, 05.02.2019, E. 2017/17-1088, K. 2019/65 tarih ve sayılı kararı).

Davacı sigorta şirketi, bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı ilamında bu husus "sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz.

Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklinde vurgulanmaktadır. Öte yandan, TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472. maddesinde; "sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.

Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder" hükmüne yer verilmiştir. (Yar. 17. HD., 09.06.2020 tarih, 2019/1635E.- 2020/3293 K.)

6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde "dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" düzenlemesine; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde, "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı" düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda, davacı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi düzenlenen sigortalısına ait otomobilin trafik kazası nedeniyle zarar gördüğü iddia edilmiştir. Mahkememizce yapılan incelemede dava dışı sigortalı .....ait kasko sigortalı .....plaka sayılı otomobil cinsi aracın kullanım amacının hususi olduğu, vergi dairesi ve ticaret sicili ceavbi yazılarından anlaşıldığı üzere dava dışı sigortalının tacir olmadığı ve uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmadığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmakta olup, uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemeleri görevlidir. Açıklanan nedenlerle Asliye Hukuk Mahkemelerine görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim