Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/295 K.2025/1379

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Diyarbakır .....Sanayi sitesinde iş makinaları ile yedek parça ve teknik servis işini yapmakta olduğunu, Davalı/borçlu, Diyarbakır İcra Dairesi müdürlüğünün .....Esas sayılı dosyasında borçlu olarak yer almakta olduğunu, Müvekkili şirket, davalıdan un alacaklı olduğunu, ancak davalı-borçlu, ....., ....., .....ve .....seri numaralı faturaların bakiye alacağı olan 109.057,10 TL tutarındaki borcunu ödemediğini, Davalı/borçlunun borçları işlemiş ve işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsili için Diyarbakır İcra Dairesi Müdürlüğü .....Esas sayılı dosya ile başlatılan icra takibine davalı borçlu itiraz ettiğini ve takibi durduğunu,

davalının Diyarbakır İcra Dairesi Müdürlüğü .....esas numaralı dosyasında 109.057,10 TL borcuna yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına ve %20 den az olmamak koşulu ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı .....Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yan tarafından talep edilen alacak kalemlerini hiçbir şekilde kabul etmemekle birlikte davacının talep etmiş olduğu alacaklar zamanaşımına uğradığını, huzurda ikame edilen dava yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, bu sebeple davanın reddi gerektiğini, salt faturanın olması alacaklının edimini yerine getirdiğine delalet etmediğini, İşbu davada; davacının kiminle sözleşme yaptığını ya da yapılan bir sözleşmenin olup olmadığını, malın kime teslim edildiği veyahut malların ne zaman teslim edildiği, edimlerin yerine getirilip getirilmediği açıklığa kavuşturulmadığından davanın reddine, yargılama masraflarının ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER

Mahkememizce mali müşavir bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporunda ; E-defter mükellefi olan davalı .....Madencilik Anonim Şirketi ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapılmış olup, delil niteliğine haizdir, İcra takibine konu edilen faturalar davacının ticari defterlerinde 5.maddede açıklanan tarihlerde kayıtlıdır, Davaya konu edilen faturalar karşılığında, davalının ticari defterlerinde .....tarihinde, hesap mutabakatı açıklamalı, 2.059,10 TL ödeme yapıldığı görülmüş olduğunu, ancak bu ödemeye ait bir belgeye ulaşılamadığını, davalı firma yetkilileri gerekirse ödeme belgesinin tekrar aranabileceğini belirtmiş olduğu anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı .....Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafınca düzenlenen ....., ....., .....ve .....seri numaralı faturalar kaynaklı olarak davalı tarafça alacağın ödenmemesi nedeniyle başlatılan icra takibinden dolayı davalının borca itirazı sonucu açılmış bulunan itirazın iptali davası olduğu görülmüştür. Davacı tarafça itirazın iptaline yönelik davanın ödeme emrinin tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılması gerektiği bu anlamda her bir İcra Dosyası üzerinde yapılan incelemede ödeme emrine itirazın alacaklı tarafa tebliğ edilmediği anlaşılmakla davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı tespit edilmiştir.

Taraflar kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadır.

İbrazı istenen belgenin ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı tarafta bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin varolduğu resmi bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olduğu taktirde mahkemece bu belgenin ibrazı için HMK 220/2 maddesi gereği kesin süre verilir.

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf verilen süre içerisinde ibraz etmez ve aynı süre içerisinde gerekçesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez yada belgenin elinde bulunduğunu inkar eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse mahkemece belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanına itibar edilebilir. (HMK 220/3)

Yukarıdaki açıklamalara göre ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeyle ilgili olduğu davalara ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerden olmakla birlikte ancak HMK 222. maddesindeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir.

Ticari defterlerin sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi ticari defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur.

Zira tarafın ticari defterleri kanunda açıklandığı üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu taktirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı taktirde kendi defterlerinin davacı defterleriyle uyumlu olup olmadığının incelenmesinin engel olacağından sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen defterlerini ibraz etmediği taktirde HMK 220/3 madde gereğince sunmaktan kaçındığı ticari defterlerindeki kayıtların karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğu kabul edilebilir. Aksinin kabulü durumunda karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkmaktadır ki, bu hususta HMK'daki açık düzenlemelere aykırı olacaktır.

Mahkememizce davalının borca itirazı nazara alınarak tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup bilirkişice her iki tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde dosyaya sunulan .....tarihli raporda; Davalı .....Madencilik Anonim Şirketi'nin ticari defterlerinde yapılan incelemede, davacı .....Parça Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafınca düzenlenen faturaların kayıtlarının, .....tarihinde, .....nolu 2.029,10 TL tutarlı fatura, .....yevmiye no ile, .....tarihinde, .....nolu 2.059,10 TL tutarlı, hesap mutabakatı açıklamalı ödeme .....yevmiye no ile, .....tarihinde, .....nolu, 61.878 TL tutarlı fatura, .....yevmiye no ile, .....tarihinde, .....nolu, 70.476 TL tutarlı fatura, .....yevmiye no ile,

.....tarihinde, .....nolu, 64.644 TL tutarlı fatura, .....yevmiye no ile kayıtlı bulunduğu, davalı .....Anonim Şirketi'nin ticari defterlerinde, davacı .....Parça Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.

196.998 TL alacaklı olarak göründüğü, davacıya yapılan ödeme olarak görülen, .....tarih ve .....nolu, 2.059,10 TL tutarlı belgeye ise ulaşılamadığının bu kapsamda E-defter mükellefi olan davalı .....Madencilik Anonim Şirketi ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapılmış olup, delil niteliğine haiz olduğu, İcra takibine konu edilen faturaların davacının ticari defterlerinde 5.maddede açıklanan tarihlerde kayıtlı olduğu,

davaya konu edilen faturalar karşılığında, davalının ticari defterlerinde .....tarihinde, hesap mutabakatı açıklamalı, 2.059,10 TL ödeme yapıldığı görüldüğü ve bu kapsamda davacının alacaklı olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

Davalı taraf her ne kadar rapora karşı itirazda bulunsa da raporda her iki tarafın ticari defterlerinin incelendiğinin belirtildiği, buna dair rapor ekinde davalı şirkete ait birtakım belgeler sunulduğu, HMK m.222 uyarınca ticari defter incelemesi sonucu alınan bilirkişi raporunda davacının davaya konu ettiği faturalar yönünden alacaklı olduğunun tespit edildiği görülmekle itirazların reddine karar verilmiş olup bilirkişice tespit edilen 2.059,10 TL ödemeye ilişkin bilgi ve belgelerin sunulması için davalı vekiline kesin süre verilmekle bu kesin süre içinde davalı tarafça herhangi bir beyanda da bulunmadığı anlaşıldığından ....., ....., .....ve .....seri numaralı faturaların ödenmediği tespiti ile açılan davanın kabulüne ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Fatura konusu alacağın likit olması nedeni ile icar inkar tazminatına da hükmedilmiştir.

Katip Hakim