Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/353 K.2025/790

Davacı vekili, ..... tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen .....plakalı sayılı aracın park halinde bulunan müvekkiline ait .....plakalı sayılı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü,

kaza sonrası müvekkiline ait aracın yetkili servise götürüldüğünü ve düzenlenen eksper raporunda hasar bedelinin 49.569,00 TL olarak belirlendiğini ve bu bedelin ödendiğini ancak değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden 42.418,00 TL ödemenin yetersiz olduğunu ileri sürerek belirsiz alacak davacı olarak şimdilik 1000 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş .....Tarihli ıslah dilekçesi ile talep sonucunu 39.582,00 TL'na yükseltmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafından eksik evrakla başvuru yapıldığından davanın usulden reddi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davanın açıldığı tarih itibariyle zaman aşımının dolduğunu, kazaya karıştığı belirtilen .....plaka sayılı aracın .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere müvekkili sigorta şirketi nezdinde düzenlenen ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe limitinin 200.000,00 TL olduğunu ve müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranın ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu,

müvekkili sigorta şirketi tarafından davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasara ilişkin .....yedek parça hesabına .....tarihinde 35,482,85 TL ve .....hesabına .....tarihinde 20.000,00 TL ödeme yapıldığını, değer kaybına ilişkin ise .....tarihinde vekil .....hesabına 42.418,00 TL ödeme yapıldığını, bakiye tazminatın söz konusu olmadığını, poliçe limitinin tükendiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile kusur durumunun tespiti gerektiği, değer kaybı hesabının ZMMS genel şartlarına göre yapılması gerektiğini, davacının yargılama giderleri ve vekalet ücreti talebinin reddi gerektiği,

usule aykırı başvuru gerektiği nedeniyle müvekkili sigorta şirketi temerrüde düşmediğinden faize hükmedilemeyeceğini, uygulanacak faiz türünün yasal faiz olduğunu beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası, yapılan ödemelere dair belgeler ve davacıya ait .....plaka sayılı aracın tramer kayıtları celbelidelerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespiti yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine yöneltilmiş bakiye değer kaybı istemine ilişkindir.

.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile .....plaka sayılı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 200.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza sonrası düzenlenen eksper raporuna göre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin 49.569,00 TL olarak belirlendiği, davacı tarafın değer kaybının ödenmesine yönelik yapılan başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından .....tarihinde 42.418,00 TL ödeme yapıldığı, dava açılmadan önce arabuluculuk süresinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeden daha fazla miktarda olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının bakiye değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkindir.

Davaya konu kazanın maddi hasarlı trafik kazası olduğu ve 2918 sayılı KTK.'nın 109.maddesi gereğince 2 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu ve davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla, davalı vekilinin zamanaşımı def'i yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Kaza sonrası araç sürücülüre tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ile tutanakta yer alan sürücü beyanlarının incelenmesinden; .....tarihinde saat .....civarlarında sürücü .....sevk ve idaresindeki davacıya ait .....plaka sayılı araç ile Diyarbakır ili Bağlar ilçesi öğretmenler caddesinde geriye doğru manevra yaptığı esnada aracın sağ arka kısımları ile park halinde bulunan davacıya ait .....plaka sayılı aracın sol ön kısımlarına çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmakla, davaya konu kazada kusur durumun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve davalı sigortalı araç sürücüsü .....davaya konu kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında 82.000,00 TL değer kaybı oluştuğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiştir.

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından 42.418,00 TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalının %100 kusurlu olmasına göre tespit edilen 82.000,00 TL değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Davadan önce yapılan 42.418,00 TL ödeme mahsup edildiğinde, davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu bakiye miktar 39.582,00 TL kabul edilmiş ve bakiye değer kaybına ilişkin açılan davanın bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine .....tarihinde başvuru yapıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre davalı sigorta şirketi .....tarihinde temerrüde düşmüştür, davalı sigortalı aracın kullanım amacının hususi olduğu da dikkate alınarak, kabul edilen değer kaybı miktarının tamamına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın KABULÜNE, 39.582,00 TL değer kaybının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.703,84 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 615,40 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 658,88 TL ıslah harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 1.429,56 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 615,40 TL başvuru harcı ve 615,40 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 658,88 TL ıslah harcının toplamı olan 1.889,68 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından 275,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 3.200,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 3.475,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim