İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1119 K.2025/562

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Asıl dosyada davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Bankası ...

Şubesine ait çek seri no:... çek seri numara: .. olarak düzenlendiğini, bu çeklerin müvekkilinin çantasında boş olarak ve imzasız olarak bulunduğunu, müvekkilinin bu çantasından veya arabasından düşürmek sureti ile kaybettiğini, bu çeklerin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını ve kaybolduğunu, müvekkili şirketin bu çeklerle alakalı hiçbir şekilde ticari bir işlem yapmadığını ve herhangi bir şekilde de borçlu olmadığını, imzasının benzetilerek atıldığını, müvekkilinin çekleri ararken haricen ulaştığı bilgiye göre çeklerin 16/12/2017 tarihinde 12.000-TL, 31/12/2017 tarihinde 24.000-TL meblağ yazılarak piyasaya sürdüklerini,

kimin sürdüklerinin bilinmediğini, yine yaptıkları araştırmaya göre emrine yazılan ...

Şirketinin ortada olmadığını, böyle bir şirketin faaliyet göstermediğini ve kurulmadığını, çekin keşide yerindeki imzalanması gereken imzanın müvekkiline ait olmadığını, bir başkası tarafından imzalandığını, bu sebeplerle çeklerin iptaline ve ödemeden men yasağı koyulması için ilgili bankalara yazı yazılmasını, müvekkilinin ticari itibarının tehlikeye düşme ihtimaline göre her iki çekin teminatsız ihtiyari tedbir kararı verilerek ödemesinin durdurulmasına veya %15 teminatla durulmasına,

bu hususta ilgili bankaya yazı yazılarak tarafına derkenar verilmesini, dava neticesinde müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosyada davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...bankası ... şubesine ait ... seri nolu çekin düzenlendiğini, çeklerin müvekkilinin çantasında boş olarak ve imzasız olarak bulunduğunu, müvekkilinin çantasından veya aracından düşürmek suretiyle kaybettiğini, müvekkilinin ticari itibarının tehliyeke düşme ihtimaline göre , daha önceden ... 1 ATM 'nin çekleri durdurduğu için yine bu dosyada da çeklerin durdurulmasına karar verilmesine , dosyanın birleştirilmesine, bu zamana kadar ödenen miktarları geri ödenmesini, dava neticesinde müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir./

SAVUNMA/

Asıl dosyada davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan işbu davanın y etkisiz mahkemede açıldığını, davacı tarafın dilekçesinde dava konusu çeklerin müvekkilinin çantasında boş olarak ve imzasız bir şekilde bulunduğunu beyan ettiğini, bu beyanların samimiyetten uzak ve doğru olmayan bir beyan olduğunu, davacı tarafın imza inkarlarını kabul etmediklerini, müvekkilinin yaptığı araştırmalara göre İTO kayıtlarına şirketin mevcut ortaklarından ve yetkilisi olan ...'in eşi olan şirketin eski ortağı ...'in kendini şirket yetkilisi olarak göstererek söz konusu çeki imzalayarak verdiğini,

bu durumun ...'in bilgisi dahilinde olduğunu, gerekli araştırmalar yapıldığında imzaların yetkililerce atıldığının ortaya çıkacağını, tüm bu nedenlerle davacı tarafın haksız ve yersiz itirazlarının reddedilmesinin, kötü niyetli olarak menfi tespit davası açıldığı için %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılam agider

Birleşen dosyada herhangi bir cevap dilekçesi bulunmadığı görülmüştür.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Asıl dava ve birleşen dava; icra takibine dayanak çeklerdeki imzanın sahte olduğu iddiasına dayanarak, borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin İİK.nun 72/3.maddesine göre açılmış Menfi Tespit davasıdır.

2004 sayılı İİK’nın 72.maddesi gereğince; Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.

Davalılarda ... tarfaından ... 23. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile 02/02/2018 tarihinde, davacı aleyhine, davaya konu çeke dayanarak, 24.000,00.-TL asıl alacak 205,15.-TL işlemiş faiz, 72-TL komisyon olmak üzere toplam 26.677,15.-TL üzerinden kambiyo senetlerine (çek, poliçe ve emre muharrer senet) özgü haciz yolu ile icra takibi başlattığı, (...) diğer davalı ... tarafından da ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile 03/01/2018 tarihinde davacı aleyhine davay konu çeke dayanarak 12.000 TL asıl alacak, 53,26 TL işlemiş faiz, 36,00 TL komisyon ve 1.200 TL çek tazminatı olmak üzere toplam 13.289,26 TL üzerinden kambiyo senetlerine (çek, poliçe ve emre muharrer senet) özgü haciz yolu ile icra takibi başlattığı, davacının da huzurdaki Menfi Tespit davasını açtığı anlaşılmaktadır.

Davacı şirketin yetkilisinin keşide tarihi itibariyle ... olduğu ticaret sicil kayıtları ve ekli belgelerden anlaşılmıştır.

Şirket yetkilisinin tatbike medar imza örnekleri ile çeşitli kurumlardaki imzalarının bulunduğu belge asılları toplanarak dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. Adli Tıp ve Adli Belge İnceleme Uzmanı ... tarafından hazırlanan 22/06/2022 tarihli raporunda, ... 23. İcra Müdürlüğ^'nün ... sayılı dosyasına konu ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait keşide yeri ..., keşide tarihi 31.12.2017 olan ... çek numaralı 24.000 TL. (YirmidörtbinTL.) miktarlı çek ile ...

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına konu ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait keşide yeri ..., keşide tarihi 16.12.2017 olan ... çek numaralı 12.000 TL.

(OnikibinTL.) miktarlı çeklerin ön yüzünde miktarı yazı ile gösteren bölümünde atılı imza ile atfedilen şirket yetkilisi ...”e ait mevcut mukayese imzaların karşılaştırmalarında aralarında; gerek genel görünümleri gerekse işleklik derecesi, alışkanlıklar, tersim biçimi, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından da farklılıklar saptandığından inceleme konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığı bildirilmiştir.

Bir kısım davalılar vekili tarafından çeklerin kaybolmadığı, şirket yetkilisi ...'in eşi olan şirket eski ortağı ... 'in kendisini şirket yetkilisi gösterip çekleri imzalayarak verdiğini bu nedenle ... yönünden de imza incelemesi yapılmasını talep ettikleri görülmüştür. HMK' nun “Yazı veya imza inkârının sonucu” başlıklı 209. Maddesi; “Adi bir senetteki yazı veya imza inkâr edildiğinde, bu konuda bir karar verilinceye kadar, o senet herhangi bir işleme esas alınamaz. Resmî senetlerdeki yazı veya imza inkâr edildiğinde, senetteki yazı veya imzanın sahteliği, ancak mahkeme kararıyla sabit olursa, bu senet herhangi bir işleme esas alınamaz. ”

HMK’nun “Sahtelik incelemesi” başlıklı 211. Maddesi. “Bir belgenin sahteliğinin iddia edilmesi durumunda, bu hususta karşı tarafın açıklamaları da dikkate alınarak, aşağıdaki sıra ile inceleme yapılarak öncelikle karar verilir: a) Hâkim, yazı veya imzayı inkâr eden tarafı isticvap ettikten sonra bir kanaat edinememişse, huzurda bu kişiye yazı yazdırıp imza attırmak suretiyle elde ettiği belge ve diğer delilleri değerlendirir.

Hâkim, sahtelik konusunda başka bir incelemeye gerek duymadan karar verebilecek durumda ise gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle, senedin sahteliği hakkında bir karar verir.

İsticvap için mahkemeye davet edilen taraf, belirtilen günde hazır bulunmadığı takdirde, inkâr etmiş olduğu belgedeki yazı veya imzayı ikrar etmiş sayılır; bu husus kendisine çıkartılacak davetiyede ayrıca ihtar edilir. b) (a) bendi hükmüne göre yaptığı incelemeye rağmen, hâkimde sahtelik konusunda kesin bir kanaat oluşmamışsa, bilirkişi incelemesine karar verir.

Bilirkişi incelemesinden önce, mevcutsa, o tarafa ait olan karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar, ilgili yerlerden getirtilir. Bilirkişi, bu yazı ve imzalarla, o mahkemede elde edilen yazı ve imzaları esas alarak inceleme yapar. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Bu kapsamda mahkememizce davacı vekiline eski şirket yetkilisi ...'e ait tatbike medar imza asıllarının bulunduğu kurum ve kuruluşları bildirebilmesi için süre verilmiş ayrıca davacı eski şirket yetkilisi ...'e HMK md. 211 uyarınca duruşma gün ve saatini bildirir isticvap davetiyesi tebliği ile belge altındaki imzaya ilişkin beyanları ve tatbike medar imzalarının alınması hususunda ihtaratlı davetiye gönderilmiş ancak davacı tarafından belge asıllarının bulunduğu kurum ve kuruluşların bildirilmediği dava dışı ...'e usulüne uygun yapılan HMK md. 211 şerhini içeren tebligata da cevap verilmediği, duruşmada hazır bulunmadığı görülmüştür.

Yerleşik hale gelmiş yüksek yargı içtihatlarıyla da kabul edildiği üzere, sahtelik iddiası (imza inkarı) mutlak def'i niteliğinde olup çek üzerinde cirosu bulunan herkese ve hamile karşı ileri sürülebilir.

Her ne kadar davalı takip alacaklıları, ticaret sicil kayıtlarında da anlaşıldığı üzere (2008-2011) davacı şirketin eski ortağı ve yöneticisi ...'in dava konusu çekleri düzenlediği, 03/09/2015 tarihli vekaletname uyarınca da davacı şirket yetkilisi ... tarafından yetkilendirildiğini ileri sürmüş ise de bahse konu vekaletnamenin incelenmesinde, dava dışı ...'in çek karnesi alma yetkisine sahip olduğu, çek keşide etme ve çek imzalama yetkisine sahip olmadığı,

TBK md. 40 uyarınca temsil yetkisi dışına çıkan işlemlerin ancak temsil olunan tarafından onaylanması halinde bağlayıcı olacağı, Adli Tıp ve Adli Belge İnceleme Uzmanı ... tarafından hazırlanan 22/06/2022 tarihli rapor uyarınca dava konusu çeklerdeki keşideci imzasının sahte olup, davacıya ait olmadığı anlaşıldığından, davacının takip ve dava konusu çekler nedeni ile davalılara borçlu olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır